Οι δέκα εντολές για ασφαλείς συναλλαγές

Επικίνδυνες διαστάσεις παίρνουν οι απάτες στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, καθώς,
σύμφωνα με στοιχεία των τραπεζών, το 0,11% των αγορών που γίνονται με
πιστωτικές κάρτες – ποσοστό που αντιστοιχεί σε 7 εκατ. ευρώ – είναι παράνομες.
Οι καταγγελίες των καταναλωτών αυξάνονται, χρόνο με τον χρόνο, και οι κάθε
είδους επιτήδειοι ανακαλύπτουν νέους τρόπους για να παρακάμψουν τις δικλίδες
ασφαλείας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν ειδικοί του χώρου στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», οι καταναλωτές
μπορούν να προστατευθούν στις ηλεκτρονικές τους συναλλαγές, αρκεί να
ακολουθήσουν μερικές απλές συμβουλές. Παράλληλα, η σύγχρονη τεχνολογία
προσφέρει επιπλέον ασφάλεια, τόσο στις συναλλαγές με πιστωτική κάρτα όσο και
σε αυτές που πραγματοποιούνται μέσω του Διαδικτύου.

Τρόποι προστασίας

Σύμφωνα με τις συστάσεις της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών και τις συμβουλές των
ειδικών της αγοράς, υπάρχουν δέκα βασικά σημεία που θα πρέπει να προσέξουν
όσοι πραγματοποιούν κάθε είδους ηλεκτρονικές συναλλαγές, προκειμένου να
αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις:

1. H πιστωτική σας κάρτα έχει την ίδια αξία με τα μετρητά και πρέπει να
την χειρίζεστε αντίστοιχα με αυτά. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ελέγχετε
συχνά αν η κάρτα βρίσκεται στο πορτοφόλι σας.

2. Αποστηθίστε τον Προσωπικό Αριθμό Αναγνώρισης (ΡΙΝ), για κάθε κάρτα
που χρησιμοποιείτε, και μην τον σημειώνετε πάνω σε οτιδήποτε μπορεί να
συνδυαστεί με την κάρτα (π.χ. σε ατζέντα ή σε σημείωμα μέσα στο πορτοφόλι). H
κάρτα, όταν συνδυάζεται με το ΡΙΝ, μεταφράζεται σε μετρητά.

3. Προσοχή απαιτείται κατά τη διάρκεια κάθε είδους συναλλαγής από ΑΤΜ ή
κατάστημα. Αν υπάρχει επόμενος πελάτης, βεβαιωθείτε ότι βρίσκεται σε απόσταση
ασφαλείας, ώστε να μην μπορεί να αντιληφθεί τι πληκτρολογείτε. Αντίστοιχα, αν
προηγείται άλλος συναλλασσόμενος, φροντίστε να διατηρείτε λογική απόσταση από
αυτόν. Χρησιμοποιήστε το σώμα σας με τρόπο, ώστε να μη φαίνεται η συναλλαγή.

4. Σε συναλλαγές από καταστήματα, μην υπογράφετε το παραστατικό χωρίς
να ελέγξετε το ποσό που αναγράφεται στην απόδειξη και τον αριθμό της
πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας.

5. Μην ανακοινώνετε τους κωδικούς σας σε τρίτα πρόσωπα και ποτέ μην
επιλέγετε κωδικούς που μπορεί να προβλεφθούν. Είναι αρκετά συχνό φαινόμενο
καταναλωτές να επιλέγουν εύκολα προβλέψιμους κωδικούς, όπως την ημερομηνία
γέννησής τους, τον αριθμό κυκλοφορίας του αυτοκινήτου τους, κ.ά.,
αντιμετωπίζοντας στη συνέχεια δυσάρεστες εκπλήξεις.

6. Αλλάζετε συχνά τους κωδικούς σας. H διαδικασία είναι αρκετά απλή και
μπορεί να αποβεί σωτήρια, σε περίπτωση απώλειας της κάρτας.

7. Μη γνωστοποιείτε τους κωδικούς σας σε πρόσωπα τα οποία με
οποιονδήποτε τρόπο επιδιώκουν να σας αποσπάσουν αυτή την πληροφορία,
ισχυριζόμενοι ότι είναι υπάλληλοι τραπεζών ή άλλων φορέων ή αρχών. Οι τράπεζες
ποτέ δεν έχουν αναθέσει σε υπαλλήλους τους ή τρίτους τέτοια καθήκοντα.

8. Κάνετε οι ίδιοι τις συναλλαγές σας. Μην επιτρέπετε να σας βοηθήσουν
τη στιγμή της συναλλαγής, δίνοντας σε τρίτα πρόσωπα την κάρτα ή τον κωδικό.

9. Αν η κάρτα σας παρακρατηθεί από το ΑΤΜ, βεβαιωθείτε γι’ αυτό και
επικοινωνήστε άμεσα με την τράπεζα. H επικοινωνία θα πρέπει να γίνει μόνο μέσω
των τηλεφώνων που εμφανίζονται στα ATM, ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να
αναφέρετε το PIN σας, ακόμα και αν ερωτηθείτε γι’ αυτό.

10. Αν χάσετε ή σας κλέψουν την κάρτα, δηλώστε αμέσως την απώλεια ή την
κλοπή στην τράπεζα και μόνο στα τηλέφωνα που εμφανίζονται στις οθόνες των ATM.
Συναλλαγές που πραγματοποιούνται με την κάρτα σας, αφού έχετε δηλώσει την
απώλειά της, μπορούν να αντιλογιστούν και τα χρήματα να σας επιστραφούν στο
ακέραιο.

H τεχνολογία στην υπηρεσία του καταναλωτή

Στην προσπάθεια για τον περιορισμό της ηλεκτρονικής απάτης, οι καταναλωτές
βρίσκουν σύμμαχό τους τη σύγχρονη τεχνολογία. Στις πιστωτικές κάρτες
τελευταίας γενιάς, η μαγνητική ταινία έχει αντικατασταθεί από τσιπ,
προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια αλλά και επιπλέον δυνατότητες. Οι «έξυπνες
κάρτες», όπως ονομάζονται, διαθέτουν μνήμη, στην οποία μπορούν να καταχωρηθούν
(για λόγους ασφαλείας) βασικά στοιχεία του κατόχου, όπως η εξωτερική του
εμφάνιση. Εντούτοις, η χρήση των «έξυπνων καρτών» είναι ακόμα περιορισμένη,
καθώς τα περισσότερα καταστήματα δεν διαθέτουν τις απαραίτητες μηχανές.
Επιπλέον, για την εξασφάλιση των συναλλαγών, οι κάτοχοι καρτών MasterCard
πρέπει, πλέον, να πληκτρολογούν τον προσωπικό τους κωδικό, ακόμα και όταν
πραγματοποιούν συναλλαγές σε κάποιο κατάστημα.

Αντίστοιχα, για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω Ίντερνετ, βρίσκεται
σε φάση ανάπτυξης, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, μια νέα υπηρεσία που
ονομάζεται Verified by Visa και εγγυάται μεγαλύτερο ποσοστό ασφάλειας. H Visa
αναμένει ότι η υπηρεσία αυτή θα μειώσει την απάτη στις συναλλαγές μέσω
Ίντερνετ κατά 80%.

Είναι ασφαλείς οι ηλεκτρονικές συναλλαγές;

O Σωτήρης Συρμακέζης είναι διευθυντής Ηλεκτρονικής Τραπεζικής και Καρτών της Τράπεζας Πειραιώς

Όσον αφορά στο Internet banking, οι συναλλαγές των πελατών εκτελούνται μόνον
εφόσον διαπιστωθεί η ταυτότητά τους μέσω των κωδικών που τους παρέχει η
τράπεζά τους. Με την προϋπόθεση ότι ο ίδιος ο πελάτης δείχνει την πρέπουσα
επιμέλεια ώστε οι κωδικοί να μη διαρρεύσουν σε τρίτους, η παραβίαση των
κωδικών είναι πρακτικά αδύνατη. Όλη η επικοινωνία μεταξύ πελάτη και τράπεζας
είναι κρυπτογραφημένη με απαραβίαστο τρόπο. Επιπλέον, οι κωδικοί παράγονται
από ειδικές συσκευές υψηλής ασφαλείας, δεν τηρούνται σε κανενός είδους αρχεία
και, ως εκ τούτου, δεν κινδυνεύουν να πέσουν στην αντίληψη οποιουδήποτε – ούτε
καν υπαλλήλου της τράπεζας.

Όσον αφορά στις αγορές με κάρτα μέσω Internet, όταν αυτές γίνονται σε
αξιοπρεπή ηλεκτρονικά καταστήματα και όταν η καταχώρηση των στοιχείων γίνεται
σε σελίδες που παρέχουν κρυπτογράφηση, ο κίνδυνος είναι ο ίδιος με αυτόν που
υπάρχει και στα φυσικά καταστήματα. Μάλιστα, η αυτοματοποίηση των συναλλαγών
ελαχιστοποιεί την εμπλοκή ανθρώπων και, ως εκ τούτου, την πιθανή διαρροή των στοιχείων.