Διαστάσεις Mε τριάντα χρόνια καθυστέρηση

«Τα πράγματα προχωρούν. Το πολιτικό Ισλάμ έχει αποτύχει. Ο φεμινισμός είναι
το μαλακό υπογάστριο του ισλαμισμού». Έμμα Μπονίνο

Στην Καμπούλ: η Έμμα Μπονίνο παρακολουθεί μια γυναίκα που φοράει μπούρκα

H Μπονίνο είναι ένας από τους σπάνιους ανθρώπους που σου επιτρέπουν να
συνεχίσεις να ελπίζεις. Είναι μια γυναίκα που εδώ και τριάντα χρόνια πολεμά
γι’ αυτά που πιστεύει, άλλοτε από τις τάξεις του Ριζοσπαστικού Κόμματος της
Ιταλίας, άλλοτε ως ευρωβουλευτής ή Επίτροπος για τις ανθρωπιστικές υποθέσεις.
Τα τελευταία χρόνια έχει αφοσιωθεί στον αγώνα των γυναικών στον μουσουλμανικό
κόσμο. Πότε τη βρίσκεις σ’ ένα θέατρο της Καμπούλ να συμμετέχει σε μια
συνάντηση γυναικών και να χαμογελά τρυφερά, σχεδόν με νοσταλγία, όταν μια απ’
αυτές αρνείται να πάρει το μικρόφωνο επειδή είναι ένα «φαλλικό σύμβολο».
Ύστερα τη συναντάς σε ένα φόρουμ στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, όπου μια
ομάδα γυναικών προκαλούν σάλο όταν εμφανίζονται με ακάλυπτο το πρόσωπό τους
και ζητούν μεταρρυθμίσεις. Τις προάλλες είχε λάβει μέρος σε μια ανάλογη
συνάντηση στη Σαναά της Υεμένης, όπου ανάγκασε τον γραμματέα του Αραβικού
Συνδέσμου να ομολογήσει δημοσίως ότι οι Άραβες πρέπει ν’ αλλάξουν. Όλες αυτές
οι χώρες, λέει στην Κοριέρε ντέλα Σέρα, της θυμίζουν τα νιάτα της, την
Ευρώπη της δεκαετίας του ’70, τότε που είχε ιδρύσει ένα Κέντρο Πληροφόρησης
στη Ρώμη για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των 400.000 παρανόμων αμβλώσεων τον
χρόνο. Τώρα, όπως και τότε, οι γυναίκες είναι ένας επαναστατικός παράγοντας,
αυτές θα τα αλλάξουν όλα.

Εδώ και τρία χρόνια η «Emma Courage» – όπως αποκαλούν την Μπονίνο στη Γαλλία –
ζει μονίμως στο Κάιρο. Είχε πρωτοεπισκεφθεί την πόλη τον Απρίλιο του 2000 για
να συμπαρασταθεί σε μια φεμινίστρια, τη Ναουάλ Ελ-Σαανταουί, που δικαζόταν για
αποστασία. Στην Αίγυπτο, η πράξη αυτή οδηγεί αυτομάτως σε διάλυση του γάμου,
αφού ο σύζυγος δεν μπορεί να μένει πλέον με μια γυναίκα που δεν είναι
μουσουλμάνα. H Ναουάλ δεν της «πήγαινε», ήταν νασερική, κομμουνίστρια και
αντιαμερικάνα, αλλά η απολογία της τη συγκλόνισε. «Ύστερα από σαράντα χρόνια
γάμου», είπε στους δικαστές, «θα είχα χιλιάδες λόγους να πάρω διαζύγιο, δεν θα
με υποχρεώσετε όμως εσείς να το κάνω». Τότε η Μπονίνο κατάλαβε ότι η Αίγυπτος
είναι μια χώρα που βράζει. Αργότερα γνώρισε τον Σαάντ Ιμπραήμ, που δικαζόταν
κι αυτός για δυσφήμιση της χώρας, στην πραγματικότητα είχε καταγγείλει
εκλογικές παρατυπίες, εξαιρετικός άνθρωπος, αχ, πόσο της θύμιζε τον Μάρκο,
ναι, τον Μάρκο Πανέλλα…

Αεικίνητη γυναίκα η Μπονίνο. Και πάντα αισιόδοξη. «Οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι
μπορούν να λύσουν με τη βία ακόμη και τα πολιτικά προβλήματα» λέει. «Εγώ δεν
πιστεύω στην εξαγωγή της δημοκρατίας, αλλά στην υποστήριξη των λιγοστών
εκείνων ανθρώπων που μάχονται για να την αποκτήσουν». Της Ναουάλ, που έγραψε
ένα υπέροχο βιβλίο κατά της κλειτοριδεκτομής. Της Τυνήσιας Σιχέμ Μπεν
Σεεντρίν, που συνελήφθη επειδή υπερασπιζόταν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Των
επωνύμων και ανωνύμων γυναικών που θα αλλάξουν τον κόσμο.