Προϋπολογισμός: oι αποκλίσεις του 2003 προειδοποιούν για το 2004

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο προϋπολογισμός που κατέθεσε την Τρίτη ο κ.
Χριστοδουλάκης στη Βουλή κινείται στην κόψη του ξυραφιού. Αρκεί να ρίξει
κανείς μια πρόχειρη ματιά στα ίδια τα μεγέθη που δημοσιεύονται, για να το
διαπιστώσει.

Πρώτα πρώτα, οι δαπάνες. Ο προϋπολογισμός του 2003 έπεσε έξω κατά 425 εκατ.
ευρώ (όσο θα είναι το κόστος του κοινωνικού πακέτου για τη στήριξη των αγροτών
και της υπαίθρου) και αυτό χωρίς Ολυμπιακούς Αγώνες και εκλογές. Τι συνέβη;
Απλούστατα, ξέφυγαν οι δαπάνες για αποδοχές προσωπικού και για την υγειονομική
περίθαλψη των ασφαλισμένων του Δημοσίου, όπου, όπως είναι γνωστό, τα φαινόμενα
σπατάλης και απάτης πρωταγωνιστούν. Τέλος, ξέφυγαν κατά πολύ (186 εκατ. ευρώ)
και οι λεγόμενοι αποδιδόμενοι πόροι προς τους Οργανισμούς Τοπικής
Αυτοδιοίκησης.

Αν αυτά τα φαινόμενα, που δεν ήταν έκτακτα, δημιούργησαν πρόβλημα στον
προϋπολογισμό του 2003, είναι λογικό να αντιμετωπίζει κανείς με επιφύλαξη τις
προβλέψεις για μια χρονιά έκτακτων γεγονότων, όπως το 2004.

Στα έσοδα

Αλλά και στα έσοδα, τα μεγέθη που δημοσιεύονται δίνουν τροφή για
προβληματισμό. Στα έσοδα από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων υπήρξε υστέρηση
200 εκατ. ευρώ, ενώ κατά 140 εκατ. ευρώ υπολείπονται τα έσοδα από τη
φορολόγηση των επιχειρήσεων. Την κατάσταση έσωσαν η έμμεση φορολογία και
κυρίως ο ΦΠΑ, αλλά και οι ρυθμίσεις παρελθουσών οικονομικών χρήσεων. Για το
2004 προβλέπεται σημαντική αύξηση του φόρου εισοδήματος, ενώ προβλέπεται
επίσης διατήρηση του υψηλού ρυθμού αύξησης των έμμεσων φόρων. Αν δεν πρόκειται
να μπει στα μέσα της χρονιάς μια νέα φορολογία, τα ερωτηματικά είναι και εδώ
πολλά. Επίσης, ερωτηματικά προκαλεί το προβλεπόμενο ύψος των εσόδων του
Προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων, όπου το 2003 η υστέρηση έφτασε τα 900 εκατ.
ευρώ.

Μονόδρομος

Από την άλλη πλευρά, ο κ. Χριστοδουλάκης δεν είχε άλλη επιλογή από το να θέσει
φιλόδοξους – ή «αισιόδοξους» – στόχους στον προϋπολογισμό του 2004.
Διαφορετικά, θα είχε να αντιμετωπίσει δύο κινδύνους: Πρώτον, την κριτική της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν θα ανεχόταν μεγέθυνση του ελλείμματος. Δεύτερον,
την τάση όλων των φορέων του Δημοσίου να υπερβούν τις προβλεπόμενες δαπάνες –
σε μια χρονιά εκλογική – όσο υψηλές κι αν είναι αυτές.

Οπωσδήποτε, όταν θα έρθει η ώρα της εφαρμογής του προϋπολογισμού, θα χρειαστεί
να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις, για να μην εμφανιστεί μεγάλη απόκλιση. Άρα, ας
περιμένουμε μια χρονιά με πιθανές εκπλήξεις…