Iδιωτικοποιήσεις όχι μόνο για τα έσοδα

Είναι φανερό πια ότι μετά το «κοινωνικό πακέτο» και την «κοινωνική χάρτα»,
έχουμε μπει για τα καλά στον αστερισμό των ιδιωτικοποιήσεων.

Μετά την Εθνική, πήραν σειρά χωρίς καθυστέρηση πωλήσεις μεγάλων πακέτων
μετοχών, όπως της ΔΕΗ, της ΕΥΔΑΠ, του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, της Εμπορικής
Τράπεζας, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η νέα προσπάθεια για την πώληση της Νέας
Ολυμπιακής και αναμένεται η έκβαση των διαπραγματεύσεων για τη ΔΕΠΑ.

Σαφέστατα ένας βασικός λόγος αυτής της εντατικής προσπάθειας του Δημοσίου να
διαθέσει σε ιδιωτικά χέρια τα περιουσιακά του στοιχεία, είναι η είσπραξη
εσόδων για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Μάλιστα, στην κυβέρνηση σημειώνουν –
και σωστά ώς ένα βαθμό – ότι κακώς αυτή η προσπάθεια χαρακτηρίζεται απαξιωτικά
ως «εισπρακτική». H μείωση του δημόσιου χρέους είναι κι αυτή μια διαρθρωτική
αλλαγή, αφού απελευθερώνει πόρους για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, που
αλλιώς θα πήγαιναν για την πληρωμή τόκων ή χρεολυσίων.

Όμως, η εισπρακτική λογική έχει τα όριά της. H ίδια η κυβέρνηση δεν θεωρεί τις
ιδιωτικοποιήσεις μέτρο δημοσιονομικού χαρακτήρα, κάτι ανάλογο με την έκδοση
ομολόγων για την είσπραξη εσόδων, αλλά τις εντάσσει στο πλαίσιο της
αναπτυξιακής της πολιτικής. Δεν μπορεί να πουλά κανείς πακέτα της μεγαλύτερης
επιχείρησης ύδρευσης της χώρας, της ΕΥΔΑΠ, μόνο και μόνο για να γεμίσει τα
ταμεία του κράτους (στο κάτω – κάτω, αν αυτός ήταν ο μοναδικός στόχος, θα
έπρεπε να “πουλά” το κράτος μόνον όταν το Χρηματιστήριο βρίσκεται ψηλά).

Πολλαπλά οφέλη

Ιδίως όταν πρόκειται για οργανισμούς κοινής ωφέλειας, όπως είναι η ΔΕΗ, ο ΟΤΕ
και η ΕΥΔΑΠ, βασικός στόχος της ιδιωτικοποίησης οφείλει να είναι η βελτίωση
της αποδοτικότητας της επιχείρησης, έτσι ώστε να ωφεληθούν οι καταναλωτές και
η οικονομία συνολικά. Αν η πώληση των μετοχών της ΕΥΔΑΠ δεν οδηγήσει σε
βελτίωση της ποιότητας του νερού που πίνουμε, σε ανακατασκευή των
προβληματικών αποχετευτικών δικτύων, σε δυνατότητα ταχύτερης αποκατάστασης των
ζημιών, δεν έχει νόημα να γίνει. Ασφαλώς η προσπάθεια αυτή δεν είναι εύκολη.
Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν παραδείγματα αποτυχημένων και επιτυχημένων
ιδιωτικοποιήσεων και οι σχετικές θεωρίες μεταβάλλονται, με βάση την εμπειρία
που αποκτάται.

Τουλάχιστον, όμως, οφείλει το οικονομικό επιτελείο να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς
επιδιώκει με τις ιδιωτικοποιήσεις, γιατί οραματίζεται μια ιδιωτική Εθνική και
μια εν μέρει ιδιωτικοποιημένη ΔΕΗ και πού τοποθετούνται τα όρια αυτής της
προσπάθειας – αν υπάρχουν. Έτσι, ώστε να είμαστε όλοι σίγουροι – κυβέρνηση,
καταναλωτές και υποψήφιοι επενδυτές – ότι μιλάμε για το ίδιο πράγμα.