διακοπές Kρήτη

Ο Μυλοπόταμος πατά με το ένα «πόδι» στο Ηράκλειο και με το άλλο στο Ρέθυμνο.
Καθένα από τα χωριά του Ψηλορείτη που εκτείνονται στην επαρχία Μυλοποτάμου
έχει κάτι ξεχωριστό να πει για τη ζωή και την παράδοση της Κρήτης. Αλλά και το
τοπίο από μόνο του – καταπράσινο και ταυτόχρονα επιβλητικό, με κείνη την
παράξενη αυστηρότητα του βουνού – αποζημιώνει τον επισκέπτη που θα επιλέξει να
το περπατήσει.

Στον Μυλοπόταμο νιώθει κανείς αυτό που λέμε… Κρήτη: τοπίο με ομορφιά άγρια
και ταυτόχρονα «οικεία» πλημμυρισμένη από μυρωδιές αρωματικών θάμνων,
ανθρώπους χαμογελαστούς και φιλόξενους κι ας μιλούν… άλλη γλώσσα – που είναι
ξεχωριστή σε κάθε μέρος από τη μια ώς την άλλη άκρη της Κρήτης. Το «κόλπο»
είναι να μην το βάλεις κάτω όταν το ιδίωμα αρχίσει να δυσκολεύει την
επικοινωνία μαζί τους! Γρήγορα θα καταλάβεις ότι είναι πρόθυμοι να σου τα
εξηγήσουν λέξη προς λέξη!

Ούτε ένα, ούτε δύο, ούτε δέκα αλλά πάνω από 100 χωριά είχε ο
Μυλοπόταμος στην προ «Καποδίστρια» εποχή. Αρκετά χωριουδάκια είναι σήμερα
εντελώς εγκαταλελειμμένα. Άλλα πάλι – όπως το Φαράτσι στον Δήμο Κουλούκωνα –
έχουν έναν ή δύο κατοίκους. Το σίγουρο είναι πως δεν μπορεί κανείς να τα δει
όλα με τη μία! Γι’ αυτό μοιράστε τα σε διάφορες εκδρομές ή διαλέξτε ανάλογα με
το τι ψάχνετε.

Τα Ζωνιανά

Ας αρχίσουμε από τα πιο γνωστά στους… πολλούς, τα Ανώγεια, που έχουν
πια γίνει ένα με το όνομα του βουνού: τσικουδιές στο Μεϊντάνι, την κεντρική
πλατεία του χωριού, κουβέντα με τους ντόπιους και μουσική – ανάλογα με τα
κέφια τους, μπορεί να αρχίσει από το πρωί ή να περιμένει να σουρουπώσει.

Και μια που θα φτάσεις ώς εκεί αξίζει να συνεχίσεις την ορεινή διαδρομή για
την Αξό, ένα χωριό χτισμένο στη μέση ενός φαραγγιού, στα 600 μέτρα
υψόμετρο. Σ’ αυτό το φαράγγι είχε τη φωλιά του ώς το 1965 ο μεγαλύτερος
γυπαετός της Κρήτης, ο χρυσαετός, η βιτσίλα, όπως θ’ ακούσετε να τον ονομάζουν
οι ντόπιοι.

Την Αξό μπορεί να την «υιοθετήσει» κανείς και ως αφετηρία για την εκδρομή στον
Μυλοπόταμο, αν εγκατασταθεί σε κάποιον από τους παραδοσιακούς ξενώνες. Λίγο
πιο κάτω είναι τα Ζωνιανά και τα Λιβάδια, χαρακτηριστικά
δείγματα κτηνοτροφικών τόπων.

Απαραίτητη είναι μια στάση στην Επισκοπή, από τις πρώτες επισκοπικές
έδρες της Κρήτης, και μια ξενάγηση στο Επισκοπικό Μέγαρο Μυλοποτάμου που
διατηρεί όλη την αίγλη του παρελθόντος.

Στον παραδοσιακό οικισμό των Μαργαριτών, ο Γιώργος πολύ ευχαρίστως
«ξεναγεί» τους επισκέπτες στην τέχνη της κεραμικής και αγγειοπλαστικής που
είναι το σήμα κατατεθέν του χωριού.

Ολόκληρη η περιοχή του Μυλοποτάμου είναι σπαρμένη με μοναστήρια. Ξεχωρίζουν –
για την απίστευτη θέα και τις πηγές – η Μονή Χαλέπας στα ανατολικά του
Μυλοποτάμου, κοντά στην Αξό, τα Αγρίδια και τα Τσαχιανά.

Αξιοθέατα και κάτω από τη γη!

* Στα 16 χιλιόμετρα από τ’ Ανώγεια και σε υψόμετρο 1.538 μέτρων βρίσκεται το
Ιδαίον Άνδρο που εξερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1885, αποκαλύπτοντας πολλά
αρχαιολογικά ευρήματα.

* Αν είναι να απευθυνθείτε στους βοσκούς της περιοχής για το πώς θα το βρείτε
ρωτήστε για τη «σπηλιάρα της βοσκοπούλας» και ακολουθήστε τη διαδρομή
μέσα από το κατάφυτο οροπέδιο της Νίδας.

* Στα αξιόλογα σπήλαια της περιοχής ανήκει και του «Σφεντόνη η τρύπα»,
ένα χιλιόμετρο βορειοανατολικά των Ζωνιανών. Το όνομά του δεν θα μπορούσε παρά
να συνδέεται με έναν θρύλο που θέλει το σπήλαιο να είναι σπίτι μιας νεράιδας
που έλαμπε σαν τον ήλιο όταν καθρεφτίζεται πάνω στη θάλασσα.

* Μύθος πλανάται και πάνω από το «Γεροντόσπηλιο», το σπήλαιο του
Μεληδονίου, στη νότια πλαγιά της οροσειράς του Κουλούκωνα και στα βόρεια του
ομώνυμου χωριού. Στη μινωική εποχή λατρευόταν εκεί ο χάλκινος γίγαντας της
Κρήτης, ο Τάλως.

ΠΩΣ ΘΑ ΦΤΑΣΕΤΕ

Με πλοίο ή αεροπλάνο στο Ηράκλειο ή το Ρέθυμνο (καθημερινά δρομολόγια) και
από κει με αυτοκίνητο για τον Μυλοπόταμο ­ η διαδρομή διαρκεί περίπου μία ώρα.
Για την περιήγηση στην περιοχή θα χρειαστείτε οπωσδήποτε αυτοκίνητο.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Στην Αξό στους παραδοσιακούς ξενώνες «Έναγρον» (τηλ. 8340 61611 – 61618 και
www. enagron. gr) και «Υάκινθος» (τηλ. 28340 61760 – 61359 και www.
yakinthos.gr). Ενοικιαζόμενα δωμάτια υπάρχουν και στα Ανώγεια, (Άρης, τηλ:
28340 31460 – 31275 και «Κιτρος» – Ξυλούρης Ιωάννης: 28340 31429 ) στις
Μαργαρίτες (Γαλιάκης Νίκος: 6937 735986 ), στα Απλαδιανά (Βαρδιάμπασης
Νικόλαος: 28340 41471), στο Μελιδόνι (Σωπασής Ελευθέριος: 28340 94216) και σε
αρκετά άλλα χωριά.

ΦΑΓΗΤΟ

Οπωσδήποτε να δοκιμάσετε το περίφημο ψητό γουρουνόπουλο στη Δροσιά,
στρουθοκάμηλο στη «Φάρμα των Στριλιγγάδων» στα Απλαδιανά και όλα τα τυριά της
περιοχής, με μέλι ή χωρίς.

info

Δήμος Ανωγείων: 28340 31209 * Δήμος Γεροποτάμου: 28340 23138, 22462 * Δήμος
Αρκαδίου: 28310 72731-34 * Δήμος Κουλούκωνα: 28340 41392, 41537-8 * Αστυν.
Τμήμα Ανωγείων: 28340 31204 * Αστυν. Τμήμα Περάματος: 28340 22349