Πρώτο βήμα για μείωση εξοπλισμών

Για πρώτη φορά η Τουρκία, σε πολιτικό επίπεδο, ανταποκρίθηκε θετικά στο
ενδεχόμενο μείωσης των στρατιωτικών εξοπλισμών Ελλάδας και Τουρκίας, πρόταση
την οποία απηύθυνε προς την Άγκυρα ο Γιώργος Παπανδρέου κατά την περιοδεία του
στη Θράκη.

«Κεφαλαιοποίηση» της θητείας του κ. Παπανδρέου στο υπουργείο Εξωτερικών αποτελεί, κατά τους συνεργάτες του, η καλή σχέση που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία χρόνια με την Τουρκία, απόρροια της οποίας είναι και η θετική ανταπόκριση Γκιουλ στην πρόταση που έκανε κατά την περιοδεία του στη Θράκη. Κατά τους ίδιους, αυτά τα επιτεύγματα μπορούν κάλλιστα να χρησιμοποιηθούν στην προεκλογική εκστρατεία (φωτό Αρχείου)

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Αμπντουλάχ Γκιουλ, απαντώντας σε ερώτηση της
ανταποκρίτριας του ΜΕΓΚΑ, Βάσως Γιλδίζη, για το αν θα δεχτεί την μείωση των
αμυντικών δαπανών, είπε:«Είναι καλή πρόταση, δείχνει τις καλές προθέσεις. Τις
ίδιες προθέσεις έχουμε κι εμείς. Θέλουμε να είμαστε φορείς ειρήνης και
σταθερότητας. Θέλουμε να έχουμε καλή γειτονία με την Ελλάδα και να
δημιουργήσουμε ένα νέο κλίμα σε αυτό το σημείο του κόσμου για συνεργασία.

Είναι καλή πρόταση και μας βρίσκει σύμφωνους. Εμείς έχουμε ήδη αρχίσει από
πέρυσι στην Τουρκία τη μείωση των αμυντικών δαπανών. Από κοινού με την Ελλάδα
θα ξέρετε ότι έχουμε αναβάλει κάποια στρατιωτικά γυμνάσια και έχουμε υπογράψει
πολλές συμφωνίες, έντεκα, για οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης. Στη σύνοδο της
Οτάβα αποφασίσαμε την απομάκρυνση των ναρκών. Αυτές, λοιπόν, είναι θετικές
κινήσεις.»

H ανταπόκριση του κ. Γκιουλ ξεπέρασε ακόμη και τις προσδοκίες του επιτελείου
του κ. Παπανδρέου, το οποίο ανέμενε στην καλύτερη περίπτωση η Άγκυρα «να
υπεκφύγει να τοποθετηθεί καθαρά στην πρόταση» και πολύ περισσότερο «να
δεσμευθεί».

Αμοιβαία oφέλη

Φυσικά, διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι μένει ακόμη πολλή απόσταση μέχρι η
πρόταση του κ. Παπανδρέου να αρχίσει πραγματικά να συζητείται σε ένα διμερές
επίπεδο, αλλά ήδη οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δείχνουν να ξεφεύγουν από την
περίοδο των συμβολικών – περισσότερο – μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και να
εισέρχονται σε μια άλλη εποχή, με αμοιβαία ωφέλεια και για τους δύο λαούς. Οι
ίδιες πηγές σημείωναν, πάντως, πως ο ισχυρισμός τού κ. Γκιουλ, ότι «έχουμε ήδη
προχωρήσει σε μείωση των εξοπλισμών» πρακτικά δεν έχει κάποια βαρύτητα,
δεδομένου ότι δεν υπάρχει θεσμοθετημένη διαδικασία ή συμφωνία, με βάση την
οποία η κάθε πλευρά να μπορεί να ελέγχει τους εξοπλισμούς της άλλης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση του Γιώργου Παπανδρέου για μείωση των
εξοπλισμών, που θα επιδιωχθεί να υλοποιηθεί στην περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ
κερδίσει τις εκλογές, προβλέπει δύο στοιχεία: το ένα είναι ότι η μείωση δεν θα
είναι άπαξ αλλά σταδιακή, και το δεύτερο, ότι θα θεσμοθετηθεί η διαδικασία
ελέγχου που αναφέρθηκε παραπάνω (verification). H διαδικασία αυτή είναι
απαραίτητη προκειμένου να διασφαλισθεί το ισόρροπο στην υλοποίηση.

Όπως έλεγαν συνεργάτες του κ. Παπανδρέου, την πρόταση αυτή προς την Τουρκία
δεν θα μπορούσε να την κάνει η Ελλάδα αν δεν είχε οικοδομήσει τα τελευταία
χρόνια μια καλή σχέση με την Τουρκία. Οι ίδιοι συνεργάτες του υπουργού
Εξωτερικών υποστήριζαν πως η πρόταση που ακούστηκε στη Θράκη αποτελεί
«κεφαλαιοποίηση» της θητείας του κ. Παπανδρέου στο υπουργείο Εξωτερικών, τα
επιτεύγματα της οποίας μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιήσει στην προεκλογική του
εκστρατεία. Την ίδια στιγμή, διπλωματικές πηγές σημείωναν πως αν και θετική η
ανταπόκριση του Αμπντουλάχ Γκιουλ, θα πρέπει πάντα κανείς να έχει κατά νου πως
τόσο σε θεσμικό επίπεδο όσο και επί της ουσίας, τον πρώτο και τελευταίο λόγο
σε ζητήματα εξοπλισμών έχουν στην Τουρκία οι στρατηγοί και όχι η κυβέρνηση. Με
την έννοια αυτή, προσέθεταν, η παρέμβαση του κ. Γκιουλ, με την οποία
ανταποκρίθηκε στην πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου, αποτελεί ταυτοχρόνως κι
ένα μήνυμα προς το εσωτερικό της Τουρκίας κι ένα ακόμη κεφάλαιο στη διαπάλη
μεταξύ στρατιωτικών και κυβέρνησης Ερντογάν.

Οι προϋπολογισμοί

Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Άγκυρας για το 2004 – που για πρώτη φορά
συνδιαμορφώθηκε από το υπουργείο Οικονομικών και το Γενικό Επιτελείο – είναι
7,7 δισ. δολ. ή 9,38 δισ. αν συνυπολογισθούν και οι δαπάνες της
στρατοχωροφυλακής και της ακτοφυλακής (περίπου 4-5% του ΑΕΠ).

Ο ελληνικός αμυντικός προϋπολογισμός είναι 4,18 εκατ. ευρώ – υπολογίζεται από
το «πεντάγωνο» ότι θα είναι το 3,25% του ΑΕΠ.

Όπως είπε χθες (Φλας) ο υπουργός Άμυνας κ. Γιάννος Παπαντωνίου, η μείωση των
αμυντικών δαπανών, όσον αφορά την Ελλάδα, θα μπορούσε να αρχίσει:

Πρώτον, με ταχύτερη από την προβλεπόμενη απόσυρση παλαιών οπλικών συστημάτων.
Από την επιτάχυνση αυτή υπολογίζεται ότι θα μειωθούν οι λειτουργικές δαπάνες
κατά 18% κατ’ έτος.

Περικοπή νέων παραγγελιών

Δεύτερον, με την περαιτέρω περικοπή των νέων παραγγελιών όπλων στη λογική που
τηρήθηκε ήδη το 2003.

Πηγές του υπουργείου Άμυνας εκτιμούσαν ότι οι αμυντικές δαπάνες από 3,6% του
ΑΕΠ το 2003 και το 3,25% για φέτος, μπορούν σχετικά εύκολα να μειωθούν κάτω
του 3% του ΑΕΠ.

7 βήματα που έφεραν πιό κοντά Αθήνα-Άγκυρα

Σημαντική βελτίωση κλίματος παρατηρείται τους τελευταίους μήνες μεταξύ των δύο
χωρών στον στρατιωτικό τομέα, παρ’ όλο που οι αξιώσεις της Άγκυρας δεν έχουν
αρθεί.

Στα θετικά και σύμφωνα με αρμόδιες πηγές προσμετρώνται:

1. H επίτευξη συμφωνίας σε 11 μέτρα εμπιστοσύνης χαμηλής πολιτικής
(τηλεϊατρική, ανταλλαγή επισκέψεων κ.λπ.).

2. H συμφωνία – στο πλαίσιο της συνθήκης της Οτάβα – για την άρση των
ναρκών κατά προσωπικού.

3. H συμφωνία, πέρυσι, για ματαίωση των ασκήσεων στην Κύπρο.

4. H μείωση (από την Ελλάδα, πέρυσι) μέρους των εξοπλιστικών δαπανών.

5 . H συμφωνία για τους αερο-

διαδρόμους στον ICAO.

6. H ροή πληροφοριών στην Αθήνα για τη διεθνή τρομοκρατία και από την
Άγκυρα εν όψει των Ολυμπιακών.

7. H συμμετοχή και στρατιωτικών στις συζητήσεις των πολιτικών
διευθυντών των υπουργείων Εξωτερικών για τις παραβάσεις – παραβιάσεις. Ωστόσο,
θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά το 2003, παρά την αλλαγή κλίματος, υπάρχει
ποσοτική και ποιοτική αύξηση των παραβιάσεων – ιδίως στο πρώτο εξάμηνο. Κι
αυτό παρ’ όλο που ο συνολικός αριθμός των αεροσκαφών που εισήλθαν στο FIR
Αθηνών μειώθηκε.