Nέα πρόκληση Σαρόν

Την επέκταση των εβραϊκών οικισμών στα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν
αποφάσισε η ισραηλινή κυβέρνηση προκαλώντας την οργή της Δαμασκού και την
ενόχληση των ΗΠΑ. Πριν από λίγες μόλις εβδομάδες, ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ
αλ-Άσαντ είχε καλέσει την Ουάσιγκτον να μεσολαβήσει προκειμένου να
επαναληφθούν οι ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ισραήλ.

Το σχέδιο των 62 εκατομμυρίων δολαρίων που ανακοίνωσε την Τετάρτη η κυβέρνηση
του Αριέλ Σαρόν προβλέπει την εγκατάσταση 900 επιπλέον οικογενειών στα Υψίπεδα
του Γκολάν – κίνηση που θα αυξήσει τον πληθυσμό των 18.000 Εβραίων εποίκων
στην περιοχή κατά 30%. Συνεργάτες του Ισραηλινού πρωθυπουργού προσπαθούσαν
χθες να πείσουν με κάθε τρόπο ότι το σχέδιο αποσκοπεί απλώς στην “αγροτική και
τουριστική ανάπτυξη” της περιοχής και δεν αποτελεί “πολιτικό μήνυμα” – μια
προσπάθεια του Ισραήλ να προκαταλάβει τον διάλογο όσον αφορά τα κατεχόμενα
Υψίπεδα, καθιστώντας τον έλεγχό του στην περιοχή μη αναστρέψιμο. H Δαμασκός,
ωστόσο, αντέδρασε οργισμένα.

“Το Ισραήλ αυταπατάται αν νομίζει ότι μπορεί να επιτύχει κάτι βασιζόμενο στην
ισχύ και την κατοχή”, δήλωσε ο Σύρος υφυπουργός Εξωτερικών, Ίσα Νταουές. Αλλά
και η Ουάσιγκτον εξέφρασε την αντίδρασή της δηλώνοντας πως αναμένει τις
διευκρινίσεις του Ισραήλ και επαναλαμβάνοντας ότι αντιτίθεται σε κάθε επέκταση
των εβραϊκών οικισμών.

Η δημοσκόπηση

Φαίνεται, όμως, ότι τα νέα σχέδια του Σαρόν χαίρουν ευρείας υποστήριξης στον
ισραηλινό λαό: σύμφωνα με δημοσκόπηση, το 53% τάσσεται υπέρ της επέκτασης των
εβραϊκών οικισμών στα Υψίπεδα του Γκολάν. Αντιθέτως, οι δημοσκοπήσεις έχουν
δείξει πως η πλειοψηφία των Ισραηλινών (περίπου το 60%) είναι πρόθυμοι να
απαρνηθούν τους περισσότερους οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη σε
αντάλλαγμα για την ειρήνη. Σε τι οφείλεται αυτή η διαφορά; Ίσως στο ότι το 68%
των Ισραηλινών δεν πιστεύει πως θα πραγματοποιηθούν ειρηνευτικές συνομιλίες με
τη Συρία στο άμεσο μέλλον καθώς και στο ότι το 38% δηλώνει βέβαιο πως ο Άσαντ
δεν επιθυμεί την ειρηνική συνύπαρξη με το Ισραήλ. H πρόσφατη πρόταση του Σύρου
προέδρου για επανάληψη των ειρηνευτικών συνομιλιών απορρίφθηκε πάραυτα από την
ισραηλινή κυβέρνηση ως “ένα ακόμα τέχνασμα” της Δαμασκού προκειμένου να
“καλοπιάσει” την Ουάσιγκτον και να πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι δεν
υποστηρίζει την “παλαιστινιακή τρομοκρατία”.

Το μόνο βέβαιο, πάντως, είναι ότι ο Σαρόν δεν διατίθεται να κάνει καμία από
τις “επώδυνες υποχωρήσεις” που είχε υποσχεθεί προκειμένου να επέλθει η ειρήνη
στη Μέση Ανατολή. Την Τρίτη, οι ισραηλινές δυνάμεις διέλυσαν με βίαιο τρόπο
διαδήλωση διαμαρτυρίας κοντά στη Ραμάλα για την ανέγερση του τείχους
“ασφαλείας” στη Δυτική Όχθη τραυματίζοντας δέκα Παλαιστίνιους και έναν
Ισραηλινό και συλλαμβάνοντας τέσσερις ξένους τους οποίους το Ισραήλ αποφάσισε
χθες να απελάσει. Ανάμεσά τους ο Σουηδός βουλευτής των Πρασίνων Γκούσταβ
Φριντολίν και “τουλάχιστον ένας Αμερικανός πολίτης”. Το Ισραήλ υποστήριξε πως
οι συλληφθέντες είχαν εισέλθει παράνομα σε κλειστή στρατιωτική ζώνη. Ήταν η
δεύτερη βίαιη διαδήλωση διαμαρτυρίας εναντίον του “τείχους” μέσα σε πέντε
ημέρες.

Από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών

Το Ισραήλ απέσπασε τα Υψίπεδα του Γκολάν από τη Συρία το 1967, στη
διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών. Έξι χρόνια αργότερα, στον πόλεμο του
1973, η Συρία επεχείρησε αιφνιδιαστικά να ανακαταλάβει την περιοχή, χωρίς όμως
επιτυχία. Το 1981, το Ισραήλ προσάρτησε τα Υψίπεδα, προκαλώντας τη διεθνή
καταδίκη. H ισραηλινή κυβέρνηση προσέφερε στους 20.000 Δρούζους μουσουλμάνους
κατοίκους τους δικαίωμα απόκτησης της ισραηλινής υπηκοότητας· οι περισσότεροι,
ωστόσο, αρνήθηκαν και παραμένουν ακόμη και σήμερα «αγνώστου» υπηκοότητος.
Πολλοί έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους, οι οποίες ζουν στη συριακή
πλευρά. Από το 1967 μέχρι σήμερα, έχουν εγκατασταθεί στην περιοχή περισσότεροι
από 18.000 Εβραίοι έποικοι.

Τα Υψίπεδα του Γκολάν έχουν στρατηγική γεωπολιτική αξία για το ισραηλινό
κράτος καθότι βρίσκονται σε θέση από όπου μπορούν να ελεγχθούν η Γαλιλαία και
οι δρόμοι προς τη Δαμασκό. Περικλείουν, επίσης, ιδιαίτερα σημαντικές πηγές
ύδατος και μεγάλες εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης. Τον Δεκέμβριο του 1999, ο
Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Μπαράκ και ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών, Φαρούκ
αλ-Σαράα, έφτασαν κοντά στην επίτευξη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας η οποία
προέβλεπε την επιστροφή των Υψιπέδων στη Συρία. Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο,
κατέρρευσαν λόγω μιας διαφωνίας για την τύχη μερικών εκατοντάδων τετραγωνικών
μέτρων γης, στις ακτές της Θάλασσας της Γαλιλαίας.

Παρότι το Ισραήλ και η Συρία παραμένουν επισήμως σε εμπόλεμη κατάσταση, τα
Υψίπεδα του Γκολάν έχουν γλιτώσει από τη βία που ταλανίζει τα κατεχόμενα
παλαιστινιακά εδάφη. Όμως, τα τακτικά επεισόδια στα σύνορα του Ισραήλ με τον
Λίβανο συντηρούν την ένταση ανάμεσα στο Τελ Αβίβ και τη Δαμασκό, η οποία ασκεί
ευρύ πολιτικό έλεγχο στον Λίβανο και στηρίζει τους αντάρτες της λιβανικής
Χεζμπολάχ.

LINKS:

* www.golan-syria.org

* www.geocities.com/Colosseum/Loge/7748/golan.html

* www.jafi.org.il/education/100/maps/golan.html