Δρόμοι

Είναι…

… η μύγα μες στο γάλα, το «μαύρο πρόβατο», το μουχλιασμένο κομμάτι ψωμί, το
παρακατιανό ξαδελφάκι του έρωτα. Ζει σε κακόφημες γειτονιές και ωστόσο
τρυπώνει κάθε τόσο στη ζωή μας, κοκκινίζει μόλις βγει στο φως. Χαμογελούμε
όταν βλέπουμε ζευγαράκια πιασμένα χέρι χέρι στο πάρκο, αλλά ξινίζουμε τα
μούτρα μόλις τα δούμε να ελευθερώνουν τον πόθο τους πίσω από τους θάμνους. Ο
έρωτας ζει στο φως του κεριού και στα ερωτόλογα, ο πόθος σε σκοτεινά κατώφλια
και σε άναρθρες κραυγές. Ο έρωτας είναι ατομική υπόθεση: υπάρχει ένας και
μοναδικός «άλλος». Ο πόθος είναι «όσα έρθουν και όσα πάνε».

Να αναλαμβάνει…

… λοιπόν κανείς τη δημόσια υπεράσπιση του πόθου μοιάζει κάπως ριψοκίνδυνο,
παράδοξο, ακόμη και άσεμνο. Παρ’ όλα αυτά, το έκανε ένας πολύ αξιοπρεπής
άνθρωπος: ο Σάιμον Μπλάκμπερν έγραψε ένα ολόκληρο δοκίμιο για τον πόθο. Όμως,
μολονότι βρίσκεται στο αξιοσέβαστο πόστο του καθηγητή της Φιλοσοφίας στο
Καίμπριτζ, αισθάνθηκε την ανάγκη να τραβήξει από την αρχή τις κουρτίνες στο
σκοτεινό δωμάτιο του πόθου και να διαχωρίσει τη θέση του από τον επίσης
φιλόσοφο Κράτη, τον Θηβαίο κυνικό που, πιστεύοντας πως δεν έκανε τίποτα
αισχρό, συνευρισκόταν με τη σύζυγό του Ιππαρχία σε κοινή θέα. Όχι,
αναλαμβάνοντας την υπεράσπιση του πόθου, ο Μπλάκμπερν δεν εννοεί ακριβώς αυτό.
Εξετάζει όμως την τοπογραφία του, όπως διαμορφώθηκε εδώ και χιλιάδες χρόνια
από τα ανθρώπινα ήθη. Πόθος για τη ζωή, πόθος για το χρήμα, πόθος για την
εξουσία. Ο πόθος δεν είναι απαραιτήτως σεξουαλικός. Όμως, παντού βρίσκουμε την
υπερβολή του. Γιατί υπάρχει πάντα κάποιος που δεν ποθεί απλώς την εξουσία αλλά
την απόλυτη εξουσία, που δεν ποθεί απλώς το χρήμα αλλά όλο το χρήμα.

Το σώμα…

… όταν πλημμυρίζει από πόθο, είναι υπερβολικό. Κλείνει απ’ έξω όλο τον
υπόλοιπο κόσμο. Το ίδιο συμβαίνει και στο κεφάλι. Έτσι, λένε πως ο άνδρας έχει
δύο όργανα που χρειάζονται πολύ αίμα, αλλά αυτό δεν φτάνει παρά μόνο σε ένα
από τα δύο κάθε φορά. Για να ζήσει κανείς τον «μικρό θάνατο», για να νιώσει τη
γη να κουνιέται κάτω από τα πόδια του, όπως είχε πει η Μαρία του Χεμινγουέι
στον Ρόμπερτ Τζόρνταν, πρέπει να παραδοθεί στην εκστατική υπερβολή. H Αγία
Θηρεσία της Άβιλα παραδίδεται στο «βέλος που μπήγεται στα τρίσβαθα των σωθικών
και της καρδιάς». Έτσι μιλούσε για την εκστατική ένωσή της με τον θεϊκό άγγελο
και έτσι την απαθανάτισε ο γλύπτης Μπερνίνι (φωτ.), στα σύνορα του οργασμού,
κάτι που οι σύγχρονοί της αναρωτιόνταν αν ήταν έργο του Θεού ή του Διαβόλου
(και αποφάσισαν υπέρ του πρώτου με μικρή πλειοψηφία).

Ο Λουίς Αραγκόν…

… τοποθετούσε τον πόθο στο «Μουνάκι της Ειρήνης», αλλά δεν ήταν απαραιτήτως
αυτή η μοναδική θέση που του περνούσε από το μυαλό.