H μετέωρη ψήφος της μειονότητας

Στις προηγούμενες εκλογές, η μειονότητα ψήφισε μαζικά το ΠΑΣΟΚ. H Ροδόπη
είναι ο μόνος «πράσινος» νομός από τη Θεσσαλονίκη ώς τους Κήπους και όπως
έδειξαν οι δημοτικές εκλογές το κυβερνών κόμμα εξακολουθεί να ελέγχει το
πολιτικό σκηνικό.

Στην Κομοτηνή. ΠΑΣΟΚ και N.Δ. προσεγγίζουν στη Ροδόπη τη μειονότητα με διαφορετική τακτική διεκδικώντας την ψήφο τους

Αυτή η ηγεμονία όμως απειλείται, κυρίως από τη δυσαρέσκεια της μειονότητας
επειδή δεν ικανοποιήθηκαν τα αιτήματά της. H N.Δ. ελπίζει να βελτιώσει τη θέση
της, δεν αποτολμά όμως προσέγγιση της μειονότητας ανάλογη με εκείνη των
Ποντίων, γιατί φοβάται τις αντιδράσεις των «σκληρών» στο εσωτερικό της…

Στη Ροδόπη το κυβερνών κόμμα διαθέτει δύο μουσουλμάνους βουλευτές, τους κ.κ.
Γκαλήπ Γκαλήπ και Μεχμέτ Αχμέτ, στις πρόσφατες νομαρχιακές εκλογές εξέλεξε
επτά νομαρχιακούς συμβούλους έναντι μόλις ενός της N.Δ., ενώ το ποσοστό των
μουσουλμάνων ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2000 άγγιξε το 70%.

Ωστόσο τα μειονοτικά στελέχη του τοπικού ΠΑΣΟΚ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου
στη Χαριλάου Τρικούπη. Αφενός τονίζουν ότι ελάχιστα έγιναν από αυτά που
υποσχέθηκε η κυβέρνηση το 2000, αφετέρου υπογραμμίζουν ότι η μειονότητα δεν
έχει αυστηρές κομματικές εξαρτήσεις και η ψήφος της εύκολα μεταβάλλεται.
Άλλωστε είναι γνωστό ότι στο παρελθόν το φάσμα των εκλογικών της επιλογών έχει
επεκταθεί από Εθνική Παράταξη και Μαρκεζίνη μέχρι τα κόμματα τα Αριστεράς (το
1996 εξελέγη με τον ΣΥΝ ο Μουσταφά Μουσταφά).

Μεγάλωσε το χάσμα

Τα περισσότερα μειονοτικά μέλη του ΠΑΣΟΚ Ροδόπης τονίζουν ότι πρώτα από όλα
τους ενδιαφέρει η ικανοποίηση των αιτημάτων της μειονότητας και λιγότερο οι
σχέσεις τους με τη Χαριλάου Τρικούπη. Συχνά πυκνά παραδέχονται δημόσια ότι
«νιώθουν Τούρκοι». H πρόσφατη επίσκεψη του κ. Πάγκαλου στην Κομοτηνή, που
μίλησε σε Κυπρίους φοιτητές, χωρίς να έχουν ενημερωθεί οι τοπικοί βουλευτές
μεγάλωσε περισσότερο το χάσμα με το κόμμα.

Οι εξαγγελίες της κυβέρνησης δεν βρήκαν την ανταπόκριση που περίμενε η
Χαριλάου Τρικούπη. Τα κομματικά στελέχη της μειονότητας εκφράζουν τη
δυσαρέσκεια τους με τις προτάσεις θεωρώντας ότι δεν υπάρχει ουσιαστική εξέλιξη
στα πάγια αιτήματα της μειονότητας, όπως τα βακούφια, η εκπαίδευση, η εκλογή
του μουφτή και οι ανιθαγενείς.

Χωρίς ρόλο η Ρηγίλλης

Στα προεκλογικά σχέδια της Ρηγίλλης η μουσουλμανική μειονότητα δεν έχει μέχρις
στιγμής ρόλο. Κάποια στελέχη θα περίμεναν μια χειρονομία για τους
μουσουλμάνους της Θράκης, αφού ως εκλογικό σώμα είναι ογκωδέστερο από τους
Ποντίους ή τους Αθίγγανους – ανέρχεται περίπου στις 100.000. Και είναι γνωστό
ότι ο γραμματέας της N.Δ. Βαγγέλης Μεϊμαράκης έχει βάλει στο στόχαστρο άλλες
ειδικές ομάδες του πληθυσμού, που όπως οι παλιννοστούντες στράφηκαν μαζικά
προς το ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εκλογές.

Εισηγήσεις για «τολμηρό άνοιγμα» με προσέγγιση των μουσουλμανικών θέσεων στα
θέματα των βακουφίων και των ανιθαγενών υπάρχουν στο γραφείο του προέδρου της
N.Δ., μάλλον δεν θα τις ακολουθήσει όμως. H αιτία είναι απλή: Αν ο κ.
Καραμανλής δείξει ότι προσεγγίζει τα αιτήματα της μειονότητας, διακινδυνεύει
ρήξη με τη σκληρή Δεξιά, αλλά και με τους εθνικιστές, που ψηφίζουν τη N.Δ..
Πάντως στελέχη της N.Δ. στην περιοχή, όπως ο βουλευτής Ευριπίδης Στυλιανίδης,
υποστηρίζουν πως τίποτε δεν πρέπει να αποκλείεται. Επισημαίνουν επίσης πως η
μειονότητα δεν αποτελεί πλέον μπλοκ και ότι η δουλειά που έχει κάνει η N.Δ. θα
φανεί στις εκλογές

H N.Δ. προσδοκά στη Ροδόπη σε άνοδο, που θα προκύψει από τις καλύτερες σχέσεις
με τους παλιννοστούντες (περίπου 10.000), τη διείσδυση στους Πομάκους του
ορεινού όγκου και τις καλές σχέσεις που έχει αναπτύξει με το κόμμα του
Ερντογάν. Δεν περιμένει όμως να κερδίσει τον νομό, αν και στη Ρηγίλλης
πιστεύουν πως με βάση τα υπόλοιπα στον Έβρο, αυτή τη φορά μπορούν να βγάλουν
δεύτερη έδρα στη Ροδόπη.

Αστάθμητος παράγοντας στην περιοχή παραμένει το τουρκικό προξενείο. Αν και δεν
αποτελεί πλέον το απόλυτο κέντρο εξουσίας, σίγουρα δεν αμφισβητείται ο ρόλος
που μπορεί να διαδραματίσει. Εκτιμάται ότι ελέγχει περίπου 10.000 ψήφους της
μειονότητας που σε κάθε περίπτωση είναι σε θέση να διαφοροποιήσουν το εκλογικό
αποτέλεσμα. H έλευση έμπειρου διπλωματικού στελέχους από την Ουάσιγκτον στην
Κομοτηνή κρίνεται από πολιτικούς κύκλους της περιοχής ως μια προσπάθεια
ανάληψης σοβαρών πρωτοβουλιών από το προξενείο.

H κατάσταση στην Ξάνθη

Στον Νομό Ξάνθης η κατάσταση είναι πιο καθαρή. Αν και η N.Δ. κατέχει την
πλειοψηφία, το ΠΑΣΟΚ είναι αυτό που διαθέτει περισσότερους βουλευτές (2 και 1
αντίστοιχα). H εκλογική συμπεριφορά του μουσουλμανικού στοιχείου στις
προηγούμενες αναμετρήσεις δεν υπήρξε καθοδηγούμενη προς ένα κόμμα ή σε
συγκεκριμένο υποψήφιο. Δεδομένο που φαίνεται να αλλάζει για τις προσεχείς
εκλογές, καθώς προετοιμάζονται κινήσεις μαζικής υποστήριξης ενός και μόνο
υποψηφίου, προκειμένου να αυξηθεί η εκπροσώπηση της μειονότητας στην Ελληνική
Βουλή.

«Νιώθουμε Τούρκοι και η Αθήνα κάνει ό,τι μπορεί για να μας τονώσει αυτό το
αίσθημα». Αυτό λένε τα μέλη της μειονότητας στη Ροδόπη, που απορρίπτουν χωρίς
δεύτερη κουβέντα τις εξαγγελίες του κ. Χυτήρη, θεωρώντας ότι η κυβέρνηση δεν
έχει τη θέληση να ικανοποιήσει τα προβλήματά της.

Στην Κομοτηνή, κυρίως όμως στα αμιγώς μουσουλμανικά χωριά της Ροδόπης, η
δυσαρέσκεια είναι έκδηλη, γιατί, όπως υποστηρίζουν, «η Ελλάδα, ακόμη και
ύστερα από τόσα χρόνια ειρηνικής συμβίωσης, μας αντιμετωπίζει με καχυποψία».
Ιδιαίτερα στέκονται στο θέμα της εγκατάστασης των παλιννοστούντων στην περιοχή
και τα προβλήματα που δημιούργησε η συμβίωση σε χωριά και κωμοπόλεις που
παραδοσιακά ζούσαν μόνο μουσουλμάνοι. «Είναι άδικο η οποιαδήποτε ελληνική
κυβέρνηση να μας αντιμετωπίζει ακόμη ως κίνδυνο», λέει ο κ. Μεχμέτ
Δεβετζόγλου, νομαρχιακός σύμβουλος του ΠΑΣΟΚ, που ζητάει αντίστοιχη με τους
παλιννοστούντες αντιμετώπιση της μειονότητας. «Θέλουμε οικονομική ενίσχυση
όπως αυτή που πήραν οι παλιννοστούντες και μέτρα για την καταπολέμηση της
ανεργίας».

Ροδόπη: τα «καυτά» θέματα

Εκπαίδευση

Αποτελεί το μεγάλο αγκάθι. «Θεωρούμε ότι υπάρχει μια σχεδιασμένη προσπάθεια
υποβάθμισης της εκπαίδευσης που δέχονται τα παιδιά της μειονότητας»,
υποστηρίζει ο Τζαχίντ Αλί Οσμά, πρόεδρος της Ένωσης Τούρκων Δασκάλων Δυτικής
Θράκης. H μειονότητα αρνείται την ένταξη των μειονοτικών σχολείων στο ίδιο
καθεστώς με τα δημόσια. Χωρίς λύση παραμένει το αίτημα για δημιουργία
μειονοτικών νηπιαγωγείων και παιδικών σταθμών. H πρόταση της εισαγωγής της
τουρκικής στα νηπιαγωγεία δεν καλύπτει τα αιτήματα της μειονότητας.

Τα μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας κατέχουν τον υψηλότερο δείκτη
αναλφαβητισμού στη χώρα, αφού 8 στους 10 μαθητές δεν ολοκληρώνουν την
υποχρεωτική εκπαίδευση. Οι μουσουλμάνοι εκπαιδευτικοί λειτουργοί εξακολουθούν
να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα με τα βιβλία του Γυμνασίου και του
Λυκείου, που τα περιμένουν εδώ και 30 χρόνια, ενώ ζητούν να τους επιτραπεί το
ανέβασμα θεατρικών παραστάσεων στα τουρκικά και η δημιουργία βιβλιοθηκών.

Μουφτεία

H γνωστή κόντρα που θέλει τα μέλη της μειονότητας να επιθυμούν την εκλογή από
τα ίδια του μουφτή τους, τη στιγμή που η Συνθήκη της Λωζάννης καθορίζει
επακριβώς τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται (διορισμός μουφτή από το
ελληνικό κράτος). H μειονότητα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει τον διορισμένο
μουφτή, ωστόσο, όπως βεβαιώνουν κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών δεν υπάρχει
καμία περίπτωση διαφοροποίησης του ισχύοντος και νόμιμου καθεστώτος.

Βακούφια

H μειονότητα ζητάει να της δοθεί το δικαίωμα να εκλέγει η ίδια τα συμβούλια
των βακουφίων, δικαίωμα που αφαιρέθηκε το 1968 με νόμο της χούντας, ωστόσο
καμία κυβέρνηση έκτοτε δεν επανέφερε το προηγούμενο καθεστώς. Σήμερα τα
συμβούλια που διαχειρίζονται την εκκλησιαστική περιουσία των μουσουλμάνων
(βακούφια) διορίζονται από το κράτος, αλλά δεν αναγνωρίζονται από τους
μουσουλμάνους. Το θέμα αποτελεί μια «καυτή πατάτα» και είναι σχεδόν απίθανο η
κυβέρνηση να αναλάβει οποιαδήποτε δέσμευση προεκλογικά.

Χωρίς ιθαγένεια

Πρόκειται για 400 περίπου μέλη της μειονότητας που δεν έχουν καμία ιθαγένεια.
«Οι άνθρωποι αυτοί υπάρχουν για το ελληνικό κράτος μόνο για να πληρώνουν τους
εισφορές στον ΟΓΑ και στην Εφορία. Όταν πρόκειται όμως να πάρουν σύνταξη ή να
διεκδικήσουν ό,τι ισχύει για τους υπόλοιπους πολίτες αυτής της χώρας, απλά δεν
υπάρχουν», λέει ο κ. Γκαλήπ. Για την ώρα δεν βρίσκεται στις προθέσεις της
κυβέρνησης να ανοίξει το συγκεκριμένο θέμα. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών
υποστηρίζουν πως ίσως προωθηθεί η λύση των προσωρινών χαρτιών για αυτούς τους
ανθρώπους, αλλά αποκλείεται οποιαδήποτε περαιτέρω πρωτοβουλία.