Πολίτικη κουζίνα

ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ, τα τελευταία χρόνια, βλέπω μόνον τα κατάλληλα. Τις ταινίες με
απαραίτητη (ή έστω επιθυμητή) τη γονική συναίνεση, ούτε που να τις βάλω στο
στόμα μου. Έχω να δω βραδινή προβολή, εργάκι με κανονικούς νορμάλ ηθοποιούς
και κανονική νορμάλ πλοκή Κύριος οίδε από πότε.

KI AYTO γιατί πηγαίνω σινεμά με τον γιο μου. Ρώτα με ό,τι θες για
ταινίες με ήρωες, γατάκια, σκυλάκια, δράκους, δεινόσαυρους, καρτούνς, πειρατές
της Καραϊβικής. Μη με ρωτήσεις για το «Goodbye Lenin». Νομίζω ότι είναι η
βιογραφία του Μεγάλου. Αυτό δεν το χρεώνω στη στοργή και την τρυφερότητα της
Μάνας. Στη μουργέλα μου τη χρεώνω. Στη μουρτζουφλίαση που με διακατέχει και
δεν ξεκουνάω από το σπίτι μου.

Σέρνοντας με πήγε η μητέρα μου στην «Πολίτικη Κουζίνα». Με το ζόρι. Βρεθήκαμε
παρέα στη σκοτεινή αίθουσα με τα αστέρια και την κατακόκκινη ομπρέλα των
τίτλων να ταξιδεύουν στο άπειρο. Κωνσταντινούπολη στις παρυφές της απέλασης. Ο
παππούς στο μπακάλικο παρομοιάζει τα μπαχάρια με το σύμπαν. Ο κύριος Ιακωβίδης
εξανίσταται που η σύζυγος πρόσθεσε κανέλα στα κεφτεδάκια. Έτσι τα προτιμούσε ο
Κωνσταντίνος Παλαιολόγος; Έτρωγε, άραγε, παλαμίδα ο Βασίλειος ο
Βουλγαροκτόνος; Θα ξεριζωθούν οι Έλληνες από τον τόπο τους; Θα ξανασυναντήσει
ο μικρός Φώτης τη Σαϊμέ; Κι αν όχι – τότε ποιος θα του χορεύει όσο εκείνος
μαγειρεύει; Ποιος όταν ανακατεύει μαγικά υλικά με μαγικά χεράκια; Στην κουζίνα
της μαμάς και στο μπορντέλο της γειτονιάς. Ο μικρός Φώτης. Που φοβάται όλους
τους ένστολους. Στρατιωτικούς, αξιωματικούς, αστυνομικούς, πυροσβέστες. Τους
τελωνειακούς. Που «τραυματίζουν» με ένα XI από κιμωλία το φθαρμένο βαλιτσάκι.
Το κουζινάκι που του χαρίζει η Σαϊμέ. Να το πάρει στην Ελλάδα:

– ΟΙ TOYPKOI μάς διώξανε σαν Έλληνες. Οι Έλληνες μας υποδέχθηκαν σαν
Τούρκους.

Γιατί – συνεχίζει – η πολίτικη κουζίνα, είναι πολιτική κουζίνα. Τη μαγείρευαν
άνθρωποι που πάντα άφηναν το φαγητό τους στη μέση. Κι έφευγαν. Για κάπου
αλλού.

ΜΕΣΑ στη σκοτεινή αίθουσα, θυμήθηκα τα κυριακάτικα μεσημέρια στο σπίτι
της γιαγιάς. Λευκό λινό τραπεζομάντιλο στρωμένο με του Αβραάμ και του Ισαάκ τα
αγαθά.

Μόνο που δεν σου μίλαγαν αυτές οι λαχταριστές πιατέλες με τα μεζεδάκια.

Και πάντα μια γυναικεία φιγούρα όρθια. Να γεμίζει και να ξαναγεμίζει τα πιάτα:

– Φάε, τίποτα δεν έφαγες πάλι! Σουτζουκάκια δεν πήρες, μελιτζανοσαλάτα δεν
δοκίμασες, μια σταλιά μπριάμι ακόμα;

ΠΩΣ μου γλίστραγαν, αλήθεια, σαν το νεράκι το γάργαρο εκείνες οι
λεξούλες στο σχολείο. «Να σε πω κάτι», «να σε πάρω λίγο τη γόμα σου», «διες τι
μεγάλο είναι τούτο». Γιατί γελούσαν τα άλλα τα παιδιά; Δεν καταλάβαινα.

Θυμήθηκα το χρονικό των δικών μου. Μωρά παιδιά στην αγκαλιά. Κοσμήματα ραμμένα
σε φόδρες. Όσα αφήσανε πίσω τους. Όσα δεν βρήκανε μπροστά τους. «Τι είχαμε και
τι χάσαμε», έλεγε η γιαγιά. Τίποτα δεν χάσανε. Όλα τα κουβαλήσανε. Μέσα στην
ψυχούλα τους. Και την ψυχούλα καμιά άσπρη κιμωλία δεν μπορεί να τραυματίσει.

ΦΙΝΑΛΕ. Τίτλοι τέλους. Μια θεατής στο μισοσκόταδο. Κύπρια από πατέρα,
Μικρασιάτισσα από μάνα. Κι από ‘δώ κι από ‘κεί, Τούρκοι στα σπίτια των
προγόνων μου. Παιδί του ξεριζωμού. Όπως τόσοι και τόσοι…

Τα κεφτεδάκια με κανέλα και η ιστορική μνήμη πάνε μαζί. Χέρι χέρι. Κι όσο η
μάνα μου μαγειρεύει ακόμα πολίτικη κουζίνα, η πατρίδα μου δεν χάνεται. Όχι
εντελώς…