Δάση υπό… προϋποθέσεις

Σε «πρώην» μετατρέπονται εκατομμύρια στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων
με το νέο νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση.

Γιώργος Δρυς. Δεν θα προβλέπεται η παραχώρηση δασικών εκτάσεων για άλλη χρήση

Σημείο-κλειδί θεωρείται ο νέος ορισμός του δάσους με τον οποίο ουσιαστικά
αποχαρακτηρίζονται εκτάσεις που βρίσκονται σε οικιστικές περιοχές και μέχρι
τώρα προστατεύονταν ως δασικές. Ένας ορισμός που προκαλεί ωστόσο μεγάλες
αντιδράσεις από την πλευρά μερίδας δασολόγων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το
νέο σχέδιο νόμου αφήνει πολλά παράθυρα για την αλλαγή χρήσης δασικών εκτάσεων.

Τις βασικές κατευθύνσεις του νέου σχεδίου νόμου για τα δάση (το πλήρες κείμενο
θα δοθεί την επόμενη εβδομάδα) ενέκρινε χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο και
ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Γεωργίας Γιώργος Δρυς.

Ο νέος ορισμός του δάσους καθορίζει ότι δάσος είναι κάθε έκταση πάνω από 3
στρέμματα η οποία καλύπτεται από δασοπονικά είδη (διάφορα είδη δέντρων αλλά
όχι φρύγανα και θάμνους) τουλάχιστο κατά 25%. Πρόκειται για έναν ορισμό που
δίνει τη δυνατότητα να μετονομαστούν σε μη δασικές, εκτάσεις κάτω των 3
στρεμμάτων που έως τώρα εθεωρούντο δασικές. Παράλληλα ελαστικοποιεί – σύμφωνα
με τους ειδικούς – τους όρους που ισχύουν για τον χαρακτηρισμό μιας έκτασης ως
δασικής.

Υπήρχαν «παράθυρα»

Κώστας Μπέσης. Για να είναι μία έκταση δασική πρέπει να καλύπτεται από διάφορα είδη δέντρων σε ποσοστό 15%

H κυβέρνηση από την πλευρά της υποστηρίζει ότι με τον ορισμό αυτό δεν
αποχαρακτηρίζονται δασικές εκτάσεις αφού οι προϋποθέσεις για να οριστεί μία
έκταση ως δασική ήταν τόσο ασαφείς ώστε να αφήνουν τεράστια «παράθυρα» για
καταστρατηγήσεις. Και προσθέτει ότι με τον νέο ορισμό περί δάσους
θεσμοθετούνται μετρήσιμα κριτήρια προκειμένου να διευκολυνθεί στο έργο της
τόσο η Δημόσια Διοίκηση όσο και η Δικαιοσύνη και να αποτραπούν στο μέλλον
καταστρατηγήσεις που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.

Ο υφυπουργός Γεωργίας Φώτης Χατζημιχάλης επισήμανε ότι με τον νέο ορισμό περί
δάσους «το υπουργείο έχει σαν στόχο να δώσει λύση σε περιπτώσεις
χαρακτηρισμένων ως δασικών, εκτάσεων οι οποίες βρίσκονται εντός Σχεδίου Πόλης
ή σε εκτάσεις οι οποίες δεν είναι δάση».

Αντίθετη ωστόσο είναι η άποψη μερίδας δασολόγων. Σήμερα, όπως λέει στα «NEA» ο
πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Δασολόγων Κώστας Μπέσης, για να είναι μία
έκταση δασική πρέπει να καλύπτεται από διάφορα είδη δέντρων σε ποσοστό 15%.
Έτσι, με τον νέο νόμο οι δασικές εκτάσεις που από δασικές «βαφτίζονται»
χορτολιβαδικές ανέρχονται σε 6-7 εκατ. στρέμματα.

Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Μπέση, «τα 3 στρέμματα ως ελάχιστο όριο επιτρέπουν
την επέκταση του Σχεδίου Πόλης σε πολλές παραλιακές περιοχές. Και αυτό αφού
σήμερα σε πολλές από τις περιοχές αυτές οι δασικές εκτάσεις είναι διάσπαρτες
και εμποδίζουν έτσι την πολεοδόμηση». Υπολογίζει μάλιστα ότι οι εκτάσεις
αυτές, μαζί με τις χορτολιβαδικές, είναι περίπου 30 εκατομμύρια στρέμματα.

Οι αεροφωτογραφίες

H κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πολύπλοκη αφού με το νέο νομοσχέδιο για τον
καθορισμό δασικών εκτάσεων θα λαμβάνονται υπόψη οι αεροφωτογραφίες του 1960
και όχι του 1945, όπως ισχύει μέχρι σήμερα. Το υπουργείο με τον τρόπο αυτό
υποστηρίζει ότι θα αντιμετωπίσει το χρόνιο πρόβλημα των δασωθέντων αγρών.
Πρόκειται για αγρούς που οι ιδιοκτήτες τους έπαψαν να τους καλλιεργούν και
απέκτησαν σποραδική βλάστηση. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό που
συνέβη στη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου, όπου μεγάλο μέρος
της γης έμεινε ακαλλιέργητο και επανακαλλιεργήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της
δεκαετίας του ’50. Γι’ αυτό και οι αγροί αυτοί εμφανίζονται στις
αεροφωτογραφίες του 1945 – την παλαιότερη αεροφωτογράφιση που υπάρχει στη χώρα
μας – ως χέρσες ή δασικές εκτάσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, ισχυρίζεται το
υπουργείο, όλες οι γεωργικές εκτάσεις που επανακαλλιεργήθηκαν μετά τη λήξη του
εμφυλίου, θα πρέπει να κηρυχθούν αναδασωτέες, κάτι που θεωρείται άδικο.
Σύμφωνα όμως με τους δασολόγους, «η ρύθμιση αυτή θα αδικήσει ορισμένες
περιοχές της Ελλάδος, όπως τις ορεινές, ενώ θα ευνοηθούν περιοχές όπως η
Αττική όπου η καταπάτηση δασών είχε ξεκινήσει προ του 1960».

* Για τα θέματα οικοδομικών συνεταιρισμών το σχέδιο νόμου θα δίνει τη
δυνατότητα ανταλλαγής των κατεχόμενων από τους συνεταιρισμούς δασικών εκτάσεων
με διαθέσιμες ή κοινόχρηστες εποικιστικές εκτάσεις καθώς και με δημόσιες μη
δασικές εκτάσεις. Ο κ. Μπέσης επισημαίνει ότι η δυνατότητα αυτή υπάρχει ήδη με
παλιότερο νόμο, αλλά το ζητούμενο ήταν και παραμένει να βρεθούν αυτές οι προς
ανταλλαγή εκτάσεις. Ισχυρίζεται επίσης ότι για να γίνει η ανταλλαγή, θα πρέπει
να έχει αναγνωρισθεί πρώτα η ιδιοκτησία των συνεταιρισμών από το Ανώτατο
Συμβούλιο Δασών. «Για το 90% των συνεταιρισμών όμως κάτι τέτοιο δεν έχει
γίνει», προσθέτει.

Βάση Συντάγματος

Όπως πάντως τόνισε χθες ο κ. Δρυς, στο νέο νομοσχέδιο «δεν θα προβλέπεται η
παραχώρηση δασικών εκτάσεων για άλλη χρήση, δεν θα υπάρχει ρύθμιση για
νομιμοποίηση καταπατημένων εκτάσεων και νομιμοποίηση αυθαιρέτων, ούτε για
εκτάσεις που διαπιστώνεται ότι ήταν κάποτε δασικές και προ του 1975 άλλαξαν
χρήση».

Προσέθεσε επίσης ότι με τις ρυθμίσεις αυτές «επιχειρείται να εναρμονιστεί
πλήρως η ισχύουσα νομοθεσία με το άρθρο 24 του Συντάγματος (που τροποποιήθηκε
με την τελευταία αναθεώρηση), ώστε να μην ανακύψει θέμα αντισυνταγματικότητας,
όπως είχε συμβεί στο παρελθόν».

Απαντώντας μάλιστα σε εκτιμήσεις νομικών κύκλων οι οποίοι εκφράζουν
προβληματισμό ως προς τη συνταγματικότητα των εν λόγω ρυθμίσεων, ανέφερε ότι
«οι νομικοί δεν μπορούν να μιλούν χωρίς να έχουν δει πρώτα το κείμενο του νομοσχεδίου».

Τι άλλο προβλέπει το νομοσχέδιο

Το νέο σχέδιο νόμου θα προβλέπει επίσης:

Για τα αυθαίρετα

Για την αντιμετώπιση αυθαιρέτων, δίνει τη δυνατότητα σε όσους έχουν κτίσει
μέσα σε δασικές εκτάσεις να γλιτώσουν την επιβολή του προστίμου που προβλέπει
η δασική νομοθεσία, εφόσον εντός 6 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου
προχωρήσουν στην κατεδάφιση των αυθαίρετων κτισμάτων. Τα πρόστιμα αυτά είναι
τεράστια και υπολογίζονται σε περίπου 0,58 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κάθε ημέρα.

Για το δασολόγιο

Θεσπίζεται η υποχρέωση του κράτους για την κατάρτιση δασολογίου, η οποία
αρχίζει αμέσως μετά την κύρωση των δασικών χαρτών και ολοκληρώνεται εντός 5
μηνών. Επισημαίνεται πάντως ότι στο σύνολο της χώρας μέχρι σήμερα έχουν
ετοιμαστεί δασικοί χάρτες μόνο σε 341 κοινότητες.

Για τις αμφισβητήσεις

Αντιμετωπίζονται οι ιδιοκτησιακού χαρακτήρα αμφισβητήσεις. Δηλαδή ορίζονται οι
περιπτώσεις όπου το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαίωμα κυριότητας επί δασών και
δασικών εκτάσεων ώστε να αρθούν οι αμφισβητήσεις γύρω από το ιδιοκτησιακό
καθεστώς.

Για τα ιδιωτικά δάση

Τα ιδιωτικά δάση θα αντιμετωπίζονται κατά τον ίδιο τρόπο με τα δημόσια.

Για τίτλους κυριότητας

Αντιμετωπίζεται το θέμα των διακατεχόμενων εκτάσεων, που αριθμούν περί τα 11
εκατομμύρια στρέμματα. «Δεν μιλάμε για αλλαγή χρήσης, αλλά για τίτλους
κυριότητας», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Δρυς. Πολλές από τις εκτάσεις αυτές
είχαν παραχωρηθεί από το 1929 για συγκεκριμένες γεωργικές καλλιέργειες, με
αποτέλεσμα στην πορεία των ετών ο ιδιώτης που έχει τη νομή αλλά όχι και την
κυριότητα – η οποία ανήκει στο Δημόσιο – να μην μπορεί να αλλάξει τον τύπο της
καλλιέργειας, αφού έχει τη χρήση για συγκεκριμένο τύπο καλλιέργειας. Με το νέο
σχέδιο νόμου δίνεται η δυνατότητα να αποδοθεί στον ιδώτη η κυριότητα της
έκτασης έναντι κάποιου συμβολικού ποσού ή, αν δεν θέλει να συνεχίσει να έχει
τη χρήση της γης, να την επιστρέψει στο Δημόσιο έναντι αποζημίωσης, που
εκτιμάται ότι θα είναι ίση με το 50% της αξίας της.

Δασικές εκτάσεις προ του 75

Δεν προβλέπεται ρύθμιση για εκτάσεις που διαπιστώνεται ότι ήταν κάποτε δασικές
και προ του 1975 άλλαξαν αυθαίρετα χρήση. Δηλαδή το νομοσχέδιο δεν
αντιμετωπίζει θέματα εκτάσεων που κάηκαν και εν συνεχεία οικοδομήθηκαν
παράνομα, όπως για παράδειγμα η Πεντέλη. «Εφόσον η έκταση έχει καεί και εν
συνεχεία κηρύχτηκε αναδασωτέα, ισχύουν οι διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας,
δηλαδή τα κτίσματα αυτά είναι παράνομα», τόνισε χθες ο υφυπουργός Γεωργίας κ.
Χατζημιχάλης.

Σταθεροί πόροι

Τέλος, διασφαλίζονται σταθεροί πόροι μέσω του προϋπολογισμού για τη
χρηματοδότηση της δασοπονίας και δημιουργείται ειδικός φορέας δασών.