Kρυφά «καπέλα»

Δεκάδες «καπέλα» επιβαρύνουν καθημερινά τους καταναλωτές στις συναλλαγές
τους με τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές και τις χρηματιστηριακές εταιρείες, τα
αμοιβαία κεφάλαια. Πρόκειται για κρυφά και φανερά καπέλα που «φουσκώνουν» το
τελικό κόστος, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις ο καταναλωτής
ανακαλύπτει αφού φτάσει στο ταμείο.

Από το νέο έτος έρχονται και νέες αυξήσεις στις επιβαρύνσεις που επιβάλλουν οι
τράπεζες σε μια σειρά από συναλλαγές που γίνονται στο γκισέ. Παράλληλα,
διευρύνεται και ο αριθμός των τραπεζών που επιβάλλουν πλέον τέτοιες
επιβαρύνσεις. Εντός του Ιανουαρίου αναμένεται να ανακοινωθούν οι αυξήσεις στις
επιβαρύνσεις αυτές από μερίδα τραπεζών.

Ειδικότερα, οι κυριότερες από τις επιβαρύνσεις-καπέλα για τον καταναλωτή είναι
οι ακόλουθες:

* Τράπεζες: Αρκετές τράπεζες επιβάλλουν ένα έως τρία ευρώ στις
συναλλαγές στο γκισέ, όταν αυτές ξεπερνούν έναν αριθμό τον μήνα ή το εξάμηνο.
Από τον Ιούνιο του 2004 η Εμπορική Τράπεζα θα επιβάλλει και αυτή χρέωση 1 ευρώ
ανά συναλλαγή, όταν ο πελάτης ξεπεράσει τις 24 συναλλαγές στον γκισέ το
εξάμηνο, και μέχρι 3 ευρώ. Επίσης, η Alpha Bank ανακοίνωσε χθες ότι θα χρεώνει
από τις 19 Ιανουαρίου και αυτή 1,20 ευρώ για κάθε κατάθεση μεταφορά μετρητών
σε λογαριασμό τρίτου και 0,4 ευρώ για κάθε μεταφορά ποσού σε λογαριασμό
τρίτου. Οι επιβαρύνσεις αυτές σε άλλες τράπεζες κυμαίνονται μεταξύ 0,3 και 1,5
ευρώ. Ακόμη, θα πάψουν να εξαιρούνται από τα έξοδα διαχειρίσεως διάφοροι
λογαριασμοί καταθέσεων, όταν έχουν μικρά υπόλοιπα. Αυτό ισχύει ήδη στην αγορά
και κυμαίνεται μεταξύ 0,75 ευρώ και 9 ευρώ για ποσά συνήθως κάτω των 300 ευρώ.
Επιπλέον, από τις 16 Φεβρουαρίου επιβαρύνεται η έκδοση καρνέ επιταγών με 0,1
έως 1 ευρώ ανά φύλλο. Σε άλλες τράπεζες το κόστος αυτό ξεπερνά το 1,5 ευρώ το
φύλλο.

Οι επιβαρύνσεις για πάγιες εντολές εξόφλησης λογαριασμών κινητής τηλεφωνίας
και ΔΕΚΟ (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κ.λπ.) κυμαίνονται γύρω στα 0,3 – 0,4 ευρώ. Την ίδια
στιγμή, οι ίδιες συναλλαγές (μεταφορά χρημάτων, κατάθεση σε τρίτο, ενημέρωση
υπολοίπου, παραγγελία έκδοσης μπλοκ επιταγών, πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ κ.λπ.)
μέσω του Ίντερνετ και άλλων εναλλακτικών δικτύων δεν επιβαρύνονται ή το κόστος
τους είναι περίπου 10 φορές μικρότερο. Για παράδειγμα, οι συναλλαγές από ATM
της ίδιας τράπεζας είναι δωρεάν. Οι συναλλαγές από ATM άλλης τράπεζας, ακόμα
και αν γίνονται από το εξωτερικό, επιβαρύνονται συνήθως με 1% επί του ποσού.
Συνήθως το κόστος για διάφορες συναλλαγές στις ATM κυμαίνονται μεταξύ 0,30 και
3 ευρώ.

* Κινητή τηλεφωνία: Οι συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας επιβαρύνονται
κάθε μήνα με 1,5 ευρώ, χωρίς αυτό να ανταποκρίνεται σε κάποια παροχή ή
υπηρεσία, αφού καταλήγει στα ταμεία του Δημοσίου.

* Αμοιβαία: Στα αμοιβαία κεφάλαια οι εταιρείες δελεάζουν τους επενδυτές
με μηδενική προμήθεια κατά την είσοδο, αλλά χρεώνουν υψηλή προμήθεια κατά την
έξοδο. Κατά μέσον όρο, πάντως, οι προμήθειες μπορεί να φτάσουν έως το 5% επί
του επενδυόμενου κεφαλαίου.

* Ασφάλειες: Με πολλές και διαφορετικές χρεώσεις, που δεν
ανταποκρίνονται σε κάποια παροχή, αλλά καλύπτουν το λειτουργικό κόστος της
εταιρείας και φόρους, επιβαρύνονται τα ασφαλιστήρια συμβόλαια.

Το 20% στα ασφάλιστρα αυτοκινήτου που πληρώνει ο ασφαλισμένος αφορά το
λεγόμενο δικαίωμα συμβολαίου και καλύπτει έξοδα και άλλα λειτουργικά έξοδα της
εταιρείας. Ένα 12% αφορά τον φόρο κύκλου εργασιών (ΦΚΕ), 6% είναι οι
προμήθειες του ασφαλιστή, 3,2% το χαρτόσημο και 2,4% η συντήρηση του
Επικουρικού Ταμείου, από το οποίο αποζημιώνονται όσοι πάθουν ζημιά από
ανασφάλιστο όχημα.

Ανάλογες επιβαρύνσεις περιλαμβάνουν και οι ασφάλειες πυρός. H προμήθεια του
ασφαλιστή κυμαίνεται από 10%-30% – ανάλογα με την εταιρεία και το ύψος του
κινδύνου που ασφαλίζεται -, το δικαίωμα συμβολαίου ανέρχεται στο 5%, ο ΦΚΕ
πυρός στο 10%, ο ΦΚΕ λοιπών κινδύνων στο 0,9% και το χαρτόσημο στο 2,4%. Στα
νοσοκομειακά προγράμματα οι προμήθειες είναι 20%, οι φόροι 12,4% και τα έξοδα
έκδοσης του συμβολαίου 20 ευρώ. Στα συνταξιοδοτικά πακέτα, οι προμήθειες των
ασφαλιστών κατά τον πρώτο χρόνο ισχύος του συμβολαίου μπορεί να φτάσουν και
στο 50% των ασφαλίστρων.