Δρόμοι

Ποτέ…

… δεν μίσησα έναν άνδρα τόσο πολύ, ώστε να του επιστρέψω τα διαμάντια του,
είχε πει κάποτε η Ζα-Ζα Γκαμπόρ. Οι κυρίες που είναι αποφασισμένες να
κρατήσουν τα δικά τους, καλά θα κάνουν να φροντίσουν ώστε το «Λάμψη και
απληστία» να μην πέσει στα χέρια των ανδρών τους. Σύμφωνα με αυτό το βιβλίο,
όλα όσα μάς έλεγαν έως τώρα οι έμποροι για να δικαιολογήσουν την εξωφρενική
τιμή τους είναι ανοησίες. Πρώτον, δεν είναι σπάνια. Και δεύτερον, η τιμή τους
είναι εξωφρενικά πολλαπλάσια του κόστους παραγωγής τους.

H συγγραφέας..

… Τζανίν Ρόμπερτς αναφέρει όσα της είπε ένας εκπρόσωπος της Ντε Μπιρς, του
νοτιοαφρικάνικου κολοσσού της βιομηχανίας διαμαντιών, πως οι τιμές είναι
ακριβές επειδή πληρώνονται πανάκριβα εκείνοι που τα καθαρίζουν. Ίσως δεν είχε
υπόψη του πως το μεγαλύτερο μέρος του καθαρισμού των διαμαντιών γίνεται σήμερα
στην Ινδία. Ίσως δεν είχε υπόψη του πως οι Ινδοί καθαριστές διαμαντιών βγήκαν
στους δρόμους, για να διεκδικήσουν κάτι παραπάνω από τις δυο δεκάρες που
παίρνουν για την κάθε πέτρα. Όμως, τα διαμάντια δεν είναι οι καλύτεροι φίλοι
μόνο της γυναίκας, αλλά και της Ντε Μπιρς. Πολλές φορές η βιομηχανία
διαμαντιών έχει επικριθεί για τις συνθήκες εργασίας, όπως στο ντοκιμαντέρ «H
αυτοκρατορία των διαμαντιών», που μεταδόθηκε από τη βρετανική και αμερικανική
δημόσια τηλεόραση.

Τα διαμάντια…

… του πολέμου, σαν και αυτά που έχουμε δει στις ταινίες του Τζέιμς Μποντ,
δικαιώνουν την κακή φήμη τους. Είναι οι πέτρες που χρησιμοποιούνται για να
χρηματοδοτούνται σκοτωμοί, εμφύλιοι πόλεμοι, πράξεις τρομοκρατίας. Σύμφωνα με
την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Γκλόμπαλ Γουίτνες», τόσο η Αλ Κάιντα όσο
και η Χεζμπολά είχαν πάρε-δώσε με αφρικανικά διαμάντια. Το καλό, αν μπορούμε
να το πούμε έτσι, είναι πως τέτοιες οργανώσεις έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε
αυτά τα διαμάντια, αφού «τα τελευταία εκατό χρόνια, τις εξαθλιωμένες περιοχές
των αδαμαντωρυχείων της Αφρικής τις λυμαίνονται κυρίως ευρωπαϊκά και
νοτιοαφρικανικά συμφέροντα», όπως αναφέρει στο βιβλίο της η Τζανίν Ρόμπερτς.
Διεθνείς συμφωνίες φροντίζουν ώστε να κρατάνε τα διαμάντια μακριά από χέρια
που θα μπορούσαν να τα μετατρέψουν σε βόμβες.

Καλό…

… είναι ό,τι και αν μαθαίνει κανείς για την προέλευση αυτών των όμορφων
πετραδιών που κάνουν τα μάτια μας να γυαλίζουν όσο και τα ίδια. Μπορεί από το
βιβλίο της να μαθαίνει κανείς πολλά, αλλά στο τέλος η συγγραφέας εκφράζει μιαν
αμφίβολη ελπίδα: πως θα έρθει ο καιρός που τα διαμάντια δεν θα είναι μονάχα
μια απόδειξη της ανθρώπινης αγάπης, αλλά και της ανθρώπινης δικαιοσύνης –
ύστερα από πολλούς αιώνες αποτρόπαιων ατιμιών και αδικιών που διαπράχθηκαν για
τη λάμψη τους. Ίσως ναι. Ίσως όχι. Γιατί, αν παραφράσουμε λιγάκι το περίφημο
σλόγκαν της Ντε Μπιρς, η απληστία, όπως τα διαμάντια, είναι παντοτινή.