Δρόμοι

Μια αλλόκοτη…

… ομοιότητα υπάρχει ανάμεσα στο «Πόλεμος και ειρήνη» του Λέοντος Τολστόι,
που περιγράφει με αρκετή ακρίβεια την εισβολή του Ναπολέοντος στη Ρωσία το
1812, και την εισβολή του Τζορτζ Μπους στο Ιράκ το 2003. Ο Ναπολέων, ύστερα
από μια σειρά γρήγορες νίκες στην Ευρώπη, αποφάσισε να τα βάλει με την πρώην
σύμμαχό του Ρωσία. Ο Ναπολέων είχε τον πιο ισχυρό στρατό στην Ευρώπη. Του
άρεσε να χρησιμοποιεί μικρές, γρήγορες μονάδες, για αιφνιδιασμό και ευελιξία.
Όταν πέρασε τα ρωσικά σύνορα, περίμενε μια άγρια μάχη για τη Μόσχα, όπου θα
κατέστρεφε μια για πάντα τη ρωσική στρατιωτική μηχανή. Όμως, τον περίμενε μια
έκπληξη: η προέλασή του στη Μόσχα αποδείχθηκε παιχνιδάκι. Δεν έγινε καμιά
μεγάλη μάχη με τη ρωσική στρατιωτική μηχανή. Τα στρατεύματα του Ναπολέοντος
μπήκαν γρήγορα στη Μόσχα και οχυρώθηκαν εκεί.

Ο Τζορτζ Μπους…

… ο αρχηγός της πιο ισχυρής στρατιωτικής μηχανής στην Ιστορία, έχει έναν
υπουργό Άμυνας που προτιμάει τις μικρές, γρήγορες μονάδες, για αιφνιδιασμό και
ευελιξία. H προέλαση των στρατευμάτων του Μπους στο Ιράκ ήταν παιχνιδάκι, όπως
ήταν και η προέλαση του Ναπολέοντος στη Μόσχα. Ούτε οχυρωματικά έργα ούτε
ναρκοπέδια. Τα αμερικανικά στρατεύματα κύκλωσαν γρήγορα τη Βαγδάτη και
περίμεναν τη μεγάλη μάχη. Δεν έγινε ποτέ. Όπως ο Ναπολέων περίμενε να
εξοντώσει τον τσαρικό στρατό, έτσι και ο Μπους περίμενε να ξεπαστρέψει την
επίλεκτη ιρακινή προεδρική φρουρά. Άφαντη η προεδρική φρουρά. Άφαντος και ο
Σαντάμ. Ο Μπους, όπως ο Ναπολέων, αιφνιδιάστηκε από τη γρήγορη και απρόσκοπτη
νίκη. Οι τσαρικές στρατιές του στρατηγού Μιχαήλ Κουτούζοφ σαν να είχαν γίνει
αχνός. H προεδρική φρουρά του Σαντάμ Χουσέιν σαν να είχε γίνει αχνός.

Στον πόλεμο…

… του 1812, ο στρατός του Κουτούζοφ δεν είχε γίνει αχνός. Απλώς είχε
αποσυρθεί από τη Μόσχα, μακριά από τα μάτια και τα πυρά του εχθρού,
περιμένοντας να τον αποδεκατίσει ο χρόνος και ο χειμώνας. Δεν ξέρουμε τι
απέγινε η προεδρική φρουρά του Σαντάμ. Ξέρουμε όμως πως, μετά το τέλος του
πολέμου στο Ιράκ, έχουν σκοτωθεί περισσότεροι Αμερικανοί σε σαμποτάζ και
ενέδρες από όσους σκοτώθηκαν στην εισβολή.

Το μυθιστόρημα…

… του Τολστόι για τον πόλεμο του 1812 είναι μια προειδοποίηση για το τι
μπορεί να συμβεί ύστερα από μια εισβολή. Οι άνθρωποι του Μπους είναι αδύνατον
να μην το διάβασαν ποτέ, λέει ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Μπεν
Μπαγκντικιάν. Γιατί, στις σχολές του Πενταγώνου, οι στρατιωτικοί διδάσκονται
όλους τους μεγάλους πολέμους, από τους κλασικούς χρόνους μέχρι σήμερα. Ίσως
γι’ αυτό τόσοι πολλοί στρατηγοί του Μπους επέμεναν πως το αμερικανικό
εκστρατευτικό σώμα ήταν πολύ μικρό και ελλιπώς προετοιμασμένο. Όπως συνήθως
συμβαίνει σε όλους τους πολέμους, έτσι και στο Ιράκ, το πρόβλημα δεν ήταν οι
στρατηγοί, αλλά οι πολιτικοί.