Όταν μιλούν τα κειμήλια

«Κάθε ματιά σου ήνε αστραπή όταν θα με κητάξη και προκαλή τον κεραμνό να πέση να με κάψη», έγραφε ο Νίκος Ξυλούρης στο σημειωματάριο του, που φιλοξενείται στην έκθεση «Κρήτη, 90 χρόνια από την Ένωση με την Ελλάδα» της Βουλής των Ελλήνων

Πεντακόσια αντικείμενα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα «επιστρατεύτηκαν» από
40 και πλέον μουσεία, φορείς και ιδιωτικές συλλογές για να διηγηθούν τη μακρά
ιστορία του νησιού, που όχι μόνο συνδέεται με έναν από τους σημαντικότερους
αρχαίους πολιτισμούς, τον μινωικό, αλλά έχει αφήσει τη σφραγίδα του με τους
αγώνες του για την ελευθερία κατά τους δύο τελευταίους αιώνες. H Κρήτη,
λοιπόν, είναι η πρωταγωνίστρια της έκθεσης που φιλοξενείται στη Βουλή των
Ελλήνων και διοργανώνεται με αφορμή την επέτειο της συμπλήρωσης 90 χρόνων από
την ένωσή της με την Ελλάδα. Την επιμέλεια υπογράφουν η Ευρυδίκη Αμπατζή και η
Έλλη Μητράκου και τον σχεδιασμό ο Γιάννης Μετζικώφ.

Τι θα δούμε; Πίνακες, εικόνες, κειμήλια, έγγραφα, φωτογραφίες, χάρτες,
νομίσματα, φορεσιές, βιβλία και εφημερίδες είναι μερικά μόνο από τα
αντικείμενα που σε τέσσερις ενότητες ξετυλίγουν τον μίτο της ιστορίας. Από την
Ενετοκρατία (1204 – 1669) έως την Οθωμανική Κυριαρχία (1669 – 1898), την
Κρητική Πολιτεία (1898 – 1912) και την Ένωση μέχρι τις μέρες μας. Το σημαντικό
κομμάτι της αρχαιότητας δεν λείπει, αλλά αναδεικνύεται μέσα από τις ανασκαφές
των αρχών του 20ού αιώνα, ενώ πέρα από την πολιτική και τα ιστορικά γεγονότα
βασικό ρόλο στην έκθεση παίζει η καθημερινή ζωή και ο λαϊκός πολιτισμός.

Απαραίτητες στάσεις: Για τους φιλοτέχνους, στους πίνακες των κρητικής
καταγωγής ζωγράφων Δομήνικου Θεοτοκόπουλου «Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης» και
Κωνσταντίνου Βολανάκη «Ψαράδες κοντά σε νησί». Στο κομμάτι από τη σημαία του
ολοκαυτώματος της Μονής Αρκαδίου. Στο ταχύ ταχυδρομικό τροχήλατο ατμόπλοιο
«Ένωσις», που έπαιξε βασικό ρόλο στην Κρητική Επανάσταση. Στη σημαία της
Κρητικής Πολιτείας. Στην πλούσια λογοτεχνική παραγωγή, όπως παρουσιάζεται μέσα
από βιβλία και φωτογραφίες θεατρικών παραστάσεων.

Ξεχωρίζουν η χειρόγραφη μαντινάδα του Νίκου Ξυλούρη: «Κάθε ματιά σου
ήνε αστραπή όταν θα με κητάξη και προκαλή τον κεραμνό να πέση να με κάψη», που
εκτίθεται για πρώτη φορά μαζί με τη λύρα, το δοξάρι και το κομπολόι του
σπουδαίου καλλιτέχνη, όπως και η λύρα του Νικόλαου Πισκοπάκη. Επίσης το
παπιγιόν και η πίπα καπνίσματος του Νίκου Καζαντζάκη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το μοντέλο του πλοίου «Κουμπαρέα», εμπορικού
πλοίου με τριγωνικό πανί, η ιστορία του οποίου συνδέεται με την Άλωση της
Κωνσταντινούπολης. Τέσσερα τέτοια σκαριά έσπευσαν από την Κρήτη να βοηθήσουν
τους Βυζαντινούς και δεν έπαψαν να μάχονται ακόμη και όταν η Πόλη είχε πέσει
στα χέρια των κατακτητών. Ο σουλτάνος θαυμάζοντας το σθένος τους τούς άφησε να
επιστρέψουν αρματωμένοι στην Κρήτη. Αλλά και το μοντέλο του κανό των Μαορί,
των ιθαγενών της Νέας Ζηλανδίας, που εστάλη στην Αθήνα για να θυμίζει τη
συμβολή του 28ου Τάγματος των Νεοζηλανδών Μαορί στη Μάχη της Κρήτης. Όπως και
το νυφικό φόρεμα από γερμανικό αλεξίπτωτο!

Προφίλ επισκεπτών: Μαθητές δεκτοί καθημερινά. Για το κοινό,
Σαββατοκύριακα 10.00 – 18.00. Είσοδος ελεύθερη.

Κατάλογος: Αναλυτικός και έγχρωμος, προσφέρεται δωρεάν.

INFO

«Κρήτη, 90 χρόνια από την Ένωση με την Ελλάδα», στην αίθουσα Ελευθερίου
Βενιζέλου της Βουλής των Ελλήνων, έως αρχές Φεβρουαρίου.