Συντηρητικό το ιδανικό χαρτοφυλάκιο για το 2004

Στον ρυθμό των ξένων αγορών θα κινείται, κατά το επόμενο διάστημα, το ελληνικό
Χρηματιστήριο, καθώς ήδη η αγορά έχει προεξοφλήσει τα θετικά αποτελέσματα των
εισηγμένων εταιρειών. Σύμφωνα με χρηματιστές και διαχειριστές ελληνικών και
ξένων επενδυτικών οίκων, η ελληνική αγορά δείχνει «μουδιασμένη» εν όψει του
τέλους του έτους και της προεκλογικής περιόδου. Για τους λόγους αυτούς δεν
περιμένουν σημαντικές μεταβολές, εφόσον δεν υπάρξουν σημαντικές
επιχειρηματικές και οικονομικές ειδήσεις στην Ελλάδα. Αντίθετα, εκτιμούν ότι η
πορεία των διεθνών αγορών, η οποία μέχρι στιγμής διαφαίνεται θετική, θα
επηρεάσει το κλίμα στη Σοφοκλέους.

Επίσης, εντοπίζουν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες στην Ευρώπη. Έτσι,
προτείνουν τοποθετήσεις σε μετοχές μεγάλων και κερδοφόρων ελληνικών εισηγμένων
εταιρειών που έχουν διεθνή παρουσία ή επηρεάζονται σημαντικά από τις διεθνείς
εξελίξεις και τις κινήσεις ξένων κεφαλαίων. Επιπλέον, προτείνουν τοποθετήσεις
σε ευρωπαϊκές αγορές μετοχών και ομολόγων.

Ρευστότητα για τις ευκαιρίες

Γενικά προτείνουν «συντηρητικά» χαρτοφυλάκια με αρκετή ρευστότητα (περίπου
20%), προκειμένου να έχουν περιθώρια οι επενδυτές να εκμεταλλευτούν ευκαιρίες,
οι οποίες αναμένονται να φανούν το νέο έτος. Επίσης, προτείνεται τοποθέτηση σε
ομόλογα (έως 27%) και κατά το υπόλοιπο (περίπου 60%) σε μετοχές. Περίπου οι
μισές τοποθετήσεις σε μετοχές να αφορούν σε εισηγμένες εταιρείες σε ξένες
αγορές.

Σε όσους επενδυτές επιθυμούν να επενδύσουν στο εξωτερικό, προτείνονται κατά
κύριο λόγο οι ευρωπαϊκές αγορές. Σε ό,τι αφορά τους κλάδους, προτείνονται
κυρίως ο τραπεζικός, του λογισμικού, της ενέργειας και των τυχερών παιχνιδιών.

H Citigroup

H Citigroup συστήνει στους πελάτες της ένα χαρτοφυλάκιο με λιγότερα μετρητά
(3%) αλλά περισσότερα ομόλογα (27%) και μετοχές (70%). Σε ό,τι αφορά τις
προτεινόμενες αγορές, ο ξένος επενδυτικός οίκος προτείνει τις ευρωπαϊκές
(εκτός της Μεγάλης Βρετανίας), της Λατινικής Αμερικής, της Ωκεανίας και της
Ασίας (εκτός της Ιαπωνίας), ενώ κάνει συστάσεις για επενδύσεις σε αναδυόμενες
αγορές. Για όσους προτιμούν τις επενδύσεις σε μετοχές, οι «αγαπημένοι» κλάδοι
του ξένου οίκου είναι, μεταξύ άλλων, του λογισμικού, της ενέργειας και της
τεχνολογίας.

H Π&K Χρηματιστηριακή

Με τις τοποθετήσεις σε μετοχές του εξωτερικού συμφωνεί και η Π&K
Χρηματιστηριακή. Γενικά, προτείνει χαρτοφυλάκιο με μετοχές κατά 80%. Από το
ποσοστό αυτό, περίπου το 45% προτείνεται να επενδυθεί σε μετοχές διεθνών
αγορών. Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις στο ελληνικό Χρηματιστήριο, προτείνονται
οι κλάδοι των τραπεζών, των τροφίμων και ποτών, του καπνού, των ξενοδοχείων,
των τυχερών παιχνιδιών, των εταιρειών κοινής ωφελείας και των κατασκευών.
Μεταξύ των μετοχών που προτείνει η Π&K Χρηματιστηριακή ξεχωρίζει την Alpha
Bank, κυρίως λόγω των καλών αποτελεσμάτων εννεαμήνου.

H EFG Eurobank Χρηματιστηριακή

H EFG Eurobank Χρηματιστηριακή εκτιμά ότι ο βασικός παράγοντας που θα
επηρεάσει την πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου στο επόμενο διάστημα θα
είναι το κλίμα των ξένων αγορών. Μεταξύ των μετοχών που προτείνει,
περιλαμβάνονται: Alpha Bank, Cosmote, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, 3E και Τιτάν.

H Marfin Hellenic

Με την εκτίμηση ότι το ελληνικό Χρηματιστήριο θα κινηθεί ανάλογα με τις
διεθνείς αγορές, παρά τα θετικά αποτελέσματα των εισηγμένων στο εννεάμηνο,
συμφωνεί και η Marfin Hellenic. Μάλιστα, προβλέπει και εισροή ξένων κεφαλαίων,
περίπου 40 – 100 εκατομμυρίων ευρώ, σε ελληνικές μετοχές, λόγω της αναθεώρησης
των δεικτών της Morgan Stanley. Μεταξύ των μετοχών που συστήνει είναι:
Cosmote, Elmec, Folli-Follie, Γερμανός, Ιντραλότ, ΟΠΑΠ και ΔΕΗ.

Τα μυστικά για έξυπνες επενδύσεις

Τι κοινό μπορεί να έχει ένας μικροεπενδυτής με έναν μεγαλοεπενδυτή και έναν
επιχειρηματία; Όλοι τους φοβούνται μήπως κάνουν λάθος επενδυτική κίνηση, ενώ
ελπίζουν να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα δυνατά κέρδη με τον μικρότερο κίνδυνο.

H αλήθεια είναι ότι όλοι τους διαθέτουν κοινή λογική. Πρόκειται για το
«κλειδί» ­ σύμφωνα με τους ειδικούς ­ που ανοίγει τις πόρτες στις επικερδείς
επενδύσεις και θα πρέπει, όπως αναφέρουν, να υπερισχύει όλων των περίπλοκων
στατιστικών και μαθηματικών μοντέλων.

Απλά και αποτελεσματικά

Έμπειρα τραπεζικά στελέχη, χρηματοοικονο-μικοί σύμβουλοι και στελέχη
επιχειρήσεων παρουσιάζουν στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» τις απλές αλλά αποτελεσματικές
σκέψεις που κάνουν πριν πάρουν τις τελικές τους αποφάσεις. Πρόκειται για τα
«μυστικά» που οδηγούν στη λήψη σωστών αποφάσεων για επενδύσεις. Αυτά είναι:

1. Ποσό επένδυσης. Όπως δεν είναι σωστό να διαθέτουμε όλα τα χρήματά
μας σε δάνεια, έτσι δεν πρέπει να τοποθετούμε όλα τα διαθέσιμα και τους
μισθούς μας σε επενδύσεις. Οι ειδικοί προτείνουν το ποσό για δάνειο ή για
επένδυση να αντιστοιχεί στο 30% του καθαρού μηνιαίου ή ετήσιου εισοδήματός
μας. Για παράδειγμα, αν ένας μισθωτός έχει καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.000
ευρώ, μπορεί να επενδύει κάθε μήνα 300 ευρώ ή περίπου 4.000 ευρώ τον χρόνο.
Σημειώνεται ότι το αντίστοιχο ποσό μπορεί να είναι στεγαστικό δάνειο, διότι
και η ανέγερση ή αγορά ακινήτου θεωρείται επένδυση. Στην περίπτωση του
στεγαστικού δανείου, το ποσοστό του 30% μπορεί να φτάσει το 50%.

2. Απάντηση στο «γιατί» επενδύω. Πριν ληφθεί η απόφαση να επενδυθούν τα
χρήματά μας σε οποιαδήποτε μορφή επένδυσης (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις,
ακίνητα, πίνακες ζωγραφικής κ.λπ.), θα πρέπει να ρωτήσουμε τον εαυτό μας
«γιατί» και να βρούμε μια πειστική και τεκμηριωμένη απάντηση.

3. Χαρτί και μολύβι. Πρέπει μόνοι μας, με τέσσερις πράξεις (πρόσθεση,
αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και διαίρεση) να υπολογίσουμε κατά προσέγγιση το
κόστος και το όφελος της επένδυσης. H άσκηση επί χάρτου συνήθως δημιουργεί
προβληματισμούς, οι οποίοι στη συνέχεια, πολλές φορές, αποτρέπουν από λάθος
αποφάσεις.

4. Τι αξίζει ένα ευρώ στο μέλλον; H απάντηση στην ερώτηση αυτή είναι
βασική για να αποφασίσουμε πού και πώς θα επενδύσουμε. H θεωρία λέει ότι ένα
ευρώ σήμερα έχει μεγαλύτερη αξία από ό,τι αύριο. Ο λαός μας το λέει με την
παροιμία «κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρι». Αν κάποιος του
τάξει εφάπαξ ποσό για σύνταξη ένα ευρώ ύστερα από 20 χρόνια, είναι σαν να
δίνει σήμερα 0,55 ευρώ (με την προϋπόθεση ότι ο πληθωρισμός είναι σταθερός στο
3%).

5. Τα πάντα είναι σχετικά. Μία επένδυση είναι αποδοτική ή πιο
αποδοτική, σε σχέση πάντα με μία άλλη. Όταν ο επενδυτής βάλει κάτω το χαρτί
και το μολύβι για να υπολογίσει την απόδοση μιας επένδυσης (με οποιαδήποτε
μέθοδο), θα πρέπει να κάνει το ίδιο και με άλλες, εναλλακτικές μορφές
επένδυσης. Δηλαδή, να συγκρίνει τις αποδόσεις διαφορετικών τοποθετήσεων (π.χ.
απόδοση σε σπίτι, σε μετοχές, σε πίνακες ζωγραφικής κ.λπ.). Επίσης, την
απόδοση κάθε επένδυσης θα πρέπει να τη συγκρίνει με το επιτόκιο μιας επένδυσης
χωρίς ρίσκο (π.χ. ετήσιο έντοκο γραμμάτιο) και με τον πληθωρισμό.

6. Σχέση απόδοσης και κινδύνου. Δεν έχει νόημα να βρούμε την πιο
αποδοτική επένδυση, η οποία όμως θα μας αφήνει άυπνους το βράδυ από το άγχος
για το ρίσκο που αναλάβαμε. Επίσης, η έννοια του ρίσκου αλλάζει σε σχέση με τη
διάρκεια της επένδυσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μετοχές και τα
ομόλογα. Οι μετοχές θεωρείται ότι ενέχουν μεγαλύτερο ρίσκο από ό,τι τα
ομόλογα. Αυτό είναι σωστό, αν δούμε την επένδυση βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα,
όμως, η επένδυση σε ομόλογα (πάνω από 10 έτη) θεωρείται μάλλον πιο
«επικίνδυνη» από ό,τι η επένδυση σε μετοχές.

7. Διασπορά κινδύνου. «Ποτέ τα αυγά σε ένα καλάθι». Ο επενδυτής πρέπει
να τοποθετεί τα χρήματά του σε διάφορες επενδύσεις (μετοχές, ομόλογα,
αμοιβαία, ακίνητα κ.λπ.). Ακόμα και στο ίδιο είδος επένδυσης (π.χ. μετοχές) θα
πρέπει να κάνει διασπορά και να αγοράσει μετοχές από διάφορες εταιρείες, ώστε
να μειώσει τον κίνδυνο.

8. Περίοδος αποπληρωμής. Με μία απλή διαίρεση μπορούμε να βρούμε σε
πόσα χρόνια θα πάρουμε πίσω τα χρήματα που τοποθετήσαμε σε μια επένδυση. Όσο
μικρότερο είναι το πηλίκον, τόσο πιο ελκυστική είναι η επένδυση. Διαιρούμε το
κόστος της επένδυσης με το αναμενόμενο κέρδος. Έστω ότι σκεφτόμαστε να
αγοράσουμε ένα ακίνητο. Κοστίζει 80.000 ευρώ και αναμένουμε καθαρά έσοδα από
ενοίκια 2.400 ευρώ τον χρόνο. H διαίρεση 80.000 διά 2.400 μάς δείχνει ότι σε
33,3 χρόνια θα πάρουμε τα χρήματά μας πίσω. Το δεχόμαστε;

9. Λόγος οφέλους / κόστους. «Ξαδελφάκι» της προηγούμενης μεθόδου είναι
μια άλλη διαίρεση, του αναμενόμενου οφέλους από την επένδυση διά του κόστους
της επένδυσης. Όταν ο λόγος αυτός είναι κάτω από 1, απορρίπτουμε την επένδυση.
Για παράδειγμα, αποφασίζουμε να αγοράσουμε ένα ταξί με δάνειο, για το οποίο
πρέπει να πληρώνουμε κάθε χρόνο συνολικές δόσεις 18.000 ευρώ. Αναμένουμε
ετήσια καθαρά κέρδη, από το ταξί, 25.000 ευρώ. Ο λόγος οφέλους προς κόστος
υπολογίζεται σε 1,39. Το αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερο του 1 και, κατά συνέπεια,
η επένδυση γίνεται κατ’ αρχήν αποδεκτή.

10. Τεχνική της αντικατάστασης. Έχει την εξής λογική: Αν είμαστε
υποψήφιοι αγοραστές, για παράδειγμα ενός ακινήτου, μπαίνουμε στη θέση του
πωλητή και του ενοικιαστή και βλέπουμε ποιος από όλους είναι ο πιο ωφελημένος.
Αν ο πιο ωφελημένος βρίσκεται στην άλλη πλευρά, τότε δεν συμφέρει να
προχωρήσουμε στην πραγματοποίηση της επένδυσης.

Πώς να κάνετε σωστή επιλογή μετοχών

Αν και υπάρχουν πιο περίπλοκες μέθοδοι αξιολόγησης επενδύσεων, οι σχετικά
εύκολες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για όλων των ειδών τις επενδύσεις, από
μετοχές μέχρι συλλογές γραμματοσήμων. Ειδικά, όσον αφορά τις μετοχές, το
Χρηματιστήριο έχει ανακοινώσει τα κριτήρια για σωστές επενδύσεις. Στα κριτήρια
αυτά, πέρα από τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα και τη διασπορά του χαρτοφυλακίου,
περιλαμβάνονται τα εξής:

1. Θεμελιώδη μεγέθη επιχείρησης: Ο βασικότερος κανόνας για την επιλογή
του χαρτοφυλακίου είναι η επιλογή εταιρειών με αξιόλογα οικονομικά μεγέθη.

2. Εμπορευσιμότητα: Καλό είναι να αλλάζουν χέρια καθημερινά στο
Χρηματιστήριο πολλές μετοχές της εταιρείας.

3. Κεφαλαιοποίηση: Πρόκειται για τη συνολική χρηματιστηριακή αξία της
εισηγμένης. Σύμφωνα με το Χρηματιστήριο, η υψηλή κεφαλαιοποίηση χαρακτηρίζει
συνήθως δυναμικές επιχειρήσεις που έχουν υψηλό κύκλο εργασιών και κέρδη, καθώς
και περιορισμένες διακυμάνσεις της χρηματιστηριακής τους τιμής.

4. Κλάδος – κατηγορία: Είναι σημαντικό για μια εισηγμένη εταιρεία να
κατέχει ηγετική θέση στον κλάδο στον οποίο ανήκει, να αντιπροσωπεύει ισχυρά
προϊόντα και μερίδια αγοράς και να έχει προοπτική δυναμικής αύξησης κερδών στο
μέλλον.

5. Πληροφόρηση: Ο επενδυτής πρέπει να επιδιώκει να έχει πληροφόρηση για
τη μακροχρόνια συμπεριφορά της εταιρείας, για τον σχεδιασμό της
επιχειρηματικής στρατηγικής της και για την υλοποίηση των επενδυτικών
προγραμμάτων της.

6. Μερισματική απόδοση: Το μέρισμα αποτελεί το τμήμα των κερδών μιας
επιχείρησης που διανέμεται στους μετόχους της. Η μερισματική απόδοση προκύπτει
από τη διαίρεση της τιμής του μερίσματος διά της τιμής της μετοχής. Η υψηλή
μερισματική απόδοση μιας μετοχής αποτελεί ένα σημαντικό κριτήριο, προκειμένου
η μετοχή να επιλεγεί και να συμπεριληφθεί στο χαρτοφυλάκιο του επενδυτή.

7. Λόγος τιμής προς κέρδη ανά μετοχή (Ρ/Ε): Ο δείκτης αυτός δείχνει αν
μία μετοχή είναι υποτιμημένη ή υπερτιμημένη σε σχέση με τις υπόλοιπες ή σε
σχέση με τη συνολική αγορά. Όσο πιο μεγάλος είναι ο δείκτης αυτός, τόσο πιο
υπερτιμημένη είναι μία μετοχή.

8. Λόγος τιμής προς λογιστική αξία μετοχής (P/BV): Όσο μικρότερη είναι
η σχέση της χρηματιστηριακής προς τη λογιστική τιμή μιας μετοχής, τόσο η
μετοχή θεωρείται υποτιμημένη και, επομένως, είναι καλή επιλογή για το
χαρτοφυλάκιο του επενδυτή. Η λογιστική ή πραγματική τιμή (αξία) προκύπτει από
τα ίδια κεφάλαια (την περιουσιακή κατάσταση) της επιχείρησης.