Aναπαράσταση της γένεσης

Ο Γραμμικός Επιταχυντής της Επόμενης Γενιάς είναι το δισκοπότηρο της
επιστήμης. Πρόκειται για το ακριβότερο επιστημονικό όργανο στον κόσμο, το
οποίο σχεδιάζουν να κατασκευάσουν Βρετανοί, Αμερικανοί και Ιάπωνες
επιστήμονες.

Κι άλλες φορές έχουν γίνει απόπειρες, αλλά το κόστος και το μέγεθος του
εγχειρήματος τις οδήγησε σε αποτυχία.

Αυτή τη φορά, η ελπίδα αναγεννήθηκε, σύμφωνα με τους «Sunday Times», μετά τα
1,12 δισεκατομμύρια ευρώ που υποσχέθηκε η βρετανική κυβέρνηση στο Συμβούλιο
για την Έρευνα Φυσικής Σωματιδίων και Αστρονομίας. Στόχος τους είναι να
χτίσουν μέσα στα επόμενα 20 χρόνια τον μεγαλύτερο και ισχυρότερο επιταχυντή
ατόμων – θα έχει μήκος 32 χιλιόμετρα.

Με τη βοήθειά του, οι επιστήμονες θα ξαναδημιουργήσουν τεχνητά τις συνθήκες
που οδήγησαν στα πρώτα δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μετά το Μπιγκ
Μπανγκ, τη μεγάλη έκρηξη που ευθύνεται για τη δημιουργία του σύμπαντος.

Για να γίνει αυτό, υποατομικά σωματίδια πρέπει να «τρέξουν» μέσα στον
επιταχυντή, κατά μήκος ενός τούνελ τόσο μεγάλου, ώστε να έχουν το περιθώριο να
πλησιάσουν την ταχύτητα του φωτός. Μόνο έτσι θα αλληλοκαταστραφούν. Αν πετύχει
το εγχείρημα, οι φυσικοί θα κατανοήσουν για πρώτη φορά τη διαδικασία που
οδήγησε στον σχηματισμό της ενέργειας και της ύλης, καθώς και την προέλευσή
τους.

Επιστήμονες παρατηρούν τη μικρογραφία του επιταχυντή σωματιδίων που κατασκευάζεται στο CERN της Ελβετίας. Ο γραμμικός επιταχυντής που ανακοίνωσαν οι Βρετανοί είναι μεγαλύτερος κατά πέντε χιλιόμετρα, κοστίζει περισσότερο και διαθέτει μεγαλύτερη ισχύ

4 δισ. + 4,8 δισ. ευρώ. Το συνολικό κόστος της κατασκευής υπολογίζεται
στα τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το κόστος λειτουργίας απαιτεί ακόμα 4,8
δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για το πιο ακριβό
επιστημονικό όργανο στην ιστορία.

Επιστήμονες και πολιτικοί από διάφορα κράτη συμμαχούν για τον ιερό σκοπό.
Οεπιταχυντής θα κατασκευαστεί στη Γερμανία, την Ιαπωνία ή την Αμερική, όπου
μπορούν να βρεθούν οι απαραίτητοι χώροι.

«Θέλουμε πολύ να πετύχουμε αυτή τη φορά» λέει ο καθηγητής Ίαν Χαλιντέι,
επικεφαλής του Συμβουλίου Επιστημονικών Ερευνών της Βρετανίας. «Το
σημαντικότερο ερώτημα στη σύγχρονη φυσική είναι πώς η ύλη αποκτά τη μάζα της –
με άλλα λόγια γιατί αποκτά βάρος. Αυτή η μηχανή μπορεί να δώσει την απάντηση».

Οι επιστήμονες πιστεύουν πως το μυστικό ίσως βρίσκεται σε μία θεωρία που
ανέπτυξε ο Πίτερ Χιγκς, ένας Βρετανός φυσικός. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60
έριξε στο τραπέζι της φυσικής την ιδέα ότι σε κάθε κυβικό εκατοστό του
σύμπαντος έχουν διεισδύσει αμέτρητα δισεκατομμύρια ενός άγνωστου ως τώρα
υποατομικού σωματιδίου.

Το σωματίδιο αυτό δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του Μπιγκ Μπανγκ. H
αλληλεπίδρασή του με την ύλη τού χάρισε μάζα – ιδιότητα απαραίτητη για τη
δημιουργία του σύμπαντος, των άστρων και των πλανητών που βλέπουμε σήμερα. Για
να μπορέσουν οι επιστήμονες να το διακρίνουν, πρέπει να συγκρουστούν μεταξύ
τους σωματίδια σε συνθήκες υψηλής ενέργειας.

H ιδέα του Χιγκς ακούγεται απόλυτα σωστή στα αυτιά των φυσικών, γι’ αυτό και
τα τελευταία 35 χρόνια προσπαθούν να βρουν αυτό το σωματίδιο με μια σειρά
ισχυρών επιταχυντών. Μέχρι στιγμής όμως έχουν αποτύχει, ξοδεύοντας μάλιστα και
9,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Παρ’ όλα αυτά έχουν βρει αρκετά στοιχεία που
ενισχύουν την άποψη ότι το σωματίδιο πράγματι υπάρχει και πως ένας πολύ
ισχυρότερος επιταχυντής θα μπορέσει να το φέρει στην επιφάνεια.

H αναζήτηση του ποζιτρονίου. O Γραμμικός Επιταχυντής της Επόμενης
Γενιάς θα λειτουργεί παράγοντας ηλεκτρόνια στο ένα άκρο των 32 χλμ της. Στο
άλλο άκρο θα παράγονται ποζιτρόνια. Οι δύο ομάδες των σωματιδίων θα
αναγκαστούν να αναπτύξουν τεράστιες ταχύτητες, καθώς θα δεχθούν ισχυρή και
ξαφνική ώθηση από ηλεκτρομαγνητική ενέργεια. Στη συνέχεια, η συσκευή θα τους
δώσει τη μορφή ακτίνας με διάμετρο μικρότερη του ενός δισεκατομμυριοστού του
μέτρου.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι όταν οι δύο ακτίνες συγκρουστούν μεταξύ τους, τα
δύο είδη σωματιδίων θα αλληλοκαταστραφούν, παράγοντας μία σειρά από ακόμα
μικρότερα σωματίδια. Ανάμεσά τους πρέπει να βρίσκεται το ποζιτρόνιο του Χιγκς.
Τότε, οι φυσικοί θα καταγράψουν τα εκατομμύρια των συγκρούσεων και τα παράγωγά
τους με μια υπερευαίσθητη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή.

Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου