ο υποψήφιος EΞETAΣTEA YΛH 2003 – 2004 ΓENIKHΣ ΠAIΔEIAΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Από το βιβλίο “Έκφραση – Έκθεση” των X. Τσολάκη κ.ά., έκδοση ΟΕΔΒ, 2003:

I. Διαβάζω / κατανοώ και γράφω

Ο μαθητής απαντά γραπτά σε ερωτήσεις που αφορούν ένα κείμενο και με τις
οποίες:

α) επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής το περιεχόμενο ενός κειμένου,
δηλαδή:

·να διακρίνει τους τρόπους πειθούς (επίκληση στη λογική, επίκληση
στο συναίσθημα του δέκτη, επίκληση στην αυθεντία, επίκληση στο
ήθος του πομπού).

·να διακρίνει τα μέσα πειθούς (επιχειρήματα, τεκμήρια).

·να διακρίνει το είδος της συλλογιστικής πορείας (παραγωγική-επαγωγική) που
ακολουθείται σε ένα κείμενο).

·να αξιολογεί τα μέσα πειθούς. Πιο συγκεκριμένα:

– να ελέγχει την αλήθεια, την εγκυρότητα και την ορθότητα ενός επιχειρήματος

– να ελέγχει την αξιοπιστία των τεκμηρίων

·να διακρίνει τους τρόπους και τα μέσα πειθούς

-στη διαφήμιση

-στον πολιτικό λόγο

-στον επιστημονικό λόγο

·να διακρίνει την πειθώ από την προπαγάνδα

·να διακρίνει τα είδη του δοκιμίου, προσέχοντας την οργάνωση/δομή
(συνειρμική-λογική), το σκοπό (απόδειξη μιας θέσης – ελεύθερος στοχασμός), τη
σκοπιά (υποκειμενική-αντικειμενική), τη γλώσσα (ποιητική, αναφορική
λειτουργία) κτλ.

·να διακρίνει ορισμένα χαρακτηριστικά του δοκιμίου, όπως ο υποκειμενισμός, ο
αντιδιδακτισμός, ο κοινωνικός χαρακτήρας, ο εξομολογητικός τόνος κτλ.

·να εντοπίζει σε ένα δοκίμιο/άρθρο το θέμα, την άποψη του συγγραφέα, τα μέσα
πειθούς που χρησιμοποιεί, για να τεκμηριώσει την άποψή του, τις προτάσεις τους
για την αντιμετώπιση του προβλήματος κτλ.

·να διακρίνει το δοκίμιο από άλλα συγγενή είδη του λόγου, όπως το άρθρο, η
επιφυλλίδα.

·να διακρίνει το καίριο και το ουσιώδες σε ένα κείμενο

·να επισημαίνει τη διαδικασία που ακολουθείται για τις σημειώσεις, το
διάγραμμα και την περίληψη.

β) επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής την οργάνωση ενός κειμένου,
δηλαδή:

·να εντοπίζει τα βασικά μέρη (πρόλογο, κύριο μέρος, επίλογο) και τις
νοηματικές ενότητες του κειμένου.

·να επισημαίνει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οργανώνεται ο λόγος,
π.χ. με αιτιολόγηση, με σύγκριση και αντίθεση, με ορισμό, με διαίρεση, με
παράδειγμα κτλ.

·να σχολιάζει τη συνοχή του κειμένου (διαρθρωτικές λέξεις κτλ)

·να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους, να δίνει πλαγιότιτλους σε παραγράφους /
νοηματικές ενότητες, να διευθετεί τη συνοχή του κειμένου.

·να διακρίνει την οργάνωση/δομή ενός δοκιμίου (λογική ή συνειρμική οργάνωση,
παραγωγική ή επαγωγική συλλογιστική πορεία κτλ.)

γ) επιδιώκεται να διερευνά ο μαθητής τη γλώσσα του κειμένου (λεξιλόγιο,
στίξη, μορφοσυντακτικά φαινόμενα, γλωσσικές ποικιλίες, λειτουργίες της
γλώσσας, ύφος κτλ), δηλαδή:

·να εντοπίζει και να αιτιολογεί την επιλογή του πομπού

-στην ενεργητική ή παθητική φωνή

-στο ρηματικό πρόσωπο / χρόνο / έγκλιση

-στον μακροπερίοδο ή όχι λόγο

-στην παράταξη ή στην υπόταξη

-στα ρηματικά ή ονοματικά σύνολα

-στην αναφορική ή στην ποιητική λειτουργία της γλώσσας

-στα σημεία της στίξης

-σε λόγιες ή λαϊκές λέξεις, σε ειδικό λεξιλόγιο, όρους κτλ.

·να διευθετεί τη στίξη, να διορθώνει την ορθογραφία του κειμένου

·να ερμηνεύει λέξεις, να αξιολογεί την ακρίβεια και τη σαφήνεια του λεξιλογίου

·να αντικαθιστά λέξεις του κειμένου με συνώνυμα, να βρίσκει αντώνυμα, να
σχηματίζει φράσεις με ορισμένες λέξεις του κειμένου κτλ.

·να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους και να διευθετεί τη συνοχή του

·να χαρακτηρίζει το ύφος του κειμένου λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή
περίσταση (δέκτη, σκοπό, είδος λόγου κτλ).

2. Ο μαθητής προχωρεί σε διάφορες γραπτές εργασίες με
αφόρμηση το συγκεκριμένο κείμενο.

Επιδιώκεται ο μαθητής:

·να πυκνώνει ένα κείμενο, να κάνει την περίληψη του κειμένου, να δίνει
έναν τίτλο στο κείμενο ή πλαγιότιτλους σε παραγράφους / νοηματικές ενότητες
του κειμένου

·να οργανώνει το διάγραμμα του κειμένου

·να αναπτύσσει μια φράση, μια παράγραφο, ένα επιχείρημα του κειμένου

·να ανασκευάζει τα επιχειρήματα του κειμένου και να αναπτύσσει την
αντίθετη άποψη.

·να μετασχηματίζει ένα κείμενο π.χ. από ένα είδος λόγου σε ένα άλλο.

II. Γράφω

Παραγωγή διαφόρων ειδών γραπτού λόγου, σε επικοινωνιακό επίπεδο, με έμφαση σε
είδη λόγου στα οποία κυριαρχεί ο κριτικός-αποφαντικός τρόπος (κείμενα
με σκοπό την πειθώ, στα οποία υπάρχει λογική οργάνωση και
κυριαρχεί η αναφορική λειτουργία της γλώσσας) π.χ. άρθρο, γραπτή
εισήγηση κτλ.). Ασκείται δηλαδή ο μαθητής στη σύνταξη κειμένου με
σκέψεις, θέσεις, απόψεις σε θέμα σχετικό με τα θέματα που
περιέχονται στα αντίστοιχα βιβλία «Έκθεση-Έκφραση» Γ’ τάξης του Ενιαίου
Λυκείου και «Θεματικοί κύκλοι» για το Λύκειο- οι αντίστοιχες θεματικές
ενότητες για τη Γ’ Λυκείου, ενταγμένο σε επικοινωνιακό πλαίσιο.

Σημείωση: H διδακτέα και η εξεταστέα ύλη στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας
(Έκθεση- Έκφραση), όπως και τα προηγούμενα σχολικά έτη, συμπίπτουν επειδή
ζητείται η καλλιέργεια συγκεκριμένων δεξιοτήτων στους μαθητές και όχι η
διδασκαλία ορισμένων σελίδων του σχολικού βιβλίου. H διδασκαλία του
αναμορφωμένου βιβλίου «Έκθεση-Έκφραση» της Γ’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου θα
βασιστεί στο χρονοδιάγραμμα και στις οδηγίες που περιέχονται στο βιβλίο του
καθηγητή και στις Οδηγίες διδασκαλίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Αυτό
σημαίνει ότι θα διδαχτούν επιλεγμένα και όχι όλα τα κείμενα από τις ενότητες:
Πειθώ (εκτός από την πειθώ στο δικανικό λόγο), Δοκίμιο (εκτός από την ιστορία
του δοκιμίου), Δίκαιος και Άδικος λόγος. Το παράρτημα (διαβάζω και γράφω )
μπορεί να διδάσκεται παράλληλα με τα κεφάλαια «Πειθώ» και «Δοκίμιο, άρθρο,
επιφυλλίδα», ενώ το κεφάλαιο «Ερευνητική Εργασία» δεν αποτελεί αντικείμενο
διδασκαλίας και αξιολόγησης.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Από το βιβλίο Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη των B. Σκουλάτου, N. Δημακοπούλου
και Σ. Κόνδη, ΟΕΔΒ 2003:

Τεύχος A’

Κεφάλαιο Δ. H Ελληνική Επανάσταση:

4. H Εξωτερική πολιτική του Εικοσιένα σ. 116-132

Κεφάλαιο E. Ο Ιωάννης Καποδίστριας Κυβερνήτης της Ελλάδας. H
πρώτη προσπάθεια δημιουργίας της κεντρικής εξουσίας

1. H κατάσταση στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1828, σ. 133-135

2. Το ανορθωτικό έργο του Κυβερνήτη: στ. H εξωτερική πολιτική, σ. 141-142.

Κεφάλαιο ΣΤ. H Ευρώπη και ο κόσμος στον 19ο αιώνα

1. H βιομηχανική Επανάσταση

β. H δεύτερη βιομηχανική επανάσταση, σ. 152-155

γ. Το κεφαλαιοκρατικό σύστημα, σ. 155-157

Κεφάλαιο H’. H ελληνική κοινωνία από το 1833 ως το 1909

1. Γενικό περίγραμμα, σ. 248-251

3. H εξέλιξη των εθνικών θεμάτων

α. H Κρητική επανάσταση (1866-1869), σ. 288-291

γ. Νέα βαλκανική κρίση (1875-1878). Προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881)

σ. 293-295

ε. Ο Μακεδονικός Αγώνας σ. 300-302

Επίλογος, σ. 303-305

Τεύχος B’

Κεφάλαιο K. H Ελλάδα από το 1909 ως το 1914: Πορεία προς τον
αστικό μετασχηματισμό και την εδαφική επέκταση

4. H κατάσταση στη Βαλκανική και την Ανατολική Μεσόγειο, σ. 34-37

5. Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, σ. 37-49

Κεφάλαιο KA. Ο πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος

1. Τα αίτια του πολέμου, σ. 53-56

2. Τα γεγονότα: α. Το Σεράγεβο, αφορμή ενός παγκοσμίου πολέμου, σ. 56-57

ζ. Ο απολογισμός του πολέμου, σ. 66-67

Κεφάλαιο KB. H Ελλάδα από το 1914 ως το 1924: H κρίση των
πολιτικών θεσμών και η διάλυση του οράματος της Μεγάλης Ιδέας.

1. H Ελλάδα στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο:

γ. H Ελλάδα σύμμαχος της Αντάντ, σ. 83-84

2. H περίοδος της μεγάλης κρίσης, σ. 88-117

Κεφάλαιο ΚΔ. Ο κόσμος μεταξύ δύο παγκοσμίων πολέμων

1. Τα οικονομικά προβλήματα. Ο μονοπωλιακός καπιταλισμός:

β. H ψεύτικη Ευημερία: H καταναλωτική κοινωνία και τα όριά της, σ. 160-166

γ. H επέμβαση του κράτους για την καταπολέμηση της κρίσης, σ. 166-168

Κεφάλαιο ΚΣΤ. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

1. H πορεία προς τον πόλεμο:

β. Οι δυναμικές προσαρτήσεις (1936-1939) σ. 236-238

γ. H κήρυξη του πολέμου σ. 238-239

2. Τα πολεμικά γεγονότα

β. Ο πόλεμος στην Ελλάδα, σ. 240-259

3. Τα αποτελέσματα του πολέμου, σ. 266-267

Κεφάλαιο KZ’. H Ελλάδα κατά την περίοδο 1941-1949

1. H Κατοχή και η Εθνική Αντίσταση, σ. 269- 291

Κεφάλαιο ΚΘ’. Τα Μεταπολεμικά προβλήματα του Ελληνισμού

2. Τα εθνικά προβλήματα, σ. 401-402

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ KAI ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

Από το βιβλίο Μαθηματικά και Στοιχεία Στατιστικής της Γ’ τάξης Ενιαίου Λυκείου
των Λ. Αδαμόπουλου κ.α., έκδοση Ο.E.Δ.B. 2003.

Κεφ. 1ο: Διαφορικός Λογισμός

Παρ. 1.1. Συναρτήσεις.

Παρ. 1.2. H έννοια της παραγώγου.

Παρ. 1.3. Παράγωγος συνάρτησης

Παρ. 1.4 Εφαρμογές των Παραγώγων, χωρίς το κριτήριο της 2ης παραγώγου.

Κεφ. 2ο: Στατιστική

Παρ. 2.1 Βασικές έννοιες

Παρ. 2.2 Παρουσίαση Στατιστικών Δεδομένων, χωρίς την υποπαράγραφο “Κλάσεις
άνισου πλάτους”.

Παρ. 2.3 Μέτρα Θέσης και Διασποράς, χωρίς τις υποπαραγράφους: “Εκατοστημόρια”,
“Ενδοτεταρτημοριακό εύρος” και “Επικρατούσα τιμή”.

Κεφ. 3ο: Πιθανότητες

Παρ. 3.1 Δειγματικός Χώρος-Ενδεχόμενα.

Παρ. 3.2 Έννοια της Πιθανότητας.

Παρατηρήσεις:

H προτεινόμενη ως διδακτέα ύλη θα διδαχτεί σύμφωνα με τις οδηγίες του Π.I.

Τα θεωρήματα, οι προτάσεις, οι αποδείξεις και οι ασκήσεις που φέρουν αστερίσκο
δε διδάσκονται και δεν εξετάζονται.

Οι εφαρμογές και τα παραδείγματα των βιβλίων δεν εξετάζονται ούτε ως θεωρία
ούτε ως ασκήσεις. Μπορούν, όμως, να χρησιμοποιηθούν ως προτάσεις για τη λύση
ασκήσεων, ή την απόδειξη άλλων προτάσεων.

ΦΥΣΙΚΗ

Την εξεταστέα-διδακτέα ύλη αποτελούν οι παρακάτω ενότητες από το διδακτικό
βιβλίο των Γεωργακάκου Π., Σκαλωμένου Αθ. κ.λ.π, έκδοση Ο.E.Δ.B. 2003.

1. ΤΟ ΦΩΣ

1.1 H φύση του φωτός.

1.3 Μήκος κύματος και συχνότητα του φωτός κατά τη διάδοση του.

1.4 Ανάλυση λευκού φωτός και χρώματα.

2. ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

2.1 Ενέργεια του ηλεκτρονίου στο άτομο του υδρογόνου

2.2 Διακριτές, ενεργειακές στάθμες.

2.3 Μηχανισμός παραγωγής και απορρόφησης φωτονίων.

2.4 Ακτίνες X.

3. ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

3.1 Ιδιότητες των πυρήνων.

3.3 H ραδιενέργεια.

3.4 Πυρηνικές αντιδράσεις

3.5 Εφαρμογές και κίνδυνοι της ραδιενέργειας

4. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

4.1 Είδη λαμπτήρων

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα Θέματα που αναφέρονται στο βιβλίο με έγχρωμο
φόντο(πράσινο) δεν αποτελούν εξεταστέα – διδακτέα ύλη.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ

H εξεταστέα-διδακτέα ύλη ορίζεται από το βιβλίο ”Βιολογία Γενικής Παιδείας”
της Γ’ τάξης του Ενιαίου Λυκείου των Αδαμαντιάδου Σ. κ.ά., όπως αυτό
αναμορφώθηκε από τους Καλαϊτζιδάκη M. και Πανταζίδη Γ., έκδοση Ο.E.Δ.B. 2003,
ως ακολούθως:

Κεφάλαιο 1 «Άνθρωπος και Υγεία» εκτός από τις ενότητες 1.4
(Καρκίνος) και 1.5 (Ουσίες που προκαλούν εθισμό).

Κεφάλαιο 2 «Άνθρωπος και Περιβάλλον» εκτός από την Εισαγωγή της
ενότητας 2.4 (Ο ανθρώπινος πληθυσμός). και τις υποενότητες 2.4.1 (Άνθρωπος και
περιβαλλοντικά προβλήματα) και 2.4.2 (Μείωση της βιοποικιλότητας)

Σημειώνεται ότι στην εξεταστέα – διδακτέα ύλη δεν περιλαμβάνονται:

Τα παραθέματα τα οποία σκοπό έχουν να δώσουν τη δυνατότητα επιπλέον
πληροφόρησης των μαθητών, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους, οι πίνακες, τα
μικρά ένθετα κείμενα σε πλαίσιο, οι προτάσεις για συνθετικές-δημιουργικές
εργασίες των μαθητών.