H ισχύς εν τη ενώσει

Γερμανοί και Γάλλοι αξιωματούχοι αναφέρονται πλέον δημόσια στο σχέδιο μιας
“γαλλογερμανικής ένωσης” που θα επιτρέψει στις δύο χώρες να συγχωνεύσουν τις
πολιτικές τους σε διάφορους τομείς.

Να σου πω ένα μυστικό; Ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ συζητά με τον Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ

Το σχέδιο και οι δηλώσεις αυτές έχουν έναν πρώτο, τακτικό στόχο: να βαρύνουν
στη διεξαγόμενη διαπραγμάτευση για το μελλοντικό ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Αν η
Ευρώπη των 25 απειληθεί με παράλυση, Γάλλοι και Γερμανοί θα συνεχίσουν μόνοι
προς μια μεγαλύτερη ολοκλήρωση. Πέρα όμως απ’ αυτό, στις δύο χώρες γίνονται
σκέψεις για μια συνεργασία στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής, της
άμυνας, της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, της εκπαίδευσης. Τα εμπόδια
είναι αναρίθμητα, με πρώτο το ζήτημα του δημοκρατικού ελέγχου των πολιτικών
αυτών.

Ωστόσο ο Γάλλος πρωθυπουργός Ζαν-Πιέρ Ραφαρέν, που προεδρεύει μαζί με τον
Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ μιας συνόδου κορυφής των γαλλικών και των
γερμανικών περιφερειών, εκτιμά ότι ο καιρός έχει ωριμάσει για να προχωρήσουν
οι δύο χώρες “αρκετά μακριά”. Ο Γάλλος υπουργός των Εξωτερικών Ντομινίκ ντε
Βιλπέν αναρωτιέται δημοσίως σχετικά με τα υπέρ μιας “γαλλογερμανικής ένωσης”.

Αναφερόμενος στην υπόθεση αυτή στις 4 Νοεμβρίου ενώπιον ενός περιορισμένου
ακροατηρίου στη λέσχη “Σε πραγματικό χρόνο”, ο ντε Βιλπέν επισήμανε πως
ουδέποτε οι γαλλογερμανικές σχέσεις ήταν τόσο στενές. Έχει “ουσιώδη σημασία”
να προχωρήσουμε, τόνισε. Αυτή η διαδικασία προσέγγισης είναι κατ’ αυτόν “το
μόνο ιστορικό στοίχημα που δεν μπορούμε να χάσουμε”.

Οι δηλώσεις αυτές δεν θα ήταν δυνατές χωρίς τη θεαματική ώθηση που δόθηκε στις
γαλλογερμανικές σχέσεις μετά την επανεκλογή του προέδρου Σιράκ και του
καγκελαρίου Σρέντερ, το 2002, και την ιρακινή κρίση. Το σχέδιο γαλλογερμανικής
ένωσης, το οποίο αναφέρεται πλέον δημόσια, έχει μια άμεση, τακτική πλευρά.
Μπροστά στις δυσκολίες που συναντά η Διακυβερνητική Διάσκεψη, που είναι
αρμόδια να υιοθετήσει το μελλοντικό ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το Παρίσι θέλει να
απευθύνει μια προειδοποίηση για την περίπτωση που υπάρξει κάποιο μπλοκάρισμα.
Αποδέκτες της προειδοποίησης είναι κυρίως η Ισπανία και η Πολωνία, οι οποίες
θέλουν να επανέλθουν στο κείμενο που εκπονήθηκε από τη Συνέλευση.

Οι αδυναμίες

Το σχέδιο αυτό επιτρέπει έτσι να προσδιοριστεί μια πορεία σε περίπτωση
αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, μιας αποτυχίας που θα σφράγιζε την παράλυση
της διευρυμένης Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός Ζαν-Πιέρ Ραφαρέν δεν το κρύβει. “Αν η
Ευρώπη των 25 αποτύχει, τι μένει για τη Γαλλία; H πρωτοβουλία γαλλογερμανικής
προσέγγισης”, τονίζει εγκωμιάζοντας την “αποτελεσματικότητα” των σχέσεων με το
Βερολίνο και λέγοντας πως μπορεί “πολύ καλά να φανταστεί έναν Γερμανό επίτροπο
να αντιπροσωπεύει τη Γαλλία” κάποια μέρα στις Βρυξέλλες.

Διστακτικότητα και αοριστία

H ένωση για την οποία γίνεται λόγος σήμερα παραμένει πάντως αρκετά
αόριστη. “Πρόκειται για γενικότητες και δεν υπήρξε καμία συζήτηση με τους
Γερμανούς για το τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση αποτυχίας της
Διακυβερνητικής”, υποστηρίζει ανώτερος Γάλλος διπλωμάτης. “Το θέμα υπάρχει
σαφώς στην ατμόσφαιρα, αλλά όλοι διστάζουν ακόμη να το συζητήσουν πραγματικά”,
δηλώνει ο ευρωβουλευτής Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ. “Αν το Σύνταγμα αποτύχει, το
ζήτημα των γαλλογερμανικών σχέσεων θα τεθεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο, αλλά
προς το παρόν ξεκινούμε από την υπόθεση πως θα έχουμε ένα Σύνταγμα”, εξηγεί ο
Γερμανός χριστιανοδημοκράτης ευρωβουλευτής και πρώην μέλος της Συνέλευσης
Πέτερ Αλτμάιερ. “Δεν είμαστε σίγουροι ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να συγκλίνει
και μια γαλλογερμανική ένωση θα ήταν ένα καλό αντίδοτο”, εκτιμά ο γάλλος
επίτροπος Πασκάλ Λαμί. “Είναι μια ουτοπία που κινητοποιεί, αλλά δεν πρέπει να
έχουμε αυταπάτες, η κοινή γνώμη δεν είναι έτοιμη”.