Tους θερίζουν τα ατυχήματα

Τα αγροτικά ατυχήματα που συμβαίνουν στη χώρα μας είναι διπλάσια από τα
εργατικά! Αυτό προκύπτει από την πρώτη ελληνική μελέτη για τους τραυματισμούς
αγροτών και από στοιχεία του IKA, που δείχνουν ότι κάθε χρόνο καταγράφονται
στη χώρα μας περισσότερα από 38.000 αγροτικά ατυχήματα, ενώ τα εργατικά είναι
λίγο πάνω από 16.800.

Κύριες αιτίες τραυματισμού των αγροτών μας είναι οι πτώσεις και τα ατυχήματα
με εργαλεία ή μηχανήματα, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των τραυματιών είναι
Έλληνες (το 90%, οι υπόλοιποι είναι μετανάστες) και μάλιστα άνδρες (το 70% των
τραυματιών).

Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από μελέτη που έγινε στο Εργαστήριο Υγιεινής και
Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι ερευνητές
ανέλυσαν στοιχεία από τους 4.326 αγρότες που διακομίσθηκαν τραυματισμένοι την
πενταετία 1996-2000 σε μόλις τέσσερα νοσοκομεία της χώρας (στο Παίδων «Αγλαΐα
Κυριακού», το Ασκληπιείο Βούλας και τα Γενικά Νοσοκομεία Βόλου και Κέρκυρας).
Με βάση αυτά τα ατυχήματα και χρησιμοποιώντας ειδικούς μαθηματικούς τύπους,
υπολόγισαν πως σε όλη τη χώρα τραυματίζονται κάθε χρόνο και διακομίζονται στα
νοσοκομεία περισσότεροι από 38.000 αγρότες!

Μείωση στα εργατικά

Σύμφωνα, εξάλλου, με στοιχεία του IKA, το 2000 καταγράφηκαν στους
ασφαλισμένους του 16.822 εργατικά ατυχήματα – ένας αριθμός μειωμένος κατά 4,7%
σε σχέση με τον αντίστοιχο του 1999 (17.658 ατυχήματα).

«Οι τραυματισμοί των αγροτών στη διάρκεια της εργασίας αποτελούν ένα
υποτιμημένο πρόβλημα δημόσιας υγείας», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.

H συντριπτική πλειονότητα των αγροτικών ατυχημάτων στους Έλληνες καταγράφεται
στις ηλικίες άνω των 45 ετών, ενώ οι περισσότεροι εργαζόμενοι μετανάστες που
τραυματίζονται έχουν ηλικία 15 έως 44 ετών. Το γεγονός αυτό «αντανακλά την
τάση που έχουν οι Έλληνες να επιστρέφουν μετά τη συνταξιοδότηση στις
ιδιαίτερες πατρίδες τους και να ασχολούνται με αγροτικές εργασίες», εξηγεί η
επικεφαλής ερευνήτρια κυρία Ελένη Πετρίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια
Προληπτικής Ιατρικής και Επιδημιολογίας.

Κύρια αιτία των τραυματισμών στους εργαζόμενους Έλληνες αγρότες είναι οι
πτώσεις στο ίδιο επίπεδο. Το πρόβλημα αυτό αφορά σε μεγάλο ποσοστό τις
αγρότισσες ηλικίας άνω των 55 ετών, οι οποίες γλιστρούν, πέφτουν σε λακκούβες
ή σκοντάφτουν σε ανωμαλίες του εδάφους και συχνά υφίστανται κατάγματα «τα
οποία σχετίζονται και με τα αυξημένα ποσοστά οστεοπορώσεως που έχουν», κατά
την κυρία Πετρίδου.

Στους μετανάστες η πρώτη αιτία τραυματισμού είναι οι πτώσεις από ύψος (κυρίως
από ελιές) και η δεύτερη τα κοψίματα κατά τη χρήση εργαλείων (λ.χ. τσάπες,
αλυσοπρίονα) που παρατηρούνται κυρίως σε νέους ηλικίας 15-34 ετών. Τα στοιχεία
αυτά υποδηλώνουν ότι «πολλές βαριές γεωργικές εργασίες είναι πια στα χέρια των
ανειδίκευτων μεταναστών», σημειώνει η κυρία Πετρίδου. Οι συνηθέστεροι
τραυματισμοί των Ελλήνων αγροτών είναι μώλωπες/εκδορές (32,6% των
περιπτώσεων), ανοικτές πληγές (23,2%), κατάγματα (22,9%) και διαστρέμματα
(11%), ενώ οι περισσότεροι μετανάστες παρουσιάζουν ανοικτές πληγές (35,5%),
μώλωπες/εκδορές (24,1%) και κατάγματα (17,4%).

78χρονη κτυπήθηκε από κριάρι

Ατυχήματα όπως αυτά που ακολουθούν συμβαίνουν αρκετά συχνά στους
αγρότες μας.

* Μία γυναίκα 78 ετών κτυπήθηκε από ένα κριάρι στο γόνατο.

* Μία γυναίκα 63 ετών έπεσε στο χώμα από ύψος δύο μέτρων, όταν έσπασε η
σκάλα στην οποία είχε ανέβει για να μαζέψει ελιές.

* Ένας άνδρας 33 ετών τραυματίσθηκε στο μάτι από ένα σύρμα, την ώρα που
επισκεύαζε τον φράκτη.

* Ένας άνδρας 35 ετών τραυματίσθηκε σοβαρά στο χέρι, που «πιάστηκε» στη
θεριστική μηχανή.

* Ένας 18χρονος δαγκώθηκε από φίδι την ώρα που έκοβε χόρτα.

* Ένας άνδρας 55 ετών τραυματίσθηκε σοβαρά στο χέρι του με το
αλυσοπρίονο που χρησιμοποιούσε για να κόψει ξύλα.

* Ένας άνδρας 74 ετών έκοψε το πόδι του με το κλαδευτήρι.

* Ένας άνδρας 45 ετών τραυματίσθηκε από ένα κλαδί που έπεσε στο χέρι
του και το έσπασε.

Πολλοί τραυματισμοί από τις 4 το απόγευμα έως τις 8 το βράδυ

Αξιοσημείωτο είναι ότι πάρα πολλά ατυχήματα (το 30,4% στους Έλληνες και
το 26,6% στους μετανάστες) συμβαίνουν από τις 4 το απόγευμα έως τις 8 το
βράδυ, με τους τραυματίες να αναφέρουν πως συνέχιζαν ακόμα την εργασία τους.
Από αυτό το στοιχείο φαίνεται ότι «οι αγρότες δεν δουλεύουν με συγκεκριμένο
ωράριο, ενώ ο συνδυασμός της κούρασης με την έλλειψη κατάλληλου φωτισμού
δείχνει να αυξάνει την επιρρέπειά τους στα ατυχήματα», σχολιάζει η ερευνήτρια
Ντέλια Αλέξε, επιστημονική συνεργάτιδα του Κέντρου Έρευνας και Πρόληψης
Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ).

Ένα άλλο σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι πολλοί Έλληνες αγρότες (σχεδόν
οι τέσσερις στους δέκα) τραυματίζονται εκτός ωραρίου εργασίας, την ώρα δηλαδή
που θεωρητικώς έχουν ελεύθερο χρόνο αλλά πρακτικώς κάνουν μικροδουλειές (λ.χ.
επισκευάζουν μηχανήματα ή ελέγχουν κάτι στο χωράφι τους).

Αντίθετα, ελάχιστοι είναι οι μετανάστες που τραυματίζονται μετά το τέλος του
ωραρίου εργασίας.