Tο σκέφτεται και για το… Aιγαίο

Δύο σημαντικές μεταβολές στη στάση της Άγκυρας έχουν σημειωθεί, σύμφωνα με
διπλωματικές πληροφορίες, στη διαδικασία των διερευνητικών επαφών Ελλάδας και
Τουρκίας για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. Επιβεβαιώνεται, έτσι, πως μετά και
την υπόθεση Λοϊζίδου, η τουρκική κυβέρνηση δείχνει να έχει αποφασίσει να
εμφανίζεται όσο το δυνατόν πιο εναρμονισμένη με το διεθνές και κοινοτικό δίκαιο.

Το θέμα των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο είχε τεθεί μετ’ επιτάσεως μετά την κρίση των Ιμίων.Τώρα η Τουρκία φαίνεται να τις ξεχνά, ενώ αλλάζει στάση στο θέμα της υφαλοκρηπίδας

H αλλαγη στασης της Τουρκίας στο θεμα της Λοϊζιδου μπορεί να εχει και συνεχεια
και στο… Αιγαίο; Το ενδεχόμενο αυτο φαινεται για πρωτη φορα στον ορίζοντα
καθώς η Τουρκία εμφανιζεται να εχει αλλαξει σταση τοσον οσον αφορα στο θεμα
των Ιμίων και των γκριζων ζωνων οσο και στο θεμα της υφαλοκρηπίδας των
ελληνικων νησιών.

Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, οι σημαντικες αυτες μεταβολές στη στάση
της Άγκυρας έχουν σημειωθεί, στη διαδικασία των διερευνητικών επαφών Ελλάδας
και Τουρκίας για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας.

Έτσι ύστερα από τους τέσσερις – πέντε πρώτους γύρους των διερευνητικών επαφών,
που στόχο έχουν να μελετήσουν τη δυνατότητα από κοινού προσφυγής στο Διεθνές
Δικαστήριο της Χάγης, έγινε φανερό ότι η τουρκική πλευρά έχει αποσύρει από τις
διεκδικήσεις της το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών» – θέμα που είχε τεθεί μετ’
επιτάσεως μετά την κρίση των Ιμίων.

Το δεύτερο σημείο, στο οποίο η Τουρκία φέρεται να έχει μεταβάλει στάση – και,
μάλιστα, πολύ πρόσφατα – είναι το θέμα της υφαλοκρηπίδας των νησιών και
νησίδων. H τουρκική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον γενικό γραμματέα του
υπουργείου Εξωτερικών κ. Ζιγιάλ, φέρεται να έχει κοινοποιήσει στην ελληνική
πλευρά, της οποίας ηγείται ο πρέσβης κ. Σκοπελίτης, ότι πλέον βρίσκεται «πολύ
κοντά» στην ελληνική – και διεθνώς παραδεκτή – θέση, ότι τα νησιά και οι
νησίδες πράγματι έχουν υφαλοκρηπίδα.

Πρόκειται για μια μεγάλη μεταβολή στην πάγια τουρκική θέση, η οποία, αν
αποδειχθεί πραγματική, αλλάζει όλα τα δεδομένα και τους υπολογισμούς στο
Αιγαίο. Με τη συγκεκριμένη αλλαγή της θέσης της Άγκυρας γίνεται ευκολότερη η
προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, καθώς μια ανυπέρβλητη διαφωνία
μεταξύ των δύο πλευρών ξεπερνιέται. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι Ελλάδα και
Τουρκία είναι ήδη έτοιμες για την προσφυγή. Και σύμφωνα με όλους τους
υπολογισμούς, που λαμβάνουν υπόψη και το θέμα των εκλογών στην Ελλάδα, τα δύο
μέρη είναι πολύ δύσκολο να καταλήξουν στη Χάγη νωρίτερα από τον Σεπτέμβριο του
2004.

Ο χρόνος αυτός, όμως, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι ιδανικός για την
Τουρκία, της οποίας η αίτηση για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την
Ευρωπαϊκή Ένωση θα κριθεί τον Δεκέμβριο του 2004. Και σύμφωνα με την απόφαση
της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι, θα πρέπει μέχρι τότε είτε να έχει επιλύσει
τις συνοριακές της διαφορές είτε να έχει προσφύγει στη Χάγη. Θα μπορεί,
λοιπόν, η Άγκυρα να εμφανισθεί – λένε οι ίδιες πηγές – ενώπιον των Ευρωπαίων
εταίρων ισχυριζόμενη ότι έχει εκπληρώσει όλες της τις υποχρεώσεις, οπότε δεν
μπορούν να της αρνηθούν την ημερομηνία.

«Δεν θα δώσουμε άλλοθι»

Τη νέα γραμμή της τουρκικής κυβέρνησης – αυτή της πλήρους συμμόρφωσης –
περιέγραψε μόλις προχθές ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και αρμόδιος για την
ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, Γιασάρ Γιακίς, ο οποίος δήλωσε: «Δεν θα
προσφέρουμε απολύτως κανένα άλλοθι για να μας απορρίψουν – δεν θα δώσουμε το
δικαίωμα για περαιτέρω δικαιολογίες».

Το ερώτημα είναι εάν η Ένωση – και, κυρίως, οι χώρες-μέλη – πείθονται ή
μπορούν να πεισθούν από τις φραστικές, προς το παρόν, μεταβολές της Άγκυρας.
Εάν κρίνει κανείς από τον αυστηρό λόγο που χρησιμοποιεί ο αρμόδιος επίτροπος
κ. Φερχόιγκεν, ή από το γεγονός ότι στη Γερμανία το ζήτημα της τουρκικής
ένταξης εξακολουθεί να διχάζει τα δύο μεγάλα κόμματα, μπορεί εύκολα να
συμπεράνει -λένε διπλωματικές πηγές – ότι τα πράγματα δεν θα είναι καθόλου
εύκολα για την Άγκυρα.

Τι σημαίνει

Εαν η Τουρκία αποδεχθεί ότι τα χιλιάδες ελληνικά νησιά στο Αιγαίο έχουν
τη δική τους υφαλοκρηπίδα όπως προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, τότε το μεγαλύτερο
μέρος της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου θα μπορούσε να περάσει στον έλεγχο της
Ελλάδας – άρα και η οικονομική εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου αυτού χώρου. Έως
τώρα η Τουρκία παγίως υποστήριζε ότι υφαλοκρηπίδα έχουν μόνο οι δυο
ηπειρωτικές χώρες και ότι η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου θα έπρεπε να χωρισθεί στη
μέση με βάση τη μέση γραμμή μεταξύ Ελλάδος – Τουρκίας. Αποτέλεσμα ενός τέτοιου
χωρισμού θα ήταν τα ελληνικά νησιά να «κάθονται» πάνω σε τουρκική
υφαλοκρηπίδα.