TPITH AΠOΨH Ουαί τοις ηττημένοις

Εν τέλει πιάστηκε και ο Σαντάμ! Και είδαμε τον εξευτελισμό του μπροστά στις
κάμερες της τηλεόρασης. Όταν οι Ιρακινοί είχαν δείξει στην τηλεόραση
ορισμένους Αμερικανούς αιχμαλώτους, ­ στους οποίους είχαν φερθεί άψογα ­ οι
αρμόδιοι των ΗΠΑ διαμαρτύρονταν για την «παραβίαση των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων». Τώρα θα δικάσουν τον δικτάτορα. Όπως γράφτηκε κάπου, θα
μπορούσαν, σύμφωνα με την παράδοση των σερίφηδων, να τον κρεμάσουν χωρίς να
τον δικάσουν.

Δικτάτορας και εγκληματίας ο Χουσεΐν. Αλλά οι δικτάτορες δεν γεννιούνται.
Γίνονται. Λοιπόν; Το 1958 ανατράπηκε η μοναρχία στο Ιράκ. Το ριζοσπαστικό
Μπάαθ υποσχόταν (και αυτό) τον σοσιαλισμό. Όπως και σε μας (θυμηθείτε το
αείμνηστο: σοσιαλισμός στις 18) σοσιαλισμός δεν υπήρξε. Έγινε όμως προσπάθεια
να οικοδομηθεί (και ώς ένα βαθμό οικοδομήθηκε) ένα λαϊκό κράτος, με τυπικά
δημοκρατικούς θεσμούς. Ποιοι ηγήθηκαν όμως της μπααθικής επανάστασης;
Στρατιωτικοί, μικροαστικά στρώματα, διανοούμενοι. H επανάσταση αυτή σύντομα
συμβιβάστηκε με την παλαιά γαιοκτημονική τάξη, και με την παλιά και τη νέα,
αναδυόμενη αστική τάξη. Αλλά δεν ήταν μόνο ο ταξικός συμβιβασμός. H ηγετική
ομάδα είχε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των Κούρδων, τις αντιθέσεις με τους
Σιίτες του Νότου, την αντίθεση με το Ιράν. Προσθέστε σ’ αυτά τις ραδιουργίες
των ξένων για τον έλεγχο των πετρελαίων και συνολικά της στρατηγικής περιοχής
της Μέσης Ανατολής. Αιχμάλωτο αυτού του πλέγματος των αντιθέσεων, το καθεστώς
του Μπάαθ γλιστρούσε βαθμιαία προς τη δικτατορική διακυβέρνηση και τον
αντικομμουνισμό. Έτσι σταθήκαμε μάρτυρες και του εξής παραδόξου: Το
Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράκ να μετέχει στην κυβέρνηση, και η κυβέρνηση να
απαγχονίζει τα στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το ΠΑΣΟΚ αποκαλούσε τότε
συντρόφους τούς δολοφόνους του Μπάαθ και ο «Ριζοσπάστης» απορούσε γιατί
κρεμούσαν τους κομμουνιστές, που «απλώς είχαν διατυπώσει κάποιες κριτικές
παρατηρήσεις». Τότε είχα γράψει στο «ANTI» ένα άρθρο με τίτλο «Οι κρεμάλες του
Ιράκ», αλλά με ψευδώνυμο, διότι το άρθρο βρισκόταν σε αντίφαση με τη
«γραμμή»).

Λοιπόν, εγκληματίας ο Σαντάμ! Σύμφωνοι! Αλλά μόνον ο Σαντάμ; Ποια ήταν τα
κυριότερα εγκλήματά του, και υπό ποίες συνθήκες;

Πρώτον, η γενοκτονία των Κούρδων: 3.500 χωριά κατεστραμμένα (με τη συμβολή και
της Τουρκίας), χιλιάδες (ή δεκάδες χιλιάδες) νεκροί, 2-3 εκατομμύρια
πρόσφυγες. Αλλά ποιος έδωσε τα χημικά και το ναπάλμ στον «φίλο» τότε Σαντάμ;
Οι ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ, εξάλλου, προμήθευαν στην Τουρκία το 80% των όπλων που
χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο εναντίον των Κούρδων. Μόνος λοιπόν, εγκληματίας ο
Σαντάμ;

Ακολούθησε ο πόλεμος Ιράκ – Ιράν, με εκατομμύρια νεκρούς. Θέλοντας να
εξουδετερώσουν την ανερχόμενη δύναμη του Ιράν, οι ΗΠΑ στην περίοδο 1987-’88
υποστήριξαν το Ιράκ (αν δεν το εξώθησαν) στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, με
ναυτικές δυνάμεις, χημικά και βιολογικά όπλα. Λοιπόν;

Και ήλθε η σειρά του Κουβέιτ. Ο πρώτος πόλεμος του Κόλπου υποτίθεται ότι έγινε
για την απελευθέρωση αυτού του κρατιδίου. Αλλά γιατί οι Αμερικανοί καταδίωξαν
και εξόντωσαν στην έρημο περίπου 200.000 αβοήθητους στρατιώτες του Ιράκ; Και
γιατί επέβαλαν έκτοτε το εμπάργκο εις βάρος του λαού του Ιράκ, το οποίο,
σύμφωνα με πολλαπλές μαρτυρίες, είχε ως ένα από τα αποτελέσματά του τον θάνατο
μισού εκατομμυρίου παιδιών; Το έγκλημα των ΗΠΑ συγκρίνεται με το έγκλημα του
Σαντάμ; (Φυσικά δεν θα κάνουμε συμψηφισμό εγκλημάτων).

Και ερχόμαστε στον πρόσφατο πόλεμο εναντίον του Ιράκ. Ποιοι ήταν οι επίσημα
διακηρυσσόμενοι λόγοι της δεύτερης «Καταιγίδας της ερήμου»; Πρώτον, ο Σαντάμ
απειλούσε με τα όπλα μαζικής καταστροφής που διέθετε τους γείτονές του και…
τις ΗΠΑ! Αλλά όπλα δεν βρέθηκαν και οι ίδιοι οι Αμερικανοί παραδέχθηκαν ότι
κατασκεύασαν τα «στοιχεία». Δεύτερος στόχος: η σύλληψη ή ο θάνατος του
δικτάτορα και η αποκατάσταση της δημοκρατίας. Αλλά από πότε καταστρέφεις μια
χώρα, δολοφονείς αμάχους και καταστρέφεις τα μνημεία ενός από τους
αρχαιότερους πολιτισμούς, για να απαλλάξεις, ως αυτόκλητος σωτήρας, τη χώρα
αυτή από τον δικτάτορα; Ο δικτάτορας πιάστηκε, ο πόλεμος και η κατοχή
συνεχίζονται και φυσικά ποιος μιλάει για δημοκρατία σε μια κατεχόμενη χώρα;
Μόνος, λοιπόν, εγκληματίας ο Σαντάμ;

Οι πραγματικές αιτίες της δεύτερης επιδρομής των ΗΠΑ είναι γνωστές (ενεργειακά
αποθέματα, διείσδυση στην ευρύτερη περιοχή, στρατηγικοί στόχοι). Και η όλη
ιμπεριαλιστική επιχείρηση θα «λευκανθεί» τώρα με την καταδίκη του Σαντάμ. Αλλά
η Ιστορία αυτή μας θυμίζει μια άλλη, πρόσφατη και αυτή: Κατά τη βίαιη διάλυση
της Γιουγκοσλαβίας, υπήρξαν σφαγές και αγριότητες και από τις δύο πλευρές.
Ποιοι όμως ήρξαντο χειρών αδίκων; Οι Κροάτες με την υποστήριξη της Γερμανίας
και της E.E. και ο UCK των αλβανοφώνων με την οικονομική και στρατιωτική
στήριξη των ΗΠΑ. Ποιος όμως στάλθηκε στο Διεθνές Δικαστήριο για εγκλήματα
αυτών των πολέμων; Ο νόμιμος πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, ο οποίος
υπερασπίστηκε την ακεραιότητα της χώρας του. Ούτε η ηγεσία των Κροατών ούτε οι
ηγέτες της Γερμανίας ούτε η ηγεσία του UCK ούτε η ηγεσία των ΗΠΑ.

Ουαί τοις ηττημένοις! Από την εποχή των ρωμαϊκών θριάμβων μέχρι σήμερα, το
άδικο το έχουν οι ηττημένοι. H Ιστορία γράφεται από τους νικητές. Στην
περίπτωση του Σαντάμ, ένας μεγάλος δικτάτορας, συνέλαβε έναν ηττημένο, μικρό
δικτάτορα. Αυτό, χάριν της δημοκρατίας και της πάταξης της τρομοκρατίας. Αλλά
κατά τον Αμερικανό Νόαμ Τσόμσκι, η Αμερική είναι το κύριο τρομοκρατικό κράτος.
Επί του παρόντος, είναι και το ισχυρότερο. Έτσι το Δίκαιο, είναι το δικό του
δίκαιο. H τυχόν εκτέλεση του Σαντάμ ή η μεταφορά του στο Γκουαντάναμο, θα
παρουσιαστεί ως η απόδοση δικαιοσύνης. Ο επιτιθέμενος, αθώος. Ο ηττημένος; Ουαί!

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.