H «Πολίτικη κουζίνα» που ενώνει…

Ο Γιώργος Χωραφάς με φόντο την Πόλη στην «Πολίτικη κουζίνα»

Καθώς ο λαός της Κωνσταντινούπολης παλεύει να συνέλθει από το σοκ των
τρομοκρατικών βομβιστικών επιθέσεων, μια ταινία στη γειτονική Ελλάδα σπάει
ταμεία και θυμίζει στην Πόλη τη μεγάλη παράδοση της συνύπαρξης των λαών,
γράφει ο συνεργάτης του «Economist» Μπρους Κλαρκ, σύμφωνα με δημοσίευμα στην
«International Herald Tribune».

Με περίπου 1.000.000 εισιτήρια μέχρι σήμερα η «Πολίτικη κουζίνα» του
Τάσου Μπουλμέτη πλησιάζει να γίνει η πιο μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία στην
Ελλάδα. Το θέμα της δεν είναι άλλο από τη συμβίωση των λαών, δοσμένο μέσα από
τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο πρωταγωνιστής είναι ένας Έλληνας που υποχρεώνεται να
φύγει, μικρό παιδί, με την οικογένειά του από την Κωνσταντινούπολη, αλλά δεν
ξεχνά τη φίλη του που έπαιζαν μαζί παιδιά και τις μυρωδιές από τις κουζίνες
της πόλης. Τις συμβουλές του παππού πώς τα πικάντικα ανακατεύονται με τα γλυκά
και πώς οι γεύσεις πετυχαίνουν καλύτερα με το ανακάτεμα. Και παρότι η ταινία
δεν αποφεύγει τα κλισέ, ζωγραφίζει μια πιο ευγενική όψη των Ελλήνων από εκείνη
που είδαμε στην κωμωδία «Γάμος α λα ελληνικά», η οποία έγινε μεγάλη επιτυχία
στην Αμερική – και στον υπόλοιπο κόσμο – και έδινε μια πιο χοντροκομμένη
εικόνα.

H ανταπόκριση που είχε η «Πολίτικη κουζίνα» στην Ελλάδα θα προκαλούσε
έκπληξη σε εκείνους που πιστεύουν πως τις σχέσεις των δύο λαών τις
χαρακτηρίζει ο φόβος και η καχυποψία, προσθέτει ο Μπρους Κλαρκ στην
«International Herald Tribune». Υπάρχουν αυτά τα συναισθήματα, αλλά μαζί με
αυτά και μια ιδιαίτερη συμπάθεια ανάμεσα στους δύο λαούς, η οποία έχει τις
ρίζες της σε κοινές αναμνήσεις, άλλες γλυκές άλλες επώδυνες.

Το άλλο στοιχείο που δείχνει η ταινία είναι πως σε αυτή την περιοχή η
έλευση του μοντερνισμού δεν έχει οδηγήσει σε ανεκτικότητα ή σε μια
κοσμοπολίτικη αντιμετώπιση των πραγμάτων, αλλά έχει μετατρέψει σύνθετες
κοινωνίες σε ομογενή μέρη, όπου διαφορετικές εθνότητες, γλώσσα και θρησκεία
αντιμετωπίζονται σαν στρατηγικά προβλήματα περισσότερο παρά σαν πολιτιστική
κληρονομιά. Στα Βαλκάνια παρατηρούμε την κατάρρευση των αυτοκρατοριών και τη
δημιουργία κλειστών εθνών-κρατών. Θα βρουν οι λαοί που συνυπήρξαν υπό την
οθωμανική ή κομμουνιστική κυριαρχία έναν νέο τρόπο να ζήσουν ξανά μαζί ή θα
συνεχίσουν να καλλιεργούν τις διαφορές τους μέχρι την επόμενη σύγκρουση;

Ελληνοτουρκικές προσεγγίσεις

Ένα βιβλίο με παραμύθια γραμμένα από Έλληνα διπλωμάτη κυκλοφόρησε στα
τουρκικά. Ένας Τούρκος φολκ τραγουδιστής, ο Μουαμέρ Κετένκογλου, γράφει
μουσική με Έλληνες φίλους του, ένας από τους οποίους είναι ψάλτης σε εκκλησία.

Όλα αυτά, βέβαια, συνέβαιναν πριν από τις βόμβες. Άραγε σημαίνει αυτό πως το
ήπιο κλίμα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται θα τιναχθεί στον αέρα από τις
βομβιστικές επιθέσεις που σχεδιάστηκαν για να αναμοχλεύσουν το μίσος; H
Τουρκία ωστόσο απέφυγε τις συνέπειες αυτών των επιθέσεων, ανάμεσα στις οποίες
μια αντιστροφή της πορείας προς τη δημοκρατία και τον πλουραλισμό.

Υπάρχει ελπίδα οι λαοί και οι πολιτισμοί του Αιγαίου και της Νότιας Ευρώπης
μπορούν να επανενωθούν δημιουργικά παρά να διαλυθούν βίαια. Και αν η
συμφιλίωση μπορεί να κρατηθεί, θα προσφέρει πλούσιο υλικό για σκηνοθέτες,
συγγραφείς και τραγουδοποιούς του Αιγαίου για χρόνια.