Στο ράφι η αθώωση Στακτόπουλου

Το όνειρο της χήρας του Γρηγόρη Στακτόπουλου να απαλλαγεί ο σύζυγός της –
έστω και μετά θάνατον – από τη βαριά κατηγορία της συνέργειας στη δολοφονία
του δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ έμεινε απραγματοποίητο.

O Γρηγόρης Στακτόπουλος δακρύζει κατά τη διάρκεια της δίκης του το 1949. Δίπλα, η μητέρα του

Το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου με την υπ’ αριθμ 137/04 απόφασή του απέρριψε
την αίτησή της για επανάληψη της δίκης του εκλιπόντος συζύγου της – ο οποίος
είχε καταδικαστεί το 1949 σε ισόβια κάθειρξη – παρά τη θετική εισήγηση του
αντιεισαγγελέα τού A.Π., Αθ. Καφίρη. Τον βασικό άξονα του σκεπτικού της
απορριπτικής απόφασης αποτελεί η πεποίθηση των δικαστών ότι και από τα νεώτερα
στοιχεία που επικαλέστηκε η κ. Στακτοπούλου δεν προκύπτει η αθωότητα του, ούτε
– πολύ περισσότερο – η άδικη καταδίκη του.

H εισαγγελική εισήγηση

Ωστόσο ο κ. Καφίρης, εισηγούμενος την επανάληψη της δίκης, είχε τη γνώμη πως
οι αποδείξεις που έχουν προκύψει και τις οποίες δεν είχαν υπόψη τους οι
δικαστές που καταδίκασαν τον Γρ. Στακτόπουλο, καθιστούν φανερή την αθωότητά
του. «Ως προσήκον χρέος προς την αλήθεια και τη δημοκρατική χρηστότητα θα
πρέπει να παύσει οριστικά η εναντίον του ποινική δίωξη», κατέληγε ο
εισαγγελέας στην τελευταία – προ της συνταξιοδότησής του – πρόταση.

Ο εισαγγελικός λειτουργός είχε αποδώσει την εμπλοκή του ονόματος του Γρ.
Στακτόπουλου στην υπόθεση της δολοφονίας του Τζορτζ Πολκ κατ’ αρχήν στο κλίμα
της περιόδου εκείνης, που οδήγησε την ανακριτική έρευνα στην αναζήτηση του
υπαιτίου στους κόλπους του KKE αποκλειστικά, αλλά και στην ομολογία του ιδίου,
τη στιγμή κατά την οποία κανένας από τους 26 μάρτυρες που εξετάστηκαν δεν
κατέθεσε ρητά ή έστω υπαινικτικά ότι είδε, άκουσε ή έμαθε πως ο Γρ.
Στακτόπουλος είχε ανάμειξη στη δολοφονία.

Τα νέα στοιχεία

Στην αίτηση επανάληψης της δίκης, η κ. Θεοδώρα Στακτοπούλου επικαλείται μια
σειρά στοιχείων – τα οποία υιοθετεί και ο κ. Καφίρης – που και ο εκλιπών
σύζυγός της είχε προβάλει εν ζωή, ζητώντας την αναψηλάφηση της υπόθεσης. Τόσο
η δική του αίτηση όσο και η επόμενη την οποία υπέβαλε η χήρα είχαν την τύχη
της τελευταίας. Απορρίφθηκαν με το ίδιο σκεπτικό. Τα βασικά σημεία της
αρεοπαγιτικής απόφασης είναι τα εξής: H ομολογία του Γρ. Στακτόπουλου για
συμμετοχή στην ανθρωποκτονία δεν προέκυψε ότι ήταν προϊόν σωματικής ή
ψυχολογικής βίας. H ομολογία του ενισχύθηκε από τις γραφολογικές
πραγματογνωμοσύνες και την ομολογία της μητέρας του ότι εκείνη είχε γράψει τον
φάκελο που έφθασε στο αστυνομικό τμήμα με την ταυτότητα του Πολκ. Νεώτερες
γραφολογικές μελέτες που ανατρέπουν αυτό το στοιχείο δεν επιβεβαιώνονται.

Το μυστήριο της «υπόθεσης Πολκ»

Στις αρχές Μαΐου 1948, βρέθηκε νεκρός στον Θερμαϊκό Κόλπο ο Αμερικανός
ανταποκριτής Τζορτζ Πολκ. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε μεταβεί στη Βόρειο Ελλάδα
αναζητώντας τον κατάλληλο άνθρωπο που θα τον έφερνε σε επαφή με τον Μάρκο
Βαφειάδη, προκειμένου να του πάρει συνέντευξη. Στις 14 Αυγούστου 1948
μεταφέρεται στη Γενική Ασφάλεια Θεσσαλονίκης ο δημοσιογράφος της εφημερίδας
«Μακεδονία» και ανταποκριτής του πρακτορείου Ρώυτερ, ως ύποπτος για τη
δολοφονία του Πολκ. Ένας φάκελος που περιείχε την ταυτότητα του θύματος με την
ένδειξη «Προς το 3ο Αστυνομικό Τμήμα – Ενταύθα» ήταν το μοναδικό στοιχείο που
είχαν οι αρχές. Ο Στακτόπουλος, ως αγγλομαθής, θεωρήθηκε σύνδεσμος μεταξύ του
Πολκ και των Αδάμ Μουζενίδη και Ευάγγελου Βασβανά, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν
φυσικοί αυτουργοί της δολοφονίας, αλλά δεν δικάστηκαν ποτέ, καθώς ο πρώτος
είχε σκοτωθεί πριν από τη δολοφονία, ενώ ο δεύτερος βρισκόταν τότε στο βουνό
και – εν μέσω εμφυλίου – δεν θα κατέβαινε ποτέ στη Θεσσαλονίκη
διακινδυνεύοντας τη σύλληψή του. Ο Γρ. Στακτόπουλος ωστόσο ομολόγησε την ενοχή
του και παραπέμφθηκε σε δίκη μαζί με τη μητέρα του, στην οποία αποδόθηκε η
αναγραφή της ένδειξης στον επίμαχο φάκελο. H μητέρα του αθωώθηκε, αλλά ο ίδιος
καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.