Aσφαλιστική ανασφάλεια για χιλιάδες οδηγούς

Ασφαλιστικές εταιρείες – σφραγίδες που υπολειτουργούν, επιχειρήσεις που αργούν
να αποζημιώσουν τους πελάτες τους και εμφανίζουν «μαύρη τρύπα» στα αποθεματικά
τους, ασφαλιστικοί πράκτορες που διαφημίζουν τα χαμηλά τους ασφάλιστρα μέσω
Ίντερνετ χωρίς να έχουν πάντοτε αντίκρυσμα και άλλοι που πωλούν
συμβόλαια-μαϊμού, συνθέτουν το τοπίο στον κλάδο αστικής ευθύνης οχημάτων, που
αριθμεί σήμερα 52 εταιρείες. Ως αποτέλεσμα, η αναλογία εταιρειών προς
ασφαλισμένα αυτοκίνητα στην Ελλάδα είναι υψηλότερη από κάθε άλλο κράτος-μέλος
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κοντά σ’ αυτά, και οι «τσουχτερές» αυξήσεις στα ασφάλιστρα, που κάθε χρόνο
κάνουν οι μεγάλες – κυρίως – εταιρείες, με αποτέλεσμα η ασφάλιση του
αυτοκινήτου να είναι, εκτός των άλλων, και μια πανάκριβη υπόθεση για τους
ασφαλισμένους. Οι αυξήσεις που πρόκειται να κάνουν φέτος οι εταιρείες
αναμένεται να κυμανθούν από 6% έως και 15% και θα έρθουν να προστεθούν στις
ήδη υψηλές ανατιμήσεις που είχαν κάνει τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και στις
επιβαρύνσεις που επιβλήθηκαν μέσω των αλλαγών που έκαναν στο μπόνους μάλους.
Ποια είναι, όμως, τα κακώς κείμενα στην ελληνική ασφαλιστική αγορά, με
αποτέλεσμα, πολλές φορές, οι ασφαλισμένοι να βρίσκονται προ εκπλήξεων και να
δημιουργούνται τριβές με τις εταιρείες; H «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» παρουσιάζει τον κατάλογο
με τις «μαύρες τρύπες» της ασφαλιστικής αγοράς στον κλάδο του αυτοκινήτου,
αλλά και τα σημεία που κρύβουν παγίδες και πρέπει να προσέξουν οι
ασφαλισμένοι.

Εταιρείες – σφραγίδες

Από τις 52 εταιρείες που έχουν άδεια λειτουργίας στον κλάδο αστικής ευθύνης
οχημάτων, είναι ζήτημα αν έχουν παραγωγική δραστηριότητα έστω οι μισές.
Άλλωστε, το 80% των ασφαλισμένων οχημάτων που κυκλοφορούν στη χώρα μας (4,3
εκατ. οχήματα), συγκεντρώνεται στα χέρια δέκα επιχειρήσεων. Σύμφωνα με
στοιχεία από τους ισολογισμούς των υπολοίπων εταιρειών, 20 από αυτές – αριθμός
που για κάποιους φτάνει τις 30 – επί της ουσίας υπολειτουργούν, αφού ο στόλος
των ασφαλισμένων οχημάτων τους, λογικά, δεν πρέπει να καλύπτει ούτε τα βασικά
λειτουργικά τους έξοδα.

Συμβόλαια-μαϊμούδες

Τον τελευταίο καιρό, πληθαίνουν τα φαινόμενα επιτήδειων που εμφανίζονται ως
ασφαλιστικοί πράκτορες και πωλούν… ανύπαρκτα συμβόλαια σε ανυποψίαστους
ασφαλισμένους, εν αγνοία και των ίδιων των ασφαλιστικών εταιρειών. Πρόσφατη
είναι η περίπτωση δήθεν ασφαλιστικού πράκτορα, που πλαστογράφησε έντυπο
γνωστής εταιρείας και κατάφερε – μέχρι να εντοπιστεί – να πουλήσει πάνω από 20
ασφαλιστήρια συμβόλαια σε Αθήνα και επαρχία. H υπόθεση, που έχει πάρει τη
δικαστική οδό, αποκαλύφθηκε όταν πελάτες που είχαν εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα
απευθύνθηκαν στην ασφαλιστική εταιρεία για να αποζημιωθούν, οπότε και
ανακάλυψαν ότι το συμβόλαιό τους ήταν πλαστό.

Εικονικές ασφαλίσεις

Πριν πάρει στα χέρια του ο οδηγός το οριστικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο,
εκδίδεται σε ορισμένες περιπτώσεις το λεγόμενο προσωρινό σήμα, με διάρκεια
ισχύος μέχρι ένα μήνα, ώστε να μπορεί στο διάστημα αυτό να κυκλοφορεί το όχημα
χωρίς προβλήματα. Κάποιοι ασφαλιστικοί πράκτορες χορηγούν στον πελάτη το σήμα,
χωρίς όμως να δηλώνουν την αίτηση ασφάλισης στην εταιρεία. Έτσι καρπώνονται οι
ίδιοι τα ασφάλιστρα, ενώ η εταιρεία αγνοεί ότι ο συγκεκριμένος πελάτης έχει
ασφαλιστεί. Αν κατέθεταν την πρόταση ασφάλισης στην εταιρεία, οι πράκτορες
αυτοί θα εισέπρατταν μόνο την προμήθεια, που κυμαίνεται μεταξύ 12% – 14% επί
του ασφαλίστρου. Στην περίπτωση μάλιστα που ο πελάτης εμπλακεί σε ζημιά – για
παράδειγμα 15 ημέρες μετά τη χορήγηση του σήματος – τότε προκειμένου να μην
αποκαλυφθεί η κομπίνα, ο πράκτορας εμφανίζει την αίτηση του συμβολαίου στην
εταιρεία με ημερομηνία έστω και μία ημέρα πριν από το ατύχημα.

«Ανύπαρκτες» εταιρείες

Εδώ και ένα χρόνο άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους στο Ίντερνετ
επιχειρήσεις που διαφημίζουν ότι προσφέρουν τα χαμηλότερα ασφάλιστρα της
αγοράς. Ενδεικτικό είναι ότι μια τέτοια εταιρεία ασφαλιστικών πρακτόρων
ασφαλίζει I.X. 9 ίππων, με έτος κατασκευής το 1998 και μπόνους μάλους 6, για
σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές έναντι τρίτων, ολική κλοπή, πυρκαγιά και
τρομοκρατικές ενέργειες, έναντι 330 ευρώ τον χρόνο, όταν το μέσο ασφάλιστρο
στην αγορά κυμαίνεται από 450 έως 550 ευρώ! Το ερώτημα είναι αν οι εταιρείες
αυτές είναι υπαρκτές ή πρόκειται για εταιρείες-φαντάσματα. Πρόσφατη είναι η
περίπτωση επιχείρησης που, ενώ εμφανιζόταν ως ασφαλιστική εταιρεία με έδρα τη
Βρετανία και αντιπροσώπους στην Ελλάδα, αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για
εταιρεία-φάντασμα. Ανάλογα περιστατικά έχουν συμβεί τον τελευταίο καιρό και με
άλλες εταιρείες που εμφανίζουν ως έδρα τους τη Γερμανία ή την Ισπανία. Άλλη,
πάλι, επιχείρηση διαφημίζει στο Διαδίκτυο ότι προσφέρει έκπτωση στα ασφάλιστρα
18% σε άτομα με ειδικές ανάγκες, όταν είναι γνωστό ότι τέτοιες ομάδες
πληθυσμού επιβαρύνονται πάντα με επασφάλιστρο!

Κρυφά «καπέλα»

Για τη συντήρηση του Επικουρικού – από το οποίο αποζημιώνονται όσοι πάθουν
ζημιά από ανασφάλιστο όχημα ή όσοι διεκδικούν αποζημιώσεις από εταιρείες που
έβαλαν λουκέτο τα τελευταία χρόνια – ο κάθε ασφαλισμένος πληρώνει εισφορά 5%
επί του ποσού του ασφαλίστρου. Πρόκειται δηλαδή για ένα «καπέλο» που φουσκώνει
το τελικό ύψος του ασφαλίστρου, την ώρα μάλιστα που το αντίστοιχο ποσοστό σε
επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης κυμαίνεται μόλις μεταξύ 0,5% -1%. H «μαύρη τρύπα»
του Επικουρικού Ταμείου υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε 130-140 εκατ. ευρώ και
οι υποθέσεις που εκκρεμούν προς αποζημίωση φθάνουν τις 13.000. Πολλές από
αυτές εκκρεμούν εδώ και χρόνια, αφού αφορούν περιπτώσεις που κατέληξαν στα
δικαστήρια. Σημειώνεται ότι αν μια υπόθεση πάρει τη δικαστική οδό, στην
καλύτερη περίπτωση απόφαση θα εκδοθεί ύστερα από ένα χρόνο.

Υπάρχουν όμως και άλλα κρυφά «καπέλα» που φουσκώνουν το τελικό κόστος του
ασφαλίστρου και ο καταναλωτής πληρώνει χωρίς να τα μαθαίνει ποτέ. Πρόκειται
για το λειτουργικό κόστος των εταιρειών και τις προμήθειες των ασφαλιστών,
όπου παρά τις προσπάθειες μείωσής τους παραμένουν ακόμη σε δυσανάλογα υψηλά
επίπεδα σε σχέση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά. Οι προμήθειες στον κλάδο αστικής
ευθύνης οχημάτων κυμαίνονται ανάμεσα στο 12%-16%, έναντι 8% κατά μέσον όρο
στην Ευρώπη.

«Γολγοθάς» αποζημιώσεων

Ανάλογα με την εταιρεία όπου έχουν ασφαλιστεί, οι καταναλωτές είναι πιθανό να
χρειαστεί να περιμένουν από ένα μήνα (στην καλύτερη περίπτωση), αν το
αυτοκίνητό τους υπέστη ζημιές από τροχαίο ατύχημα, μέχρι και 6 μήνες αν από το
τροχαίο έχει προξενηθεί σωματική βλάβη! Οι εταιρείες με τις μεγαλύτερες
καθυστερήσεις είναι συνήθως οι μικρού και μεσαίου μεγέθους και όσες δουλεύουν
με χαμηλά ασφάλιστρα, οι οποίες δεν έχουν ικανά αποθέματα για να καλύψουν τις
εκκρεμείς ζημιές, οπότε και «τρενάρουν» όσο περισσότερο μπορούν την καταβολή
της αποζημίωσης.

Ασφαλισμένοι που έχουν προκαλέσει στο παρελθόν ζημιές επιλέγουν συχνά να
αλλάξουν εταιρεία, προκειμένου να ρίξουν το μπόνους μάλους στο ασφάλιστρό
τους. Κι αυτό αφού υπάρχουν σήμερα πολλές επιχειρήσεις που για να ασφαλίσουν
κάποιον τον δελεάζουν με χαμηλό μπόνους μάλους, αρκεί να κάνει μια απλή δήλωση
ότι ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε προκαλέσει ζημιά. Για παράδειγμα, οδηγός που
ανήκε στην κατηγορία 8, ασφαλίζεται στη νέα εταιρεία στην κλίμακα 5, χωρίς
αυτό φυσικά να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Παραμένει στη νέα
επιχείρηση π.χ. για ένα χρόνο και με χαμηλό πλέον μπόνους μάλους επιστρέφει σε
κάποια από τις υγιείς εταιρείες του χώρου, απολαμβάνοντας χαμηλά ασφάλιστρα
και επιβαρύνοντας παράλληλα όλους τους άλλους υγιείς ασφαλισμένους. Δεν είναι
τυχαίο το φαινόμενο, ότι σχεδόν το 60% των ασφαλισμένων ανήκει στις κατηγορίες
4 έως 5, εκείνες δηλαδή που συγκεντρώνουν τα οχήματα με πολύ μικρό αριθμό
ζημιών, όταν το μέσο μπόνους μάλους της αγοράς θα έπρεπε – βάσει της
συχνότητας των τροχαίων ατυχημάτων στη χώρα μας – να βρίσκεται στο 7-8.

Ελλιπής εποπτεία

Το θέμα της επαγγελματικής εποπτείας και της εξυγίανσης του κλάδου βρίσκεται
στο επίκεντρο των προβλημάτων της ασφαλιστικής αγοράς. Εδώ και μήνες έχει
εξαγγελθεί η σύσταση Ανεξάρτητης Εποπτικής Αρχής στην οποία θα περάσουν όλες
οι εξουσίες εποπτείας της κλάδου που σήμερα βρίσκονται στο υπουργείο
Ανάπτυξης. Ωστόσο, η προώθηση του σχετικού νομοσχεδίου έχει καθυστερήσει
σημαντικά. Ερώτημα παραμένει πάντως το κατά πόσο η επιθυμία για αυστηρή
εποπτεία εκφράζεται από το σύνολο του κλάδου, αφού σε μια τέτοια περίπτωση οι
έλεγχοι στα αποθεματικά πολλών μεσαίων κυρίως εταιρειών θα αποκάλυπταν
ανεπαρκή κεφάλαια και συνεπώς υποτιμημένα ασφάλιστρα.

Χαμηλά ασφάλιστρα, περιπέτεια η αποζημίωση

Τα τελευταία χρόνια η ακρίβεια στα ασφάλιστρα ωθεί πολλούς ιδιοκτήτες I.X. να
επιλέγουν ασφαλιστική εταιρεία με μοναδικό κριτήριο το ύψος των ετήσιων
ασφαλίστρων, αγνοώντας τη φερεγγυότητά της. Από την πλευρά τους, όλο και
περισσότερες εταιρείες έχουν υιοθετήσει την πολιτική του χαμηλού ασφαλίστρου
ως μέσο για την κατάκτηση μεριδίων στην αγορά. Εκείνο που είναι αμφίβολο είναι
αν τα ασφάλιστρα που εισπράττουν οι εταιρείες αυτές είναι σε θέση να καλύψουν
τα χρήματα που θα χρειαστεί να δώσουν για να αποζημιώσουν τους πελάτες τους.
Έρευνα του 2002, σε 41 εταιρείες του κλάδου, έδειξε ότι γύρω στις 20 δεν
διέθεταν ούτε τα μισά από τα κεφάλαια που όφειλαν σε αποζημιώσεις. Πρόκειται
για εταιρείες που εμφανίζουν μεγάλες καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου – οπότε ολοκληρώθηκαν και
τυπικά οι έλεγχοι του υπουργείου Ανάπτυξης στα οικονομικά των εταιρειών του
κλάδου – τουλάχιστον 15 από αυτές εμφάνιζαν «μαύρη τρύπα» γύρω στα 60 εκατ.
ευρώ στα αποθεματικά τους. Δηλαδή τα κεφάλαια που παρουσίασαν σαν αποθεματικό
οι εταιρείες αυτές δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τις εκκρεμείς αποζημιώσεις
που είχαν απέναντι σε πελάτες τους. Τελικά οι εταιρείες αυτές, έπειτα από
σιωπηρή παράταση που τους δόθηκε μέχρι και το τέλος του έτους, κατάφεραν με
τον ένα ή τον άλλο τρόπο να «τακτοποιήσουν» τις εκκρεμότητές τους. Παρ’ όλα
αυτά είναι άγνωστο αν αύριο ορισμένες από αυτές θα είναι σε θέση και ύστερα
από πόσο χρόνο να αποζημιώσουν τους πελάτες τους…

«Χωρίς εποπτεία η ασφαλιστική αγορά»

«H σύσταση της Ανεξάρτητης Εποπτικής Αρχής έχει αναγγελθεί εδώ και μήνες από
το υπουργείο Ανάπτυξης, αλλά η ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου ακόμη
καθυστερεί αδικαιολόγητα», αναφέρει στην «Οικονομία» ο Κωνσταντίνος Μπερτσιάς,
πρόεδρος της Επιτροπής Ασφαλίσεων Αυτοκινήτων και Αστικής Ευθύνης της Ένωσης
Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ).

«Τιμολογιακή πολιτική εις βάρος των μικρού κυβισμού οχημάτων και σε όφελος των
μεγάλων ακολουθούν πλέον πολλές μεγάλες εταιρείες», υποστηρίζει ο πρόεδρος του
Πανελληνίου Συνδέσμου Ασφαλιστικών Συμβούλων, Θανάσης Σκορδάς. «Κάνουν μικρές
αυξήσεις στα μεγάλου κυβισμού οχήματα, που τους αποφέρουν και τα μεγαλύτερα
έσοδα, αφού ασφαλίζονται για περισσότερες καλύψεις (πυρκαγιά, κλοπή,
τρομοκρατικές ενέργειες). Από την άλλη, επιβάλλουν μεγάλες αυξήσεις στα
οχήματα χαμηλού κυβισμού, που ούτως ή άλλως τους προσφέρουν χαμηλά έσοδα, αφού
στην πλειοψηφία τους ασφαλίζονται μόνο για αστική ευθύνη, με στόχο επί της
ουσίας να τα διώξουν από το χαρτοφυλάκιό τους».