Tα χαμηλά επιτόκια, θηλιά για τις ασφαλιστικές εταιρείες

Ασύμφορα καθίστανται πλέον τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια συμβόλαια, αφού, για να
εξασφαλίσει κανείς μια ικανοποιητική σύνταξη στο μέλλον – με την εγγυημένη
απόδοση 2,5% που ισχύει σήμερα (ή 3,35% σε κάποιες εταιρείες) – θα πρέπει είτε
να πληρώνει πολύ υψηλά ασφάλιστρα είτε να κάνει συμπληρωματικό συμβόλαιο. H
τάση εξαγορών ξεκίνησε από το 2001, οπότε και μειώθηκε το ύψος του ελάχιστου
εγγυημένου επιτοκίου, από 4,25% που ήταν για τις συντάξεις και 5% για τα
προγράμματα ζωής. Σύμφωνα, μάλιστα, με μεγάλες εταιρείες, οι εξαγορές τέτοιων
συμβολαίων κυμαίνονται στο εννεάμηνο μεταξύ 5% – 9% επί του ετησίου τζίρου
τους, ποσοστό που θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, αφού υπολογίζεται ότι γύρω στα 600 δισ.
δρχ. ή το 66% του συνόλου των αποθεμάτων που έχουν σχηματιστεί στον κλάδο ζωής
(γύρω στο 1 τρισ. δρχ.) για την κάλυψη αντίστοιχου ύψους υποχρεώσεων, αφορούν
συμβόλαια με εγγυημένο επιτόκιο 4,25% – 5%.

Φοβούνται το… αύριο

Στελέχη ασφαλιστικών εταιρειών εκφράζουν φόβους ότι οι επενδύσεις που έχουν
στα χαρτοφυλάκιά τους δεν επαρκούν για να καλύψουν μελλοντικά τις εγγυήσεις
που έχουν ήδη «υποσχεθεί» στους πελάτες αυτούς. Προς το παρόν, ισχυρίζονται τα
ίδια στελέχη, το πρόβλημα αντιμετωπίζεται, αφού οι περισσότερες εταιρείες
έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους δεκαετή ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, έκδοσης
της περιόδου 1995 -1997, με αποδόσεις 8% – 9%. Σε δύο – τρία χρόνια από
σήμερα, όμως, όταν τα ομόλογα αυτά θα αρχίσουν να λήγουν, οι εταιρείες θα
υποχρεωθούν να τα αντικαταστήσουν με νέα, πολύ μικρότερων αποδόσεων.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένα τριετές ομόλογο έχει σήμερα απόδοση 2,91% και
δεν επαρκεί για να καλύψει εγγυήσεις 4,25% – 5%.

Οι επενδύσεις τους

Από την άλλη πλευρά, οι επενδύσεις των ασφαλιστικών εταιρειών στο
Χρηματιστήριο, που αποτελούσαν παραδοσιακά πηγή κερδοφορίας για τις εταιρείες,
αν δεν συσσωρεύουν ζημιές στην καλύτερη περίπτωση μειώνουν τις απώλειες. Το
μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν εταιρείες με μεγάλο κύμα ακυρώσεων. Οι
εταιρείες αυτές πρέπει να διαθέτουν τοποθετήσεις σε ομόλογα που μπορούν εύκολα
να ρευστοποιηθούν, ώστε να αποπληρώνουν όσους εξαγοράζουν τα συμβόλαιά τους.
Επομένως, περιορίζονται να επενδύουν τα αποθέματά τους σε ομόλογα τριετίας (με
απόδοση μόλις 2,91%) αντί να τα «κλείσουν», για παράδειγμα, σε εικοσαετή, τα
οποία δίνουν απόδοση 4,91%.

Πηγή εσόδων

Κατά τα λοιπά, η κατάσταση που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή στην αγορά έχει ως
εξής: Στον κλάδο ζωής η μείωση των πωλήσεων στο εννεάμηνο κυμαίνεται μεταξύ
10% – 30%. Εκείνα που έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τα unit linked,
εφάπαξ καταβολής ασφαλίστρου, στα οποία οι πωλήσεις είναι μέχρι και 50% κάτω
από πέρυσι. Έτσι, πηγή εσόδων αποτελούν τα νοσοκομειακά συμβόλαια, που
αποτελούν πλέον το 50% της νέας παραγωγής στον κλάδο ζωής και τα ασφάλιστρα
αυτοκινήτου, όπου οι υψηλές αυξήσεις των τιμολογίων έρχονται να λύσουν μερικώς
το πρόβλημα της ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες.