Διαστάσεις Στόχος, το μετριοπαθές Iσλάμ

Ο βασικός στόχος της αλ-Κάιντα παραμένει η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Γιατί λοιπόν κτυπά την Τουρκία;

Στην Πόλη: τρόμος, οργή, απελπισία

1. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ έχει εδώ και είκοσι
χρόνια σχέσεις με την πολιτική και την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας, ενώ
είναι στενός φίλος και του Σαουδάραβα ομολόγου του, του πρίγκιπα Σαούντ.
Αποτελεί έτσι έναν αποφασιστικό παράγοντα στη μεταρρυθμιστική πολιτική που
ακολουθεί στην Αραβική Χερσόνησο ο πρίγκιπας Αμπντάλα. Ο Γκιουλ δεν διστάζει
να παρακάμψει τους κεμαλιστές πρεσβευτές του και να συνομιλεί απευθείας με
τους Σαουδάραβες και άλλους μετριοπαθείς Άραβες, ιδιαίτερα στην ιρακινή κρίση,
όπου ήταν ένας από τους θερμότερους υποστηρικτές τής μη ανάμειξης της
Τουρκίας. Αυτήν ακριβώς τη μετριοπαθή πολιτική της Τουρκίας στον αραβικό
κόσμο, αυτόν τον συμβιβασμό που προωθεί ανάμεσα στο Ισλάμ και τη Δύση, θέλει
πρωτίστως να κτυπήσει η αλ-Κάιντα.

2. Ο τουρκικός στρατός μπορεί να μην έχει αναπτυχθεί στο Ιράκ, αλλά οι
τουρκικές μυστικές υπηρεσίες (MIT) δρουν εδώ και καιρό στο πλευρό των
Αμερικανών. H αποστολή τους είναι να ασκήσουν την επιρροή τους στη μειονότητα
των Τουρκμένων, οι οποίοι έτρεφαν αρχικά ιδιαίτερα αρνητικά αισθήματα για τους
Κούρδους, ενώ συχνά παίζουν το παιχνίδι του Σαντάμ Χουσεΐν. Στους ανθρώπους
αυτούς, η Άγκυρα μιλά για το ενδεχόμενο μιας πραγματικής γλωσσικής και
περιφερειακής αυτονομίας, στα πρότυπα της αυτονομίας που υπάρχει στη
Βουλγαρία. Παράλληλα, μαζί με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Τουρκία ασκεί πιέσεις
στη Συρία, ενθαρρύνοντας τη μετριοπαθή πτέρυγα του καθεστώτος. Είναι φανερό
πως ούτε αυτές οι κινήσεις αρέσουν στην αλ-Κάιντα, η οποία συνεργάζεται στο
Ιράκ με τους εξεγερμένους Σουνίτες και τους καινούργιους πάτρωνές τους στη
Συρία.

3. Το κυριότερο μέλημα της Τουρκίας, όμως, είναι αυτόν τον καιρό η
ένταξή της στην Ευρώπη. Οι ισλαμιστές επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν αυτό το
χαρτί για να διαλύσουν τη στρατιωτική εξουσία, αλλά και να υπερπηδήσουν τα
εμπόδια που θέτει στα σχέδιά τους το κοσμικό σύνταγμα. Οι στρατιωτικοί, από
την πλευρά τους, ανησυχούν για τους όλο και πιο αυστηρούς όρους που θέτει η
Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία, ενώ την ίδια στιγμή ετοιμάζεται να δεχθεί στους
κόλπους της την Κύπρο. Ορισμένοι στρατιωτικοί θέτουν εκ νέου στο προσκήνιο το
θέμα των ελληνοτουρκικών διαφορών. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της αλ-Κάιντα
σημειώνονται έτσι σε μια περίοδο πολύ κρίσιμη. Και υποδαυλίζουν την ένταση
ανάμεσα σε νέους ισλαμιστές και νέους συνταγματάρχες, που προσπαθούν να
διαλύσουν αυτά που με τόσο κόπο έκτισαν οι αρχηγοί τους, ο πρωθυπουργός Ρετζέπ
Ερντογάν και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Χιλμί Οζγκιόκ.

Τρεις σημαντικοί παράγοντες, όπως τους αναλύει ο Αλεξάντρ Αντλέρ σε άρθρο του
στη Φιγκαρό. Αν προστεθεί και η επίσκεψη του Μπους στη Βρετανία, που
δικαιολογεί την επιλογή των χθεσινών στόχων, το παζλ αρχίζει να ξετυλίγεται.