Πώς έχασαν το τρένο τα Nαυπηγεία Σκαραμαγκά

Από το 1997 ήταν σαφές ότι οι τότε υπάρχουσες υποδομές των Ναυπηγείων
Σκαραμαγκά δεν μπορούσαν να σηκώσουν το βάρος μιας τόσο μεγάλης παραγγελίας,
που περιελάμβανε την κατασκευή περίπου 550 βαγονιών. Μάλιστα, ακόμη και η
προκαταβολή, ύψους 5 δισ. δραχμών, η οποία κατεβλήθη τότε στα Ναυπηγεία από
τον ΟΣΕ για την ενίσχυση των υποδομών τους, αντί να δαπανηθεί για νέες
επενδύσεις, χρησιμοποιήθηκε στο μεγαλύτερό της μέρος για να πληρωθούν οι
εργαζόμενοι σε αυτά, που ήταν πολλούς μήνες απλήρωτοι.

H αδυναμία των Ναυπηγείων να ανταποκριθούν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις
έναντι του ΟΣΕ ήταν ορατή και στα στελέχη της σημερινής ιδιοκτήτριας εταιρείας
HDW, στις αρχές του 2001, όταν διαπραγματεύονταν την εξαγορά των Ναυπηγείων,
όπως ισχυρίζονται τώρα οι εκπρόσωποί της. Υποστηρίζουν, μάλιστα, ότι αρμόδια
κυβερνητικά στελέχη τούς είχαν δώσει τη διαβεβαίωση ότι σε περίπτωση μη
έγκαιρης παράδοσης των βαγονιών οι προβλεπόμενες ποινικές ρήτρες δεν θα
ενεργοποιούνταν από τον ΟΣΕ.

Θα ήταν καταστροφή

Έτσι, με τους σημερινούς ιδιοκτήτες των Ναυπηγείων να παραδέχονται τις
καθυστερήσεις (είναι έτοιμοι μόνο πέντε από τους 11 συρμούς του προαστιακού )
αλλά να αρνούνται την καταβολή των προβλεπόμενων ποινικών ρητρών, και τη
διοίκηση του ΟΣΕ να μη μπορεί από μόνη της να αγνοήσει τα προβλεπόμενα από τις
συμβάσεις, η σύγκρουση ανάμεσα στις δύο πλευρές θα ήταν αναπόφευκτη χωρίς την
κυβερνητική παρέμβαση που εκδηλώθηκε πριν από δύο μήνες και ενώ η κατάσταση
είχε φτάσει σε αδιέξοδο. Σε κάθε περίπτωση, η επιβολή του προστίμου των 7 δισ.
δρχ,. που προβλέπει η σύμβαση για την καθυστέρηση, θα ήταν καταστροφική για τα
Ναυπηγεία.

Θέλουν λύση

Όλες, πάντως, οι εμπλεκόμενες πλευρές, όπως και ο διοικητής της ETBA και
αντιπρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς κ. Γεωργάνας, που έχει αναλάβει ως
σύμβουλος της κυβέρνησης να συμβιβάσει τις δύο πλευρές, θέλουν πάση θυσία να
αρθεί το αδιέξοδο: H κυβέρνηση, επειδή δεν επιθυμεί να σημειωθούν νέες
καθυστερήσεις στην προμήθεια των βαγονιών του προαστιακού σιδηροδρόμου εν όψει
των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ούτε να «τραυματιστεί» η πολιτική των
ιδιωτικοποιήσεων. Ο ΟΣΕ, από την πλευρά του, επειδή δεν θέλει ή δεν μπορεί να
τρέχει την τελευταία στιγμή σε αναζήτηση νέων προμηθευτών, και τα Ναυπηγεία
Σκαραμαγκά επειδή δεν επιθυμούν να χάσουν – ίσως και οριστικά – έναν από τους
μεγαλύτερους πελάτες τους. Το αδιέξοδο δεν επιθυμούν, βεβαίως, και οι τέσσερις
ξένες εταιρείες που συμμετέχουν στην κατασκευή των βαγονιών του ΟΣΕ: η
Siemens, η ελβετική Standler, η καναδέζικη Bombadier και η ισπανική Temoinsa.

Οι συμφωνίες του 1997

Γιατί, όμως, βρέθηκαν για άλλη μια φορά «στο μάτι του κυκλώνα» τα Ναυπηγεία
Σκαραμαγκά; Όπως υποστηρίζουν στελέχη της σημερινής διοίκησης των Ναυπηγείων,
οι εκπρόσωποι της HDW, πριν βάλουν την υπογραφή τους για την εξαγορά του
Σκαραμαγκά το 2002, είχαν ελέγξει όλες τις συμβατικές του υποχρεώσεις και δεν
είχαν καμία αμφιβολία ότι τόσο οι υπάρχουσες υποδομές όσο και οι καθυστερήσεις
των προηγούμενων ετών καθιστούσαν σχεδόν αδύνατη την παράδοση των βαγονιών του
ΟΣΕ μέσα στις συμβατικές προθεσμίες.

Παρ’ όλα αυτά αποφάσισαν, όπως υποστηρίζουν, να προχωρήσουν στην εξαγορά, αφού
προηγουμένως απέσπασαν κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι σε περίπτωση
καθυστερήσεων ο ΟΣΕ δεν θα ακολουθήσει κατά γράμμα την εφαρμογή των ποινικών ρητρών.

Έξι συμβάσεις

Οι επίμαχες συμβάσεις, έξι τον αριθμό, υπεγράφησαν ανάμεσα στον ΟΣΕ και την
τότε διοίκηση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά το 1997 και ήταν οι τελευταίες που
υπογράφονταν στα πλαίσια των προγραμματικών συμφωνιών που επέτρεψε η Ευρωπαϊκή
Ένωση, με βάση τις οποίες οι διαγωνισμοί για κρατικές προμήθειες στον τομέα
των μεταφορών θα μπορούσαν να γίνουν μόνο μεταξύ εγχώριων εταιρειών.

Αν και αρχικό ενδιαφέρον στην πρόσκληση του ΟΣΕ εκδήλωσαν και τα Ναυπηγεία
Ελευσίνας, η METKA, η ΕΛΒΟ και η εταιρεία Κιολεΐδης, τη μερίδα του λέοντος των
παραγγελιών του ΟΣΕ απέσπασαν τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Αξιοκρατικά ή με
πολιτική παρέμβαση, λόγω της δύσκολης συγκυρίας που περνούσε ο Σκαραμαγκάς;

Ο διευθυντής τροχαίου υλικού των Ναυπηγείων, κ. Δημήτρης Καραμπίνης,
υποστηρίζει ότι ο Σκαραμαγκάς πήρε τις παραγγελίες αυτές καθώς διέθετε τη
σχετική τεχνογνωσία, αφού ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 κατασκεύαζε
βαγόνια. Επιπλέον, πρόσφερε και τις καλύτερες τιμές.

Ελπίζουν στις παραγγελίες του Πολεμικού Ναυτικού

Τόσο η διοίκηση της εταιρείας όσο και το σωματείο των εργαζομένων σε αυτή
αισιοδοξούν ότι τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά έχουν όλες τις προϋποθέσεις ώστε να
«γυρίσουν σελίδα». Οι νέοι μέτοχοι έχουν ήδη ξεκινήσει την υλοποίηση ενός
επενδυτικού προγράμματος ύψους 100 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα μισά περίπου
αφορούν επενδύσεις εκσυγχρονισμού και επέκτασης των υποδομών του ναυπηγείου.

H αισιοδοξία αυτή στηρίζεται στις παραγγελίες που έχουν πάρει τα Ναυπηγεία από
το Πολεμικό Ναυτικό, ο συνολικός προϋπολογισμός των οποίων ανέρχεται στα 3,2
δισ. ευρώ.

Αλλά και στον ιδιωτικό τομέα κάτι κινείται. Ύστερα από διεθνή διαγωνισμό, ο
Σκαραμαγκάς ανέλαβε την επισκευή του 100.000 τόνων πετρελαιοφόρου Keymar, της
εταιρείας Stelmar Shipping. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ξεπερνά τα 20
εκατ. ευρώ.