Tα έκαναν… θάλασσα

Οι εμπειρογνώμονες του Λιμενικού που έκαναν αυτοψία στο υπερσύγχρονο «Κνωσός
Παλάς» διαπίστωσαν πως η φωτιά ξεκίνησε από χημική αντίδραση: Στον συρόμενο
τράκτορα που είχε φορτωθεί στο τρίτο γκαράζ του πλοίου κοντά στον καταπέλτη,
υπήρχαν πλαστικές φιάλες με ασετόν, συνολικού βάρους 30 τόνων, μαζί με
γεωργικά λιπάσματα. Πιθανότατα κάποια φιάλη είχε διαρροή, ήρθε σε επαφή με
λίπασμα και η χημική αντίδραση προκάλεσε την πυρκαγιά. Το επικίνδυνο φορτίο
δεν είχε δηλωθεί στο πλήρωμα, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι για το τι
μεταφέρεται με τα πλοία της ακτοπλοΐας είναι ανεπαρκείς. Εάν είχε διαπιστωθεί
η επικινδυνότητα του φορτίου, τότε το συρόμενο θα έπρεπε να βρίσκεται σε
απομονωμένο σημείο του γκαράζ, ενώ θα έπρεπε να υπάρχει και άμεση επίβλεψη από
το πλήρωμα σε τακτά διαστήματα. Γι’ αυτό και διατάχθηκε έρευνα από τον υπουργό
Εμπορικής Ναυτιλίας Γ. Πασχαλίδη.

Αγνόησαν τους κανονισμούς

H πυρκαγιά ξέσπασε ενώ το πλοίο απείχε σαράντα ναυτικά μίλια από το λιμάνι του
Ηρακλείου. Παρά τη διεθνή πρακτική, αποφασίσθηκε να δέσει στο λιμάνι: Σύμφωνα
με τους διεθνείς κανονισμούς, ποτέ πλοίο στο οποίο έχει εκδηλωθεί πυρκαγιά δεν
μπαίνει σε λιμάνι, αφού ο κίνδυνος επέκτασής της είναι μεγάλος. Επιπλέον όλα
τα σωστικά μέσα που διαθέτει τόσο το συγκεκριμένο όσο και τα περισσότερα
σύγχρονα πλοία έχουν σχεδιασθεί και λειτουργούν για επιχείρηση διάσωσης στη
θάλασσα. Στο λιμάνι δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ούτε οι λέμβοι ούτε οι
ολισθητήρες που καταλήγουν στις life rafts, αφού πολύ απλά οι επιβάτες θα
κατέληγαν στο… τσιμέντο. Τα μέσα διάσωσης εξουδετερώθηκαν.

Όμως, ακόμη κι όταν αποφασίσθηκε να εκκενωθεί το πλοίο από τους 1.040 επιβάτες
του μέσα στο λιμάνι, η ασυνεννοησία θριάμβευσε. Αρχικά έγινε γνωστό πως οι
καταπέλτες μπλόκαραν και δεν μπορούσαν ν’ ανοίξουν. Όμως, όπως έλεγαν
εμπειρογνώμονες του Λιμενικού «το πιο εύκολο πράγμα είναι να ανοίξει ένας
καταπέλτης, σπάζοντας με σφυρί τις δικλίδες ασφαλείας. Βέβαια το κόστος
αποκατάστασης θα ήταν μεγάλο». Όμως, για την κατάσβεση της πυρκαγιάς είχε
χρησιμοποιηθεί και το σύστημα εκτόξευσης διοξειδίου του άνθρακα. Υπήρχε λοιπόν
ο κίνδυνος, όταν θα άνοιγαν οι καταπέλτες, έστω με το εφεδρικό σύστημα, και θα
έμπαινε οξυγόνο στο γκαράζ, να εκδηλωνόταν αναζωπύρωση της φωτιάς με
απρόβλεπτες συνέπειες. Όταν αυτός ο κίνδυνος αποσοβήθηκε, οι καταπέλτες
άνοιξαν και ολοκληρώθηκε η επιχείρηση της εκκένωσης.

Δεν υπάρχουν σκάλες

Το επόμενο λάθος ήταν ο τρόπος που επελέγη για την αποβίβαση των επιβατών.
Σκάλα που να προσαρμόζεται στο συγκεκριμένο πλοίο δεν υπήρχε στο λιμάνι του
Ηρακλείου όπως δεν υπάρχει σε κανένα ελληνικό λιμάνι. Διαθέτουν μόνο σκάλες
για κάποια κρουαζιερόπλοια και μικρότερα πλοία. Με καθυστέρηση μιάμισης ώρας
από τη στιγμή που έδεσε το «Κνωσός Παλάς» αποφασίσθηκε και μεταφέρθηκαν σκάλες
από την Ολυμπιακή Αεροπορία. Όμως δεν ταίριαζαν στα ρέλια του πλοίου, δεν
έφταναν καν στις κουπαστές και χρειάσθηκε να στερεωθούν με κιβώτια και
παλέτες. Έτσι, οι επιβάτες σκαρφάλωναν στην κουπαστή και κατέβαιναν στη
συνέχεια με άμεσο κίνδυνο, ενώ άλλοι κατέβηκαν με τα κλιμακοφόρα οχήματα της
Πυροσβεστικής.

H επιχείρηση εκκένωσης κράτησε περίπου τρεις ώρες. Όταν οι πυροσβέστες μπήκαν
στο γκαράζ, εντόπισαν το ρυμουλκούμενο όχημα από το οποίο είχε ξεκινήσει η
πυρκαγιά. Ο εκπρόσωπος της μεταφορικής εταιρείας ΔΙΟΛΚΟΣ ΕΠΕ κ. M. Δραγατάκης
που πρακτόρευε το όχημα οδηγήθηκε στο Λιμεναρχείο και, αφού έδωσε κατάθεση,
αφέθηκε ελεύθερος.