AMΠEΪ ΛINKΟΛN «Όταν τραγουδάς σωστά ένα τραγούδι, ζεις για πάντα»

H φωνή της Άμπεϊ Λίνκολν είναι όπως την περιέγραψε ο Λουτσιάνο Φεντερίγκι, ένας από τους πιο σημαντικούς Ευρωπαίους μελετητές της μαύρης μουσικής, «μια φωνή από έβενο και ανθρακίτη»

«Όταν τραγουδάς σωστά ένα τραγούδι, ζεις για πάντα. Η Έλα Φιτζέραλντ δεν έφυγε
ποτέ. Είναι εδώ μαζί μας. Το ίδιο και ο Λούι Άρμστρονγκ. Είναι το πιο
σημαντικό πράγμα που έμαθα στη ζωή μου». Αυτά έλεγε η μεγάλη κυρία της τζαζ, η
Άμπεϊ Λίνκολν σε μια συνέντευξή της στο περιοδικό «Down Beat» τον Ιούλιο του
’97, λίγες μέρες πριν την συναντήσω στο Φεστιβάλ της Σάνης στη Χαλκιδική. «Κι
όμως, κουράστηκα πάρα πολύ για να αποδείξω ότι είμαι μια καλή τζαζ
τραγουδίστρια», μου είπε το ίδιο βράδυ μετά τη συναυλία της σε μια πολύ
ενδιαφέρουσα κουβέντα που είχα μαζί της.

Θυμάμαι σαν τώρα τα λόγια της: «Νομίζω πώς πέρασα ένα μεγάλο κομμάτι
της ζωής μου υπό τα βλέμματα της αμφισβήτησης και της άρνησης. Άκουγα να λένε
στον Ρόουτς (στις αρχές της δεκαετίας του ’60 και για δώδεκα χρόνια η Άμπεϊ
Λίνκολν ήταν παντρεμένη με τον μεγάλο ντράμερ της τζαζ Μαξ Ρόουτς) ότι μάλλον
ήταν πολύ ερωτευμένος μαζί μου για να μην ακούει πόσο μέτρια τραγουδίστρια
ήμουν. Κι εκείνος μού έλεγε: άσ’ τους να λένε. Εσύ μόνο εμένα θα ακούς. Και
τον άκουσα! Να ξέρατε πόσο σημαντικός ήταν για μένα ο Ρόουτς! Με έσωσε από τον
εαυτό μου…».

Πράγματι, ο Μαξ Ρόουτς και η Μπίλι Χολιντέι θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως οι
δύο εκείνοι άνθρωποι που διαμόρφωσαν την προσωπικότητα της
εβδομηντατετράχρονης σήμερα μεγάλης αυτής κυρίας της τζαζ φωνητικής τέχνης. Η
Άμπεϊ Λίνκολν είναι η μόνη που κρατάει ακόμα ζωντανό τον μύθο της μεγάλης
γενιάς στην οποία ανήκουν η Έλα Φιτζέραλντ, η Σάρα Βον, η Κάρμεν ΜακΚρέι, η
Ντάινα Ουάσιγκτον και η Μπέτι Κάρτερ, αν μου επιτραπεί να θεωρήσω την Μπίλι
Χολιντέι μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της αφροαμερικάικης μουσικής και,
ανεξάρτητα από στυλιστικούς προσανατολισμούς, πηγή έμπνευσης για όλους.

Η Άμπεϊ Λίνκολν γεννήθηκε το 1930 στο Σικάγο. Έφηβη ακόμα θα
περιπλανηθεί στα κλαμπάκια από το Μίσιγκαν μέχρι τη Χαβάη κι από εκεί στο
Χόλιγουντ που θα εκτιμήσει και τις υποκριτικές της ικανότητες. Το ’59 θα
ηχογραφήσει το πρώτο σπουδαίο της άλμπουμ («Abbey is blue») για τη Riverside
υπό την καθοδήγηση του Μαξ Ρόουτς που θα της εξασφαλίσει τη συνεργασία μεγάλων
αυτοσχεδιαστών. Είναι όμως η εποχή που η αφροαμερικάνικη κοινότητα διεκδικεί
μαχητικά πλέον τα δικαιώματά της. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που η κατάσταση
της δεν διαχωρίζεται από εκείνη των αδελφών της ανά τον κόσμο. Ο δίσκος του
Μαξ Ρόουτς «We insist! Freedom now suit» του ’60, στον οποίο συμμετέχει η
Άμπεϊ Λίνκολν, θα γίνει η αιχμή του δόρατος της μαχόμενης «Μαυρότητας», από τη
Νέα Υόρκη μέχρι το Γιοχάνεσμπουργκ. Τρία χρόνια αργότερα θα ηχογραφήσει πάλι
μαζί με τον Ρόουτς το υπέροχο επίσης στρατευμένο «Percussion Bitter Sweet».

Η ερμηνεία της σ’ εκείνο το οργισμένο «Mendacity» θα μείνει ιστορική. Το ’75
θα υιοθετήσει το αφρικανικό όνομα Aminata Moseka και με αυτό το όνομα ένα
χρόνο αργότερα θα διδάξει δραματουργία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Η
μουσική, όμως, μαζί με τη στιχουργική θα παραμείνουν στο κέντρο των
ενδιαφερόντων της.

Η λέξη θα γίνει το corpus της τραγουδιστικής της τέχνης. Οι νότες απλώς θα
συμπορεύονται. Αυτό ίσως να είναι ό,τι την κάνει να συγγενεύει πιο πολύ με την
Μπίλι Χολιντέι: ο τρόπος που αφηγείται τη στιγμή αλλά κυρίως η «νωθρή» εκφορά
της που σύρεται από το βάρος της λέξης, ένα βάρος που γεννιέται από τα
τραύματα της κοινωνικής ανισότητας και των φυλετικών διακρίσεων που η γενιά
της βίωσε με πολύ σκληρό τρόπο. Όχι, η Άμπεϊ Λίνκολν δεν είναι μια μεγάλη φωνή
που έχει πίσω της μια μεγάλη αυτοσχεδιαστική τεχνική. Δεν ήταν ποτέ αυτό που
τη χαρακτήρισε. Ήταν και είναι μια φωνή πέρα από το δυτικό «καλό γούστο».
Είναι το σκοτεινό κράμα που φτιάχνει η μαύρη αμερικάνικη κουλτούρα όταν
συναντάει μέσα από το τραγούδι την αφρικάνικη μνήμη φιλτραρισμένη μέσα από το
πιο πρόσφατο παρελθόν. Είναι, όπως την περιέγραψε ο Λουτσιάνο Φεντερίγκι, ένας
από τους πιο σημαντικούς Ευρωπαίους μελετητές της μαύρης μουσικής, «μια φωνή
από έβενο και ανθρακίτη».

PRESERVATION HALL JAZZ BAND

Με δύναμη από τη Νέα Ορλεάνη

Μια από τις πιο στέρεες γέφυρες που ενώνουν την πιο παλιά περίοδο της τζαζ
ιστορίας με την εποχή μας. Έτσι ίσως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πιο δόκιμα η
μουσική αυτής της μπάντας, που από τη δεκαετία του ’50 ξεκινώντας από τη
γενέτειρα της τζαζ Νέα Ορλεάνη και περιοδεύοντας σε ολόκληρο τον κόσμο δεν
έπαψε να μας θυμίζει τη μουσική αφετηρία της αφραμερικάνικης παράδοσης. Ένα
ολοζώντανο εργαστήρι που στέγασε τα μεγαλύτερα ονόματα της μουσικής σκηνής της
Νέας Ορλεάνης και που την ίδια στιγμή άνοιξε τις πόρτες της στη νέα γενιά και
στις καινούργιες τάσεις, οικοδομώντας μια δημιουργική σχέση ανάμεσα στο παλιό
και το καινούργιο.

INFO

Στο «Big Top Theatre» (Καναπιτσέρη 7, Ρέντη, τηλ. 210 4906300): 22 και 23
Ιανουαρίου οι Preservation Hall Jazz Band, 24 και 25 η Abbey Lincoln με το
κουαρτέτο της. Εισιτήρια: για τους Preservation Hall Jazz Band 20-40 ευρώ,
φοιτητικά 15, για την Abbey Lincoln 25-45, φοιτητικά 20 ευρώ.