Δικαιοσύνη για τα θύματα της Pικομέξ

Ένα δευτερόλεπτο! Τόσο ακριβώς χρειάστηκε για να καταρρεύσει το εργοστάσιο
της Ρικομέξ και να «ρουφήξει» 40 ζωές μέσα στα ερείπιά του, στον μεγάλο σεισμό
της 7ης Σεπτεμβρίου του ’99. «Ένα δευτερόλεπτο, ούτε κλάσμα παραπάνω! Το
εργοστάσιο κατέρρευσε ταυτόχρονα με το βουητό, πριν καν έρθει ο σεισμός και
φυσικά πριν αρχίσει η επιτάχυνσή του…».

Εύη Σοφίλου: «H Ρικομέξ δεν έπεσε από τον καταστροφικό σεισμό. Έπεσε από τις κακοτεχνίες της. Θα έπεφτε ακόμη κι αν γινόταν πάρτι στον πρώτο όροφο…»

Η αλήθεια της 35χρονης Εύης Σοφίλου είναι αυτά που θα καταγγείλει στη δίκη των
υπευθύνων της Ρικομέξ που «επιτέλους προσδιορίστηκε – και όλοι ελπίζουν να μην
αναβληθεί και πάλι – για τις 21 Νοέμβρη! «Με το αστικό μέρος της υπόθεσης,
προσωπικά δεν ασχολήθηκα καθόλου. Αλλά αυτή τη στιγμή πραγματικά ζω με την
προσμονή αυτής της δίκης και την απόδοση δικαιοσύνης. Είναι η πρώτη φορά,
ύστερα από 4 ολόκληρα χρόνια, που ενεργοποιήθηκα, άντεξα να δω τις κασέτες,
συμπλήρωσα κομματάκι κομματάκι το παζλ της μνήμης μου, φτιάχνω τις σημειώσεις
μου. Για ένα είμαι απόλυτα σίγουρη. H Ρικομέξ δεν έπεσε από τον καταστροφικό
σεισμό. Έπεσε από τις κακοτεχνίες της. Θα έπεφτε σαν χάρτινο κατασκεύασμα
ακόμη κι αν γινόταν πάρτι στον πρώτο όροφο…».

Όχι λήθη.Όχι, δεν το άφησε πίσω της, δεν το ξεπέρασε, ούτε το
προσπέρασε. Τέσσερα χρόνια μετά, η Εύη έχει συνειδητοποιήσει «ότι δεν μπορώ
και δεν έχω δικαίωμα να ξεχάσω. Ό,τι έγινε εκείνη την ημέρα είναι ένα κομμάτι
της ζωής μου και θα με ακολουθεί. Στην αρχή προσπαθούσα να το ξεχάσω, να το
“θάψω” αλλά διαπίστωσα πως αυτό δεν γίνεται. Και χρειάστηκα τρία χρόνια
ψυχανάλυσης και θεραπείας για να τακτοποιήσω τα γεγονότα μέσα μου και να
αποδεχθώ πως πρέπει να συνεχίσω τη ζωή μου ζώντας και με αυτό»!

Δεν είναι πια η «τρύπα» στην οποία έζησε παγιδευμένη 46 εφιαλτικές ώρες που
δεν μπορεί να ξεχάσει η Εύη: «Όχι, το πρόβλημά μου δεν είναι η τρύπα. Είναι οι
σαράντα άνθρωποι που χάθηκαν. Σαράντα πένθη, σαράντα απώλειες κουβαλώ στην
ψυχή μου. Για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν μπορούσα να χαρώ για τη διάσωσή μου.
Ένιωθα τύψεις. Γιατί να σωθώ εγώ και όχι κάποιος άλλος, σκεφτόμουν και
βασανιζόμουν. Έπρεπε μήπως να επιζήσω γιατί ήμουν μαμά και είχα δρόμο μπροστά
μου; Μα εκείνη την ημέρα χάθηκαν τόσες μανούλες δίπλα μου! Είμαι ίσως η
τελευταία που μπορώ να απαντήσω τι σημαίνει η λέξη “διασωθείσα”, αλλά θέλω να
πιστεύω ότι διασώθηκα για κάποιο λόγο, για κάποιο σκοπό…».

Τέσσερα χρόνια μετά, η Εύη Σοφίλου θεωρεί ότι δεν έχει δικαίωμα να ξεχάσει ό,τι έγινε στη Ρικομέξ

Τρεις από 43. Ήταν όλοι σχεδόν συνάδελφοί της. Τους ήξερε οκτώ χρόνια.
Ήξερε τις γυναίκες, τους άνδρες, τα παιδιά τους: «Ήμασταν 43 άνθρωποι της
Ρικομέξ εκείνη την ώρα στο κτίριο. Επιζήσαμε τρεις. Το φοβερότερο για μένα
είναι ότι δίπλα, πάνω ή κάτω από μένα, σε άλλες “τρύπες” υπήρχαν ζωντανοί, για
τις ίδιες, λιγότερες ή και περισσότερες ώρες, συνάδελφοί μου που στο τέλος δεν
διασώθηκαν! Ήταν ζωντανοί όπως ήμουν και εγώ και μπορώ να ξέρω τις σκέψεις,
τις προσδοκίες, τις ελπίδες τους… ».

Η τύχη και οι συγκυρίες ευνόησαν εκείνη και όχι εκείνους. Θυμάται τη βουή πριν
από τον σεισμό, τον εαυτό της να πετάγεται με δυο δρασκελιές στη σιδερένια
σκάλα – «που με “σκότωσε” και με έσωσε» -. «Ήμουν στον ημιώροφο, το ισόγειο
χάθηκε από τα μάτια μου, οι τηλεφωνήτριες χάθηκαν κι αυτές με το κουβούκλιό
τους από τα μάτια μου – βρέθηκαν μετά στο δεύτερο υπόγειο. Το κτίριο έπεσε με
τη βουή! Και μας “ρούφηξε” μέσα σε ένα και όχι σε πέντε δευτερόλεπτα που λένε
οι εμπειρογνώμονες…».

Τρεις εγχειρήσεις και ένα ακόμα ανεύρυσμα στις καρωτίδες…

Βγήκε ζωντανή, αλλά «συντρίμμια», μέσα από τα συντρίμμια. «Δεξιά το κρανίο μου
δεν υπήρχε, είχε συνθλιβεί. Ουσιαστικά δεν υπήρχε ούτε το ένα μου μάτι. Στην
αρχή υποβλήθηκα σε αποσυμπίεση κρανίου και μετά σε πλαστική από τους γιατρούς
που “έκτισαν” κομμάτι κομμάτι το κρανίο μου, παίρνοντας και οστά από τη μύτη
μου και ύστερα τοποθέτησαν το μάτι που φυσικά δεν “έβλεπε”. Τους πρώτους μήνες
αλλού κοίταζα και αλλού έβλεπα, είχα διπλωπία και υποβαλλόμουν διαρκώς σε
ορθοπτικές ασκήσεις. Έξι μήνες αργότερα, σε μαγνητική τομογραφία που επέμενε
να κάνω ο οφθαλμίατρός μου ο κ. Γεωργαράς, διαπιστώθηκε ότι είχα και ανεύρυσμα
στον εγκέφαλο – κάτι που δεν είχαν δει οι νευροχειρουργοί. Μου έσωσε τη ζωή.
Υποβλήθηκα σε νέα μεγάλη επέμβαση με κρανιοτομή και μου τοποθέτησαν “κλιπ
ανευρύσματος” στον εγκέφαλο. Ανεύρυσμα από την συμπίεση στα ερείπια έχω και
στην καρωτίδα, αλλά δεν αντέχω να ξαναχειρουργηθώ…».

Έχει και κάποια άλλα «μικροπροβλήματα», όπως τα αποκαλεί, «ένα καρούμπαλο στο
δεξί πόδι, ημικρανίες και βαρηκοΐα στο ένα αυτί», αλλά όλα αυτά φαντάζουν
«αστεία» μπροστά στο γεγονός της επιβίωσής της. Είναι ζωντανή κι απολαμβάνει
την κάθε μέρα της ύπαρξής της μαζί με τον σύντροφό της, τον δημοσιογράφο
Χρήστο Βασιλόπουλο και τον Βασίλη, τον μοναχογιό τους: «Είμαι καλά, είμαι
ήρεμη, χαίρομαι το δώρο της ζωής και μπορώ πια να αντιμετωπίσω τα πάντα…».

H Εύη δεν εργάζεται πια – πήρε αναπηρική σύνταξη. Αλλά ακόμη και γι’ αυτό
βίωσε και βιώνει μια απίστευτη ταλαιπωρία. Στην αρχή και για δυο χρόνια
περνούσε κάθε δυο μήνες από επιτροπή του IKA Αμαρουσίου. Της χορηγήθηκε τελικά
η ανώτερη αναπηρική σύνταξη – με 80% αναπηρία – αλλά και πάλι «οφείλω να περνώ
κάθε δύο χρόνια και για τα επόμενα 12 από επανεξέταση επειδή είμαι… νέα!
Αυτό είναι το κράτος δικαίου που έχουμε…».

Οι περισσότεροι περιμένουν την απόφαση του Εφετείου

Όλες σχεδόν οι αγωγές των συγγενών των θυμάτων, κατά των υπευθύνων της
Ρικομέξ, έγιναν με τον συντομότερο τρόπο – μέσα από το Τμήμα Εργατικών
Διαφορών. Όλες έχουν εκδικαστεί πρωτόδικα, ήταν όλες καταδικαστικές για τη
Ρικομέξ και τους μηχανικούς της και αυτή τη στιγμή οι περισσότεροι περιμένουν
να γίνει το Εφετείο ή την απόφαση του Εφετείου. Την απόφαση του Εφετείου
περιμένουν και η Εύη Σοφίλου με τον Χρήστο Βασιλόπουλο. Πρωτόδικα επιδικάστηκε
αποζημίωση 250.000 ευρώ στην Εύη, δίχως όμως να αναγνωριστεί ο «ενδεχόμενος
δόλος», με επακόλουθο «να μην υπάρχει πρόβλεψη για κάλυψη των ιατρικών εξόδων
και της απώλειας μισθού για την Εύη, να εκπνεύσει το τετράμηνο που προβλέπει ο
νόμος για την απόφαση του Εφετείου, εκπνέει και ο Οκτώβριος και απόφαση δεν
έχουμε δει ακόμα», εξηγεί ο Χρήστος Βασιλόπουλος.

Από τους 11, τέσσερις… Από τους έντεκα υπευθύνους της Ρικομέξ που
παραπέμφθηκαν με το αρχικό βούλευμα, έμειναν έξι στο βούλευμα που ακολούθησε –
θεωρήθηκαν ως μη υπεύθυνοι όλα τα μέλη του Δ.Σ.! Και από τους έξι, θα φτάσουν
στη δίκη μόνο τέσσερις μηχανικοί! Τόσο ο ιδιοκτήτης και πρόεδρος της Ρικομέξ
Γεράσιμος Τσάσης, όσο και ο βασικός κατασκευαστής μηχανικός, ο αδερφός του
Μιχάλης Τσάσης, πέθαναν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Το περίεργο είναι ότι στη
δίκη της Ρικομέξ δεν θα δικαστεί η… Ρικομέξ! Μόνο μηχανικοί που συνυπέγραφαν…