Ξαναζωντανεύουν τα ερημωμένα χωριά

Στα Χανιά ένας ολόκληρος οικισμός λειτουργεί ως αγροτική-τουριστική μονάδα.
Στην Καρδίτσα και στα Τρίκαλα ορεινά χωριά ξαναπαίρνουν ζωή χάρη στις
δυνατότητες που προσφέρουν τα προγράμματα αγροτουρισμού. Στη Μακεδονία μέσα
από τα ίδια προγράμματα έχουν δημιουργηθεί αγροκτήματα εναλλακτικού τουρισμού,
που δίνουν την ευκαιρία «αποτοξίνωσης» από τους ρυθμούς της καθημερινότητας
στις πόλεις.

Ο κ. Τάσος Γούργουρας, υπεύθυνος λειτουργίας του παραδοσιακού οικισμού της Μηλιάς

Ο αγροτουρισμός αρχίζει να αναπτύσσεται σε πολλές περιοχές – αλλού με πιο
γρήγορους, αλλού με αργότερους ρυθμούς – δίνοντας δυνατότητες απασχόλησης και
ενίσχυσης του εισοδήματος των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών. «Στην ορεινή
Καρδίτσα ο αγροτουρισμός και οι χρηματοδοτικές δυνατότητες που υπάρχουν δίνουν
ζωή. Νέοι άνθρωποι εργάζονται πια σε περιοχές και χωριά που ερήμωναν», λέει ο
νομάρχης Καρδίτσας κ. Βασίλης Αναγνωστόπουλος. Όπως επισημαίνει, με σημαντική
χρηματοδότηση μέσω του κοινοτικού προγράμματος Leader έχουν δημιουργηθεί στα
χωριά γύρω από τη Λίμνη Πλαστήρα δέκα νέες ξενοδοχειακές μονάδες,
ανακαινίστηκαν εννιά παλιές, ανακαινίστηκαν και δημιουργήθηκαν εστιατόρια και
ταβέρνες, μονάδες εναλλακτικών αθλητικών δραστηριοτήτων, κατασκηνωτικό κέντρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αναπτυξιακής Καρδίτσας A.E. (νομαρχιακή εταιρεία),
η επιδότηση μέσω του Leader στους επιχειρηματίες που εντάχθηκαν για επενδύσεις
στον αγροτουρισμό έφθασε το 60%.

«Διέξοδος». «Είχαμε έναν θαυμάσιο τόπο που όμως ερήμωνε. Ο
αγροτουρισμός και τα προγράμματα ενίσχυσης όσων θέλουν να επενδύσουν στην
περιοχή έδωσαν τη διέξοδο για να μείνουμε οι νεώτεροι εδώ. Το σημαντικό είναι
πως οι δυνατότητες χρηματοδότησης δεν αφορούν μόνο τουριστικά καταλύματα, αλλά
πολλαπλές δραστηριότητες», λέει ο πρόεδρος των ξενοδόχων στην περιοχή της
Λίμνης Πλαστήρα κ. Γιάννης Βασιλάκος και προσθέτει: «Βοηθήθηκαν και άλλοι
επαγγελματίες να στήσουν τις επιχειρήσεις τους, με τον όρο βέβαια ότι
ακολουθούν τον παραδοσιακό τρόπο παραγωγής». Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ.
Γιώργος Μαντζιάρας, ιδιοκτήτης ξενώνα στο χωριό Φυλακτή, κοντά στη Λίμνη
Πλαστήρα, πολύ περισσότεροι θα μπορούσαν να είχαν ενταχθεί στα συγκεκριμένα
προγράμματα, αλλά είτε η ενημέρωσή τους δεν ήταν επαρκής και έτσι δεν το
έκαναν είτε αποθαρρύνθηκαν από τις όχι τόσο απλές διαδικασίες. «Κι αν το
σκεφθεί κανείς, όταν η επιδότηση φθάνει έως και 60% το ρίσκο της επένδυσης
μειώνεται».

Φάρμα με άλογα. Ήδη πάντως οι επενδύσεις ιδιωτών στον αγροτουρισμό
είναι σημαντικές, δημιουργώντας όχι μόνο νέους τουριστικούς προορισμούς, αλλά
δίνοντας δυνατότητες «διαφορετικών» διακοπών. Έτσι, στο Λευκοχώρι του Λαγκαδά
ο Γιάννης Γεωργακόπουλος με τη σύζυγό του δημιούργησαν μια ξεχωριστή φάρμα με
άλογα και έναν ξενώνα. Το κτήμα τους βρίσκεται σε περιοχή που κάθε άλλο παρά
τουριστικά αναβαθμισμένη είναι. «Ξεκινήσαμε επειδή αγαπούσαμε τα άλογα και εδώ
είχαμε χώρο. Αρχικά πιστεύαμε πως δεν μπορούσαμε να ενταχθούμε σε πρόγραμμα
επιδότησης για επένδυση στον αγροτουρισμό, αλλά όταν ψάξαμε καλύτερα
ξεκινήσαμε. Αγοράσαμε περισσότερη γη, δημιουργήσαμε τον ξενώνα που έχει πέντε
διαμερίσματα καθώς κι ένα χώρο εστίασης». Όπως λέει οι επισκέπτες, είναι
κυρίως από την περιοχή της Θεσσαλονίκης, αλλά και από άλλες περιοχές της
Μακεδονίας: «Συνδυάζουν ένα Σαββατοκύριακο στη φύση, κάνοντας ιππασία», λέει ο
κ. Γεωργακόπουλος.

Μηλιά Χανίων. Γοητευτικό ταξίδι στο παρελθόν. Τα πέτρινα δρομάκια του οικισμού, η δροσιά των πλατάνων και των βελανιδιών, η απουσία ηλεκτρικού ρεύματος και αστικού θορύβου δίνουν την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Στη φωτογραφία κάτω, ένα από τα 13 δωμάτια όπου φιλοξενούνται οι επισκέπτες

Για ορειβάτες. Οι επενδύσεις στον αγροτουρισμό δεν αφορούν μόνο
ξενοδοχειακές μονάδες. Στη Βωβούσα, ένα μικρό χωριό της Πίνδου, περιφερειακά
του εθνικού δρυμού της Βάλια Κάλντα (Ζεστή Κοιλάδα), ένας φυσικός και ένας
μαθηματικός άφησαν τις σχολικές αίθουσες και δημιούργησαν ένα κέντρο
εξυπηρέτησης των ορειβατών. «Αγαπούσαμε τον τόπο μας και σκεφθήκαμε ότι
μπορούμε εδώ να ασχοληθούμε με κάτι που το είχε ανάγκη η περιοχή, αφού οι
ομορφιές της προσελκύουν κάθε χρόνο και περισσότερους επισκέπτες», λέει στα
«NEA» ο κ. Γιάννης Βραζιτούλης, συνιδιοκτήτης του καταφυγίου και προσθέτει:
«Μας έκανε μεγάλη εντύπωση ότι πριν ακόμη ξεκινήσει να λειτουργεί το καταφύγιο
έφθασαν ομάδες ορειβατών που ζητούσαν να μείνουν. Όλοι μάς παρότρυναν να το
επεκτείνουμε, πράγμα που προς το παρόν είναι δύσκολο: αφενός τα χρέη μας αυτή
τη στιγμή είναι σημαντικά, αλλά επιπλέον δεν θέλουμε να ξεπεράσουμε τις
δυνατότητές μας για σωστή φιλοξενία, ώστε αυτοί που έρχονται να γίνονται πρώτα
διαφημιστές του τόπου μας και μετά του καταφυγίου. Ιδιαίτερη προσοχή δώσαμε
στο εστιατόριό μας όπου σερβίρουμε μόνο ντόπια φαγητά με γνήσια υλικά. Θέλουμε
οι πελάτες μας να νιώθουν τόσο άνετα όσο και στο σπίτι τους», λέει.

ΑΡΔΑΜΕΡΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ιππασία, μάζεμα αμυγδάλων και ύπνος σε βαγόνια του ΟΣΕ!

Από πουλερικά μέχρι άλογα, ζαρκάδια, κατσίκες, γουρούνια φιλοξενούνται στο αγρόκτημα του κ. Καπετανάκη και οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να τα φροντίσουν

«Στην αρχή μαζευόμαστε στο κτήμα όλοι οι φίλοι, για να αποτινάξουμε το βάρος
της πόλης και της καθημερινότητας. Όλοι ήταν φιλοξενούμενοι. Και μετά
σκέφτηκα: Κι αν μαζευόμασταν πιο πολλοί;». Έτσι λέει ο Σωτήρης Καπετανάκης,
ιδιοκτήτης αγροτουριστικής μονάδας-αγροκτήματος, που βρίσκεται στο χωριό
Αρδαμέρι της Θεσσαλονίκης.

Στα 50 του στρέμματα με τις 1.800 αμυγδαλιές φιλοξενούνται δώδεκα άλογα, ενώ
έχει διαμορφωθεί ένας μικρός ζωολογικός κήπος, όπου εκτός από κότες,
κατσίκιες, γουρούνια και κουνέλια, υπάρχουν ελάφια, ζαρκάδια και φασιανοί.

Στην αρχή το κτήμα ήταν τόπος συνάντησης για τους φίλους του κ. Καπετανάκη. Πλέον είναι μια πρότυπη αγροτουριστική μονάδα με ποικίλες δραστηριότητες

Τα καταλύματα. Όσο για τα καταλύματα, αυτά είναι από τα πλέον
πρωτότυπα. Δεκαπέντε βαγόνια του ΟΣΕ μονώθηκαν με υαλοβάμβακα και ξύλο κι
έπειτα από τις αναγκαίες υδραυλικές εγκαταστάσεις διαμορφώθηκαν σε δωμάτια με
ατομικό μπάνιο, που μπορούν να φιλοξενήσουν μέχρι 55 άτομα. Και φυσικά υπάρχει
ταβέρνα με παραδοσιακά εδέσματα και με τα περισσότερα υλικά να προέρχονται από
το ίδιο το κτήμα, μπαράκι, χώρος για καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, αλλά και ένα
μαγαζάκι με γλυκά του κουταλιού, ζυμαρικά, αρωματικά βότανα – που βρίσκονται
σε αφθονία στο κτήμα – και διακοσμητικά αντικείμενα.

«Για εμάς ήταν ένα όνειρο ζωής», είπε η Ματίνα Παπακωνσταντίνου, σύζυγος του
ιδιοκτήτη. «Θέλαμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο μέσα στη φύση, όπου μπορεί
κανείς να ηρεμήσει και να ασχοληθεί με διάφορες δραστηριότητες. Εκτός από την
ιππασία μπορεί κανείς να κάνει πεζοπορία στις χαραγμένες στο βουνό διαδρομές,
να φροντίσει τα ζώα μας ή και να συμμετάσχει στο μάζεμα των αμυγδάλων.
Παράλληλα, δημιουργήσαμε γήπεδα βόλεϊ, τένις και ποδοσφαίρου».

Οι ιδιοκτήτες, όμως, δεν επαναπαύονται στα όσα έχουν ήδη δημιουργήσει.
«Αναζητούμε, μέσω αγροτουριστικών προγραμμάτων, να επεκτείνουμε το κτήμα
δημιουργώντας έναν πολυχώρο, όπου θα μπορούμε να φιλοξενήσουμε συνέδρια. Κι
αυτό προϋποθέτει την επέκταση των ξενώνων, ώστε να μπορούν να καταλύσουν
περισσότεροι άνθρωποι», κατέληξε η κ. Παπακωνσταντίνου.

ΜΗΛΙΑ ΧΑΝΙΩΝ

Επιστροφή στη φύση και στο… παρελθόν

Κτισμένο με πέτρα και ξύλο πάνω στα θεμέλια ενός μεσαιωνικού οικισμού, ο
πρότυπος αγροτουριστικός οικισμός της Μηλιάς Χανίων συμπληρώνει φέτος εννιά
χρόνια ζωής.

Την ιδέα για τη δημιουργία του οικισμού, με σεβασμό στην παράδοση και στα
πρότυπα του παρελθόντος, την είχε ένας εκ των ιδιοκτητών του, ο κ. Ιάκωβος
Τσουρουνάκης. Κατάφερε να την υλοποιήσει βασισμένος σε μελέτη του Οργανισμού
Ανάπτυξης Δυτικής Κρήτης και στη χρηματοδότηση μέσω του ευρωπαϊκού
προγράμματος Interreg 1.

«Οι Κρητικοί και η τοπική κοινωνία μας στήριξε σημαντικά στα πρώτα δύσκολα
βήματα. Σήμερα λειτουργούμε 12 μήνες τον χρόνο, χειμώνα – καλοκαίρι, με ένα
εστιατόριο και 13 δωμάτια, άλλα δίκλινα, άλλα τετράκλινα, όλα διαφορετικά
μεταξύ τους και στην επίπλωση και στη διαμόρφωση. Τον χειμώνα άλλα διαθέτουν
τζάκια, άλλα ξυλόσομπες», επισημαίνει ο Τάσος Γούργουρας, υπεύθυνος
λειτουργίας του παραδοσιακού οικισμού.

Χωρίς ηλεκτρικό. Τα πέτρινα δρομάκια του οικισμού, η δροσιά των
πλατάνων και των βελανιδιών, η απουσία ηλεκτρικού ρεύματος και αστικού θορύβου
δίνουν την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής στον μικρό οικισμό, από τον οποίο δεν
λείπουν οι μικρές ανέσεις για τους επισκέπτες του, χωρίς υπερβολές, στο
πλαίσιο όμως της τοπικής παράδοσης.

Για τον φωτισμό και το ζεστό νερό χρησιμοποιείται γκάζι και ενέργεια από
φωτοβολταϊκά τόξα, ενώ στην κουζίνα ο τουρίστας θα γνωρίσει την κρητική
διατροφή.

Όλα τα προϊόντα είναι μαγειρεμένα με ελαιόλαδο, ακόμα και τα τηγανητά, και όλα
είναι βιολογικά. Επίσης ένα ποσοστό 80% των διαθέσιμων κρεατικών, κηπευτικών,
αρωματικών φυτών παράγονται, βιολογικά πάντα, στα 100 στρέμματα του
πιστοποιημένου αγροκτήματος της ελιάς.

Εκεί ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να «διδαχθεί» τις καλλιεργητικές και τις
κτηνοτροφικές μεθόδους που ακολουθούνται.

65,2 εκατομμύρια ευρώ για προγράμματα σε Κεντρική Μακεδονία – Θεσσαλία

Σκάφη κέντρου ναυταθλητικών δραστηριοτήτων στη λίμνη Πλαστήρα που χρηματοδοτήθηκε μέσω του Leader 2

Σημαντικά βήματα ανάπτυξης του αγροτουρισμού έχουν γίνει στη Θεσσαλία. Επτά
περιοχές της μάλιστα είναι επιπλέον ενταγμένες στα Ολοκληρωμένα Προγράμματα
Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου (ΟΠΑΑΧ) που μαζί με τα προγράμματα Leader δίνουν
χρηματοδοτικές δυνατότητες σε περίπου τρία εκατομμύρια κατοίκους αγροτικών,
ημιορεινών και ορεινών περιοχών σε όλη την Ελλάδα. Στη Θεσσαλία, οι αγρότες
του Νοτίου Πηλίου, της περιοχής του Όθρυος, του Σμοκόβου, της Αργιθέας, της
Πύλης- Μεσοχώρας, της ορεινής Καλαμπάκας και του Ολύμπου- Κισσάβου μπορούν να
επενδύσουν με επιδότηση από τα ΟΠΑΑΧ. Μπορούν να επιδοτηθούν για τη δημιουργία
αγροτικών καταλυμάτων και άλλων τουριστικών εγκαταστάσεων, την αξιοποίηση και
ανάδειξη παραδοσιακών δραστηριοτήτων και την επίδειξη παραγωγής τοπικών
προϊόντων. Σε αυτή τη φάση του προγράμματος οι επενδυτές θα λάβουν ως συνολική
επιδότηση 8.515.000 ευρώ, ποσό που αποτελεί το 55% του προϋπολογισμού των
επενδύσεων που έχουν προταθεί για ένταξη στα ΟΠΑΑΧ.

Το Leader Plus. Μέσω του νέου προγράμματος Leader Plus περίπου οκτώ
εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για επενδύσεις στις περιοχές Ελασσόνας-
Κισσάβου, Καρδίτσας, Καλαμπάκας- Πύλης και Πηλίου. Ήδη, στην περιοχή της
Καλαμπάκας και της Πύλης έχουν δημιουργηθεί μέσω του Leader 31 νέες
τουριστικές μονάδες με 757 κλίνες, ενώ έγιναν έργα που αφορούν εναλλακτικές
μορφές τουρισμού: πίστα μότο- κρος, κέντρο αιωροπτερισμού, ιππικά κέντρα,
ορειβατικά καταφύγια.

Στην Κεντρική Μακεδονία. Αντίστοιχα, με χρηματοδότηση από το Τρίτο
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ξεκινά
ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την ανάπτυξη του αγροτουρισμού σε πέντε ορεινές
και μειονεκτικές περιοχές. H επιλογή έγινε με κριτήρια όπως οι ελλείψεις σε
τεχνικές και κοινωνικές υποδομές, η ραγδαία μείωση του πληθυσμού – που καθιστά
απόλυτη την ανάγκη παρεμβάσεων για τη συγκράτησή του – αλλά και το γεγονός ότι
η αγροτική παραγωγή αποτελεί τη βάση της τοπικής οικονομίας. Συνολικά
αναμένεται να διατεθούν 27,5 εκατομμύρια ευρώ σε έργα υποδομών και 21,2
εκατομμύρια ευρώ ως επιδότηση σε ιδιωτικές επενδύσεις. Το πρόγραμμα αφορά τις
περιοχές: Ορεινός όγκος Χολομώντα- Ομβριανού, Ορεινός Όγκος Κερδυλλίων-
Κρουσσιών, Ανατολικό Βέρμιο, Δυτικό Παγγαίο, Βόρας- Βεγορίτιδα.