Πρόσωπα Ένα εκδοτικό φαινόμενο

Οι λογοτεχνικοί κύκλοι της χώρας του τον σνομπάρουν. Εκτός Φινλανδίας όμως,
η επιτυχία που γνωρίζει ο Άρτο Παασιλίνα είναι εντυπωσιακή.

Άρτο Παασιλίνα. «Τα μυθιστορήματά μου θίγουν τρομερά θέματα με ελαφρό τρόπο»

«Έχω στη δουλειά μου κάτι από μάγο», λέει ο Φινλανδός συγγραφέας. «Κρατάει
σίγουρα από τον παππού μου, ο οποίος σκότωσε στη ζωή του οκτώ αρκούδες,
ανάμεσά τους και μία πολική. Ήταν σιδεράς και μάγος».

Ο Άρτο, 60 χρόνων σήμερα, ήταν στα νιάτα του ξυλοκόπος. Παιδί ονειρευόταν να
γίνει ταχυδρόμος, να φοράει τα σκι του και να μοιράζει στα σπίτια τις
επιστολές και το καθημερινό γάλα. Του άρεσε όμως και να γράφει και μετά το
τρίτο μυθιστόρημά του, «Ο Λαγός του Βάτανεν», το οποίο εξέδωσε το 1975, η ζωή
του άλλαξε ριζικά. Σήμερα ο Άρτο Παασιλίνα είναι ένα παγκόσμιο εκδοτικό
φαινόμενο και τα περίπου είκοσι μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί σε 36
γλώσσες. Οι Γερμανοί τον θεωρούν «καλτ» συγγραφέα, στη Γαλλία, τη Σουηδία, την
Ιταλία, τα βιβλία του γίνονται μπεστ-σέλερ. Και δεν πρόκειται για εύθυμες
ιστορίες. Τα θέματα που προτιμά είναι ο αποκλεισμός, τα εγκλήματα, η τρέλα, τα
γηρατειά, η σκληρότητα, οι αυτοκτονίες. «Τα μυθιστορήματά μου θίγουν τρομερά
θέματα», λέει στη γαλλική «Λε Φιγκαρό», «αλλά με ελαφρό τρόπο, γιατί
διαφορετικά θα ήταν ανυπόφορο».

Ο Άρτο Παασιλίνα υπήρξε δημοσιογράφος, αφιερώθηκε όμως αποκλειστικά στη
συγγραφή μετά τον θρίαμβο του «Λαγού», ο οποίος πούλησε 100.000 αντίτυπα σε
μια χώρα με πληθυσμό 5 εκατομμυρίων και στη συνέχεια μεταφράστηκε σε 16
γλώσσες. Δεν του αρέσει καθόλου η τηλεόραση, αλλά συναντάει ευχαρίστως
δημοσιογράφους του γραπτού Τύπου και ακόμη περισσότερο αναγνώστες του.
Φροντίζει να απαντάει κάθε μέρα στις επιστολές που δέχεται απ’ όλο τον κόσμο.
Και είναι εθισμένος στο γράψιμο. Εδώ και 20 χρόνια, κάθε 31η Μαΐου, καταφθάνει
στα γραφεία του εκδοτικού οίκου WSOY στο Ελσίνκι έχοντας παραμάσχαλα ένα
καινούργιο μυθιστόρημα, το οποίο κυκλοφορεί στο τέλος Αυγούστου. Το αρχίζει το
φθινόπωρο, το δουλεύει όλο τον χειμώνα, το αφήνει να «αναπαυθεί» και το
ξαναγράφει μία ή δύο φορές. Κάθε χρόνος, ένα καινούργιο μπεστ-σέλερ. Το φετινό
κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα με τίτλο «Τα αερόστατα του επιχειρηματία
Λίλγεροζ» και πρώτο τιράζ 50.000 αντίτυπα. Ήδη δουλεύει το επόμενο, που θα
έχει τίτλο «Ο αδέξιος φύλακας άγγελος». Ο Παασιλίνα δεν λέει τίποτε γι’ αυτό.
Φοβάται, λέει, μήπως κάποιος συμπατριώτης του κριτικός γράψει για το βιβλίο
του χωρίς να το διαβάσει! «H διεθνής επιτυχία του Άρτο αντισταθμίζει τη στάση
της φινλανδικής διανόησης απέναντί του», τονίζει ο εκδότης του. Επιτυχία
λοιπόν παντού… πλην Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν η μοναδική χώρα όπου η έκδοση
του «Λαγού» δεν προκάλεσε καμιά εντύπωση.