Δρόμοι

H τέχνη…

… δεν αναπαράγει το ορατό, αλλά κάνει κάτι ορατό, έλεγε ο ζωγράφος Πάουλ
Κλέε. Με την τέχνη, αυτό ακριβώς επιδιώκουν σήμερα πολλές γερμανικές
επιχειρήσεις: να γίνουν πιο ορατές στο καταναλωτικό κοινό. Βλέπουν την τέχνη
σαν ένα επικοινωνιακό εργαλείο που μπορεί να μεταδώσει στο καταναλωτικό κοινό
την εικόνα και τη φιλοσοφία μιας επιχείρησης. H Ντόιτσε Μπανκ, η Ντρέσντνερ
Μπανκ και η Αλιάντς εκθέτουν ζωγραφικούς πίνακες και γλυπτά στα γραφεία τους
και προσφέρουν ξεναγήσεις στις συλλογές τους. H εταιρεία Άρτκομ του Μονάχου
έκανε σχετική έρευνα. Και σύμφωνα με την εφημερίδα «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε»,
διαπίστωσε πως αυτός ο ξαφνικός εναγκαλισμός των επιχειρήσεων με την τέχνη
ενισχύει τα προϊόντα τους, φέρνει πιο κοντά τους πελάτες και ακόμη πιο κοντά
τους εργαζομένους, οι οποίοι ταυτίζονται ευκολότερα με κάτι πιο εξιδανικευμένο
από την ψυχρή εικόνα του αμείλικτου εργοδότη. H έρευνα μέτρησε περισσότερα από
2.500 έργα τέχνης που έχουν περιέλθει σήμερα στην ιδιοκτησία γερμανικών
επιχειρήσεων.

Στην ίδια…

… κατεύθυνση, αλλά πολύ πιο άκομψα, βαδίζει η ιταλική κυβέρνηση: βγάζει στο
σφυρί την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Νομοσχέδιο που προτείνει την
πώληση της κρατικής περιουσίας – γαιών, κτιρίων και πολιτιστικών αγαθών –
αναμένεται να συζητηθεί τον Φεβρουάριο στη Βουλή και να υπερψηφιστεί, αφού ο
κυβερνητικός συνασπισμός του Μπερλουσκόνι διαθέτει άνετη κοινοβουλευτική
πλειοψηφία. Σύμφωνα με την «Εφημερίδα της τέχνης», ήδη είναι έτοιμοι οι φορείς
που θα διαχειριστούν το ξεπούλημα. H ιδέα έπεσε από τον υπουργό Οικονομικών
Μάριο Τρεμόντι, που ελπίζει να γεμίσει έτσι τις «μαύρες τρύπες» που έχει
ανοίξει στον προϋπολογισμό.

Το νομοσχέδιο…

… έχει προκαλέσει ζωηρές αντιδράσεις από τους κύκλους της τέχνης και του
πολιτισμού – την αντίθεσή του έχει εκφράσει ακόμη και ο ίδιος ο υπουργός
Πολιτισμού Τζουλιάνο Ουρμπάνι. Όμως, ο πιο εύγλωττος πολέμιος του ξεπουλήματος
της πολιτιστικής κληρονομιάς του ιταλικού λαού είναι ο Σαλβατόρε Σέτις,
ιστορικός της Τέχνης, διευθυντής της Σκουόλα Νορμάλε της Πίζας και πρώην
διευθυντής του Ινστιτούτου Γκετί της Καλιφόρνιας. Στο βιβλίο του «Ιταλία A.E.»
υπενθυμίζει στους Ιταλούς πως η πολιτιστική κληρονομιά τους είναι αναπόσπαστα
δεμένη με την εθνική τους ταυτότητα και πως η προστασία της είναι κατοχυρωμένη
στον μεταπολεμικό Σύνταγμα της χώρας.

Οι αντιδράσεις…

… στο νομοσχέδιο ξεπηδούν από τη βαθιά ριζωμένη πεποίθηση πως το κράτος, με
όλα του τα στραβά, είναι πολύ πιο αξιόπιστος «ιδιοκτήτης» της πολιτιστικής
κληρονομιάς μιας χώρας από ό,τι ένας ιδιώτης. Μα εδώ υπάρχει και κάτι άλλο που
τροφοδοτεί τη δυσπιστία: η αβεβαιότητα για τις ακριβείς προθέσεις της
κυβέρνησης Μπερλουσκόνι. Τι ακριβώς θα βγάλει στο σφυρί; Οι Ιταλοί δύσκολα
μπορούν να φανταστούν την επιγραφή «Πωλείται» πάνω στο Παλάτσο Ουφίτσι ή το
Κολοσσαίο, αλλά αν ο Μπερλουσκόνι σκοπεύει να την καρφώσει εκεί (όπως την έχει
ήδη καρφώσει σε πολλούς τομείς της κρατικής περιουσίας), ευχαρίστως θα τον
έριχναν στα «λιοντάρια».