ΘΟΔΩPΟΣ AΓΓEΛΟΠΟYΛΟΣ Aνθρώπινος πόνος και δοκιμασία της Iστορίας

![]() |
![]() |
|
Ο έρωτας προκαλεί τον χρόνο και στο «Λιβάδι που δακρύζει» έχει μεγαλύτερη |
H δωδέκατη ταινία της καριέρας τού Θόδωρου Αγγελόπουλου – «Το λιβάδι που
δακρύζει» – είναι πανέτοιμη. Αποτελεί την αρχή μιας νέας τριλογίας που θα
είναι «ο ποιητικός απολογισμός του αιώνα που έφυγε και μία οραματική σχέση με
τον αιώνα που διανύουμε μέσα από έναν έρωτα που προκαλεί τον χρόνο», παρατηρεί
εύστοχα ο ίδιος λίγο πριν φύγει για το Βερολίνο που οι φήμες τον θέλουν ως
έναν από τους φετινούς υποψήφιους της Χρυσής Άρκτου (δεν είναι τυχαίο ότι η
ταινία του έχει επιλεγεί να προβληθεί την προτελευταία ημέρα του Φεστιβάλ, 12
Φεβρουαρίου).
Το μεγάλο άλμα μέσα από τη νέα τριλογία του αποτελεί, ασφαλώς, το γεγονός ότι
ο έρωτας όχι μόνο στέκεται πάνω από τη θύελλα της Ιστορίας 100 χρόνων της
Δύσης, αλλά και τη νικάει. Και το ακόμα πιο συναρπαστικό, είναι πως η γυναίκα
– Ελένη το όνομά της και στις τρεις ταινίες – κινεί τη μοίρα του κόσμου, την
ανθρώπινη περιπέτεια ανά τους αιώνες πάνω στη γη!
«Θα αναγνωρίσει κανείς σημάδια από τον “Οιδίποδα τύραννο”, τους “Επτά επί
Θήβας” και την “Αντιγόνη”, στην πορεία ενός έρωτα και στη μοίρα μιας γυναίκας.
Είναι η πρώτη φορά μετά την “Αναπαράσταση” του ’70, που κεντρικό πρόσωπο της
ταινίας μου είναι μία γυναίκα. Παιδί που γνωρίζει την εξορία και τον θάνατο,
ερωτευμένη, έφηβη, μητέρα, μοναχική γυναίκα. Από την αθωότητα στο τραγικό
πάθος», λέει ο 68χρονος Θόδωρος Αγγελόπουλος που θαρρείς ότι το πέρασμα του
χρόνου τον κάνει όλο και πιο απλό, ουσιαστικό…
«Πάνω από όλα η ποίηση»
«Σκηνοθέτη της Ιστορίας» τον είχαν αποκαλέσει οι Γάλλοι κριτικοί μετά τον
«Θίασο», αλλά ο ίδιος δεν έκρυψε ποτέ τη λατρεία του στην ποίηση. Και εντός
ολίγου ετοιμάζεται να εκδώσει για πρώτη φορά τα ποιήματα που γράφει μια ζωή!
H ψυχή των πραγμάτων βρίσκεται στο απλό. Και δεν είναι τυχαίο ότι ο Θόδωρος
Αγγελόπουλος μας θυμίζει – και πάλι με αφορμή τη νέα τριλογία του – τον
Σεφέρη: «Θα ήθελα να μιλήσω απλά, να μου δοθεί αυτή η χάρη γιατί φορτώσαμε με
μαλάματα το πρόσωπό μας και το πρόσωπο της τέχνης μας έχει χαθεί»…
Έτσι, η Ελένη των νέων ταινιών του θα είναι «η Ελένη όλων των μύθων που
διεκδικείται και διεκδικεί το απόλυτο της αγάπης». Όλα αρχίζουν το 1919 στην
Οδησσό με την είσοδο του Κόκκινου Στρατού στην πόλη και τελειώνει σήμερα στη
Νέα Υόρκη. H πρώτη ταινία έχει τον τίτλο «Το λιβάδι που δακρύζει» και οι άλλες
δύο «Το τρίτο φτερό» και η «Επιστροφή». Αλλά μέσα και από τις τρεις θα
παρακολουθούμε «ένα οδοιπορικό με εξορίες, χωρισμούς, περιπλανήσεις, πτώση
ιδεολογιών και συνεχή δοκιμασία της Ιστορίας» κατά τον σκηνοθέτη. Και ασφαλώς,
δεν είναι τυχαίο που επιλέγει για φινάλε της τριλογίας του ένα όνειρο με δικό
του στίχο: «Έσκυψες και άπλωσες το χέρι σου στο υγρό χόρτο. Όταν το σήκωσες,
λίγες σταγόνες κύλησαν και έσταξαν. Σαν δάκρυα πάνω στη γη…». Κι όλα αυτά,
με τη μουσική της Ελένης Καραΐνδρου που για έκτη συνεχή φορά ντύνει μοναδικά
και τη νέα ταινία του.
«Σώμα αντί πνεύματος»
«Σε επίπεδο τεχνικής, η εξέλιξη στον κινηματογράφο δεν είναι τόσο σημαντική.
Ακόμα και στην ψηφιακή τεχνολογία, τα πράγματα λειτουργούν με μια απώλεια του
βάθους πεδίου, ενώ υπάρχει και απώλεια στις χρωματικές αποχρώσεις, δηλαδή
στους ενδιάμεσους τόνους. Σήμερα, στην ηλεκτρονική μουβιόλα – σε τέτοια
δούλεψα «Το λιβάδι που δακρύζει» – υπάρχει μία απώλεια της θηλυκότητας. Στην
κλασική μουβιόλα αγγίζεις το σώμα του φιλμ, έχεις μία ερωτική σχέση, ενώ στην
ψηφιακή η σχέση είναι πνευματική. Θα ήθελα να σας πω ότι εγώ προτιμώ τα
σώματα», είχε πει στο φετινό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης μιλώντας με το κοινό.
Ίδια άποψη εκφέρει και για την κινηματογραφική αίθουσα: «H γενιά μου γεννήθηκε
μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα όπου αυτό ήταν συμμετοχή σε μία τελετή. Στις
μέρες μας χάνεται όλο και πιο πολύ αυτή η αίσθηση της τελετής σε όλες τις
μορφές της καθημερινότητας. Ίσως γι’ αυτό και στις ταινίες μου κάνω πολλές
σκηνές με χορό που έχω την αίσθηση ότι ήταν μέρος μιας ολόκληρης τελετής που
χάνεται από τη ζωή μας. Κι αυτό είναι μία απώλεια αισθήσεων και αισθημάτων. Τα
πράγματα γίνονται πιο λογικά».
Το μέλλον του ελληνικού σινεμά
![]() |
|
«Πρώτα πρέπει να ασχοληθούμε με τους ανθρώπους και ύστερα με το σύστημα ή τις |
«Δεν νομίζω ότι το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου έχει σχέση με τις νέες
τεχνολογίες. Ο κινηματογράφος είτε με τις νέες τεχνολογίες είτε με τις παλιές
ή παραμένει μια ενδιαφέρουσα πρόταση ή όχι. Το μέλλον του ελληνικού
κινηματογράφου ανήκει σε μία τελείως νέα γενιά. Εμείς της γενιάς μου, έχουμε
πει κι έχουμε δώσει ό,τι ήταν να πούμε και να δώσουμε. H νέα γενιά πρέπει να
έρθει σε ρήξη με το παρελθόν. Οποιασδήποτε μορφής. Να έρθει σε ρήξη με το
παρελθόν, όσον αφορά κάποια πράγματα όχι όσον αφορά την ουσία. Γιατί, όπως
έλεγα και πριν, αυτό που είναι παρελθόν, ιστορία, βιωμένα πράγματα, δεν
αλλάζουν ποτέ, αποτελούν βιωμένο παρόν»!
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΪΔΙΝΗ
«Νέο αστέρι» της ελληνικής οθόνης
![]() |
|
Το δακρυσμένο πρόσωπο μιας γυναίκας – «σαν λιβάδι υγρό με τις σταγόνες να |
Όλα έχουν το ρίσκο τους… Και καλό είναι να κάνεις τις επιλογές σου αν
επιθυμείς να μην κυλήσει σε μία ευθεία όλη σου η ζωή. Εκ πρώτης όψεως αυτό
ισχύει για την Αλεξάνδρα Αϊδίνη και τον Νίκο Πουρσανίδη. Κι αυτό γιατί
τόλμησαν να παίξουν στη νέα ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Γιατί λέμε
«τόλμησαν»; Επειδή ήταν και οι δύο μαθητές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού
Θεάτρου κι όταν από τη διεύθυνση τούς ζήτησαν να διαλέξουν «Σχολή ή ταινία του
Αγγελόπουλου», επέλεξαν το δεύτερο. Και τους διέγραψαν! Έτσι, τώρα, φοιτούν
στη Σχολή του Γιώργου Αρμένη…
Αλλά ο δρόμος για την Αλεξάνδρα Αϊδίνη – γεννήθηκε το 1980 στη Ρώμη από
Ιταλίδα μητέρα και Έλληνα πατέρα -, έρχεται να αντιμετωπίσει άλλη μία
ευχάριστη πρόκληση. Δεν είναι μόνον η νεαρή πρωταγωνίστρια της ταινίας του
Teo, αλλά και μία από τις νεαρές που θα διεκδικήσουν τον τίτλο «Νέο αστέρι»
του 54ου Φεστιβάλ του Βερολίνου. Πρόκειται για τμήμα του Φεστιβάλ που βραβεύει
σε ειδική τελετή – 8/2 φέτος – τους νέους ηθοποιούς, οι οποίοι πρωταγωνιστούν
σε φιλμ που συμμετέχει στη διοργάνωση. Ένας έπαινος που ανοίγει καριέρες…
«Έχω μεγάλη χαρά που μέσω αυτού του τμήματος του Φεστιβάλ του Βερολίνου θα μου
δοθεί η ευκαιρία να γνωρίσω νέους ηθοποιούς άλλων χωρών. Μου αρέσει που αυτή η
εκδήλωση δεν έχει διαγωνιστικό χαρακτήρα και είναι αποκλειστικά μια συνάντηση
γνωριμίας», τόνισε η Αλεξάνδρα Αϊδίνη που ήρθε από τη Ρώμη στην Αθήνα σε
ηλικία 8 χρόνων και θεωρεί, αυτονόητα, Ελληνίδα τον εαυτό της.
Τι σημαίνει για σένα η συμμετοχή σου σε μία ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου;
Ποια είναι η Ελένη της ταινίας που ερμηνεύεις;
«Όλο το εγχείρημα της συμμετοχής μου στο “Λιβάδι που δακρύζει” ήταν μεγάλο και
βαρύ – θετικά και αρνητικά… Εν ολίγοις: εξοντωτικό! Δεν ξέρω αν θα έχω ξανά
στη ζωή μου τέτοια εμπειρία. H πορεία της Ελένης της ταινίας είναι πολύ
δύσκολη. Είναι ένας χαρακτήρας ρευστός και ταυτόχρονα ολοκληρωμένος. Ποιητικός
και γήινος».
«Δεν υπάρχει παρελθόν»!
«Όλα είναι παρόντα. Δεν υπάρχει παρελθόν. Αυτός είναι ο λόγος που η έννοια του
χρόνου στις ταινίες μου, είναι σαν να μην υπάρχει παρελθόν. Ο χρόνος που με
ενδιαφέρει εμένα είναι ο εσωτερικός χρόνος. Στον “Θίασο” υπήρξε μία διαλεκτική
σχέση ανάμεσα σε δύο ιστορικούς χρόνους. Στο “Βλέμμα του Οδυσσέα”, όταν ο
Χάρβεϊ Καϊτέλ μιλάει στη μητέρα του, είναι ταυτόχρονα και παιδί και άντρας,
είναι παρελθόν και παρόν μαζί. Υπάρχουν, ταυτόχρονα, πολλά πράγματα μαζί.
Σημασία έχει να τα βλέπεις με τον τρόπο που έχουν γεννηθεί. Γι’ αυτό λέω και
πιστεύω ότι το παρελθόν ποτέ δεν είναι παρελθόν. Είναι παρόν!». Και μέσα από
το νέο του φιλμ «Το λιβάδι που δακρύζει», ο χρόνος επιθυμεί να συναντηθεί με
την ουσία, τα αισθήματα, και να εκμηδενιστεί…
Περισσότερα από 250 βραβεία
«Δεν είμαι και δεν μπορεί να είμαι αθώος με αυτό που έχω κάνει. Όλες οι
ταινίες μου είναι μια κατάθεση ζωής. Είναι τώρα 38 χρόνια από τη στιγμή που
άρχισα και είπα το πρώτο “Μοτέρ” στη ζωή μου. Είναι πολλά. Κοντεύουν τα 40»,
αναπολεί ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο οποίος δεν είναι απλώς ο πιο βραβευμένος,
διεθνώς, Έλληνας σκηνοθέτης, αλλά ένας από τους περισσότερο βραβευμένους,
παγκοσμίως, με πάνω από 250 βραβεύσεις!
«Αναπαράσταση» (1970): Βραβείο καλύτερης ξένης ταινίας Φεστιβάλ Ιέρ.
Βραβείο George Sadoul. Ειδική μνεία διεθνούς ένωσης κριτικών στο Φεστιβάλ
Βερολίνου.
«Μέρες του ’36» (1972): Συμμετοχή στο «Δεκαπενθήμερο σκηνοθετών»
Φεστιβάλ Καννών. Βραβείο κριτικών (FIPRESCI ) στα πλαίσια του Φεστιβάλ
Βερολίνου.
«Ο θίασος» (1975): Καλύτερη ταινία δεκαετίας ’65-’75 στην Ιταλία.
Βραβείο καλύτερης ταινίας της χρονιάς στο Φεστιβάλ του Λονδίνου ’76. Ειδικό
βραβείο στο Φεστιβάλ Ταορμίνας. Βραβείο INTERFILM στα πλαίσια του Φεστιβάλ
Βερολίνου ’75. Βραβείο κριτικών (FIPRESCI ), στα πλαίσια του Φεστιβάλ Καννών
’75. Βραβείο AGE D’ OR στο Φεστιβάλ Βρεξελλών ’76. Μεγάλο Βραβείο Τεχνών
Ιαπωνίας.
«Οι κυνηγοί» (1977): Χρυσό Βραβείο Φεστιβάλ Σικάγου ’77. Επίσημη
συμμετοχή στο Φεστιβάλ Καννών.
«Ο Μεγαλέξαντρος» (1980): Χρυσό Λιοντάρι πειραματικού κινηματογράφου
Φεστιβάλ Βενετίας ’80. Βραβείο Κριτικών (FIPRESCI ), στο ίδιο Φεστιβάλ.
«Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984): Βραβείο σεναρίου στο Φεστιβάλ Καννών ’84.
Βραβείο κριτικών (FIPRESCI), στο ίδιο Φεστιβάλ.
«Ο μελισσοκόμος» (1986): Επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Βενετίας ’86.
«Τοπίο στην ομίχλη» (1988): Ευρωπαϊκό Βραβείο Κινηματογράφου (FELIX),
’90. Αργυρό Λιοντάρι καλύτερης σκηνοθεσίας Φεστιβάλ Βενετίας ’88. Βραβείο
κριτικών (FIPRESCI) και άλλα τρία βραβεία στο ίδιο Φεστιβάλ. Βραβείο
σκηνοθεσίας και φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Σικάγου.
«Το βλέμμα του Οδυσσέα (1995): Ειδικό βραβείο της επιτροπής του
Φεστιβάλ των Καννών ’95. Συμμετοχή στο Φεστιβάλ Λονδίνου.
«Μια αιωνιότητα και μία μέρα» (1998): Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των
Καννών.
Έκθεση
Την ατμόσφαιρα των γυρισμάτων και την «ψυχή» των προσώπων της ταινίας «Το
λιβάδι που δακρύζει» αποτυπώνει με έκθεση φωτογραφίας ο Δημήτρης Σοφικίτης
στην γκαλερί της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης – Μασσαλίας 22 – από τις 4 έως τις
28 Φεβρουαρίου. Ο φωτογράφος ακολούθησε τον σκηνοθέτη και το συνεργείο του σε
μεγάλο μέρος των γυρισμάτων. Και η ταινία στάθηκε γι’ αυτόν μία αφορμή για τη
δημιουργία των δικών του εικόνων.
INFO
![]() |
«Το λιβάδι που δακρύζει» θα βγει στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες στις
12 Φεβρουαρίου. Την ίδια ημέρα θα διαγωνίζεται στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Οι
θεατές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας θα έχουν τη δυνατότητα να
παρακολουθήσουν τον σκηνοθέτη από το Βερολίνο, απ’ όπου και θα τους απευθύνει
χαιρετισμό με απευθείας σύνδεση μέσω δορυφόρου.


















