Πουλάνε τα παιδιά τους

H ιστορία των Μπονζάκου, της αλβανικής οικογένειας από το Δυρράχιο που
αντάλλαξε το ένα της παιδί με μία τηλεόραση για τα υπόλοιπα έξι, έκανε
πρόσφατα τον γύρο του κόσμου. Είναι όμως μόνο η κορυφή του παγόβουνου – ενός
θλιβερού εμπορίου παιδιών όπου τα όρια μεταξύ θύτη και θύματος είναι συχνά
δυσδιάκριτα.

Θλιβερό εμπόριο. H Αλβανή Φατμίρα Μπονζάκου στέκεται μπροστά στην τηλεόραση με την οποία αντήλλαξε ένα της παιδί για να βλέπουν τα υπόλοιπα έξι…

Τα τελευταία 12 χρόνια, από τότε που κατέρρευσε στην Αλβανία ο σταλινισμός,
περισσότερα από 6.000 παιδιά έχουν σταλεί στο εξωτερικό, στην καλύτερη
περίπτωση σε θετές οικογένειες, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων στα χέρια
ανθρώπων που τα εκμεταλλεύονται εξαναγκάζοντάς τα στη ζητιανιά ή την πορνεία.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, περισσότερα από 1.000 Αλβανόπουλα βρίσκονται
σήμερα στην Ελλάδα, όπου «εργάζονται» κατά κύριο λόγο ως επαίτες – τα γνωστά
«παιδιά των φαναριών». Πρόσφατα, η ελβετική φιλανθρωπική οργάνωση Terre des
Hommes, ανακοίνωσε επικαλούμενη τον επικεφαλής του τμήματος ανηλίκων της
Αστυνομίας στη Θεσσαλονίκη πως καθημερινά συλλαμβάνεται στα βόρεια σύνορα της
Ελλάδας τουλάχιστον ένας ανήλικος Αλβανός.

Ιστορίες απελπισίας

Πίσω από τους ψυχρούς αριθμούς κρύβονται ιστορίες ανθρώπων απελπισμένων,
παγιδευμένων μέσα στη φτώχεια και τη μιζέρια. H Φατμίρα Μπονζάκου, για
παράδειγμα, παραδέχεται πως αντάλλαξε το 1999 τον τρίχρονο τότε γιο της με μια
τηλεόραση – τα 6.000 ευρώ που πλήρωσε στους μεσάζοντες προκειμένου να αγοράσει
το μικρό αγόρι ο 69χρονος συνταξιούχος Ιταλός Άντζελο Μπορέλι ουδέποτε έφτασαν
στην αλβανική οικογένεια. Υποστηρίζει ωστόσο πως το έκανε για το δικό του
καλό, προκειμένου να ζήσει μια καλύτερη ζωή στο εξωτερικό. Την ίδια ουτοπική
πεποίθηση μοιάζει να μοιράζονται πολλές αλβανικές οικογένειες που έχουν
πουλήσει τα παιδιά τους. «Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνει μετανάστευση για
τους περισσότερους Αλβανούς», λέει ο Πιερ Φερί, μέλος του προσωπικού της
Unicef στα Τίρανα. «Το να στείλεις το παιδί σου στο εξωτερικό είναι για αυτούς
ένα είδος επιτυχίας».

H πραγματικότητα, ωστόσο, παραπέμπει σε εφιάλτη. H Λίλα Σούλι, μία νεαρή
γυναίκα που παλεύει να βγάλει τα προς το ζην ζητιανεύοντας στο Πόγραδετς, στις
όχθες της λίμνης Οχρίδας, το γνωρίζει καλά. H μικρή της αδελφή παντρεύτηκε σε
ηλικία 14 ετών έναν άνδρα από μία γειτονική πόλη που την πήγε στη Γαλλία και
την εξανάγκασε στην πορνεία. Πριν από εννέα χρόνια, η μητέρα της έστειλε τον
6χρονο γιο της – «ενοικιάζοντάς» τον έναντι 80 ευρώ – να δουλέψει στην Ελλάδα.
Έκτοτε, τα ίχνη του έχουν χαθεί. Τώρα, η Λίλα δέχεται πιέσεις από έναν γείτονα
να στείλει στην Ελλάδα ακόμη ένα παιδί της, τον 11χρονο Φαντίλ.

H αλβανική κυβέρνηση έχει κάνει κάποια βήματα προς την αντιμετώπιση αυτού του
προβλήματος. Έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία για την ενημέρωση των οικογενειών
όσον αφορά τους πιθανούς κινδύνους, έχει ψηφίσει νέους, αυστηρούς νόμους για
την παράνομη διακίνηση παιδιών, έχει συστήσει 12 ειδικές αστυνομικές
μονάδες… Μία τέτοια μονάδα ήταν που αποκάλυψε την υπόθεση των Μπονζάκου και
συνέλαβε τον σύζυγο της Φατμίρα.

Αυστηρότεροι νόμοι

Το πιθανότερο είναι, ωστόσο, πως με αυτήν την κίνηση, στερώντας την οικογένεια
από τη μοναδική πηγή εισοδήματός της, έφερε την Φατμίρα πιο κοντά στην απόφαση
να πουλήσει ακόμα ένα παιδί της. Οι πληροφορίες θέλουν τον Ιταλό «ανάδοχο»,
τον Μπορέλι, να σχεδίαζε προτού συλληφθεί και ο ίδιος, στην Τοσκάνη, τον
περασμένο Σεπτέμβριο, να αγοράσει και το νεογέννητο μωρό της…

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη