Oδηγός ΣTEΓAΣTIKA ΔANEIA 15 ερωτήσεις – σωσίβια για φθηνά και ασφαλή δάνεια

Υποχρεώσεις δεν έχουν μόνο οι δανειολήπτες, αλλά και οι τράπεζες. Στην
Ευρωπαϊκή Συμφωνία σχετικά με τον Εθελοντικό Κώδικα Συμπεριφοράς κατά την
Προσυμβατική Ενημέρωση για Στεγαστικά Δάνεια, περιγράφονται οι υποχρεώσεις
αυτές.

Ο πιστωτής πρέπει να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα και τους όρους πρόωρης αποπληρωμής και για τυχόν πρόσθετα σχετικά έξοδα

Ο Κώδικας αυτός αποτελεί οδηγό για τους δανειολήπτες ώστε να εντοπίσουν
τι πρέπει να προσέξουν κατά την έρευνα αγοράς για την επιλογή της τράπεζας και
του στεγαστικού δανείου που τους ταιριάζει.

Ο Κώδικας προβλέπει έναν τυποποιημένο τρόπο πληροφόρησης του κοινού,
επικεντρώνοντας την προσοχή του υποψήφιου δανειολήπτη σε 15 σημεία:

1. H τράπεζα (ή αλλιώς δανειστής ή πιστωτής). Οφείλει να δίνει
πληροφορίες σχετικά με την επωνυμία και διεύθυνση του πιστωτή (τράπεζα), αλλά
και την επωνυμία και διεύθυνση του μεσάζοντος, αν υπάρχει.

2. Περιγραφή του προϊόντος. H περιγραφή του προϊόντος μπορεί να είναι
σύντομη, αλλά πρέπει να είναι σαφής. Πρέπει να διευκρινίζεται αν η
προβλεπόμενη ασφάλεια είναι υποθήκη σε ακίνητο ή άλλη συνήθης ασφάλεια. Πρέπει
να διευκρινίζεται αν το προσφερόμενο προϊόν είναι στεγαστικό δάνειο
εξοφλούμενο εφάπαξ (δηλαδή εξόφληση κατά τη λήξη με καταβολή των τόκων
ενδιάμεσα) ή τοκοχρεολυτικό στεγαστικό δάνειο (δηλαδή αποπληρωμή των τόκων και
του κεφαλαίου σε όλη τη διάρκεια του δανείου). Πρέπει να διευκρινίζεται εάν οι
όροι του δανείου εξαρτώνται από τη συμμετοχή του καταναλωτή σε ένα μέρος του
κεφαλαίου (το οποίο μπορεί να εκφράζεται σε ποσοστό της αξίας του ακινήτου).
Αν οι όροι του δανείου εξαρτώνται από την εγγύηση ενός τρίτου μέρους, αυτό θα
πρέπει να αναφέρεται σαφώς.

3. Ονομαστικό επιτόκιο. Πρέπει να αναφέρεται το είδος του επιτοκίου και
η διάρκεια της σταθερής περιόδου. Πρόκειται για το ουσιαστικότερο στοιχείο του
δανείου. Κατά περίπτωση, η περιγραφή πρέπει να περιλαμβάνει διευκρινίσεις για
τον τρόπο διακύμανσης του επιτοκίου, ειδικότερα την περιοδικότητα των
αναθεωρήσεων, τις περιόδους «παγώματος» των επιτοκίων και τις σχετικές
επιβαρύνσεις, τα ανώτατα και κατώτατα όρια κ.λπ. H περιγραφή αυτή πρέπει να
διευκρινίζει αν το κυμαινόμενο επιτόκιο συνδέεται με έναν δείκτη ή όχι.
Επίσης, η περιγραφή πρέπει να παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με τον μηχανισμό
προσαρμογής στον δείκτη, αν υπάρχει.

4. Συνολική Ετήσια Ποσοστιαία Επιβάρυνση (ΣΕΠΕ). Πρέπει να αναφέρεται η
Συνολική Ετήσια Ποσοστιαία Επιβάρυνση, είτε βάσει της εθνικής νομοθεσίας, όπου
υπάρχει, είτε το τελικό επιτόκιο (effective rate). Όταν η εθνική νομοθεσία δεν
προβλέπει ΣΕΠΕ, πρέπει να χρησιμοποιείται το αντίστοιχο τελικό επιτόκιο. Με
αυτό τον τρόπο ο υποψήφιος δανειολήπτης είναι σε θέση να αξιολογήσει και να
συγκρίνει το συνολικό κόστος του δανείου, αφού στο επιτόκιο που του αναφέρεται
περιλαμβάνονται και τα διάφορα έξτρα έξοδα ή άλλες επιβαρύνσεις.

5. Ύψος παρεχόμενης πίστωσης και νόμισμα. Για παράδειγμα, ποσό
δανείου 100.000 ευρώ σε… στερλίνες.

6. Διάρκεια στεγαστικού δανείου. Για παράδειγμα, 30 έτη.

O υποψήφιος δανειολήπτης είναι σε θέση να αξιολογήσει και να συγκρίνει το συνολικό κόστος του δανείου, αφού στο επιτόκιο που του αναφέρεται περιλαμβάνονται και τα διάφορα έξτρα έξοδα ή άλλες επιβαρύνσεις

7. Αριθμός και περιοδικότητα των δόσεων. Για παράδειγμα, 360
δόσεις, οι οποίες καταβάλλονται κάθε μήνα.

8. Ύψος κάθε δόσης τοκοχρεολυτικού στεγαστικού δανείου.

9. Για δάνειο εφάπαξ εξοφλούμενο. H τράπεζα πρέπει να αναφέρει:
Πρώτον, το ύψος κάθε τακτικής καταβολής τόκων ανάλογα με την περιοδικότητα των
δόσεων. Δεύτερον, το ύψος κάθε τακτικής καταβολής προς τον φορέα αποπληρωμής
(σ.σ.: πελάτης), ανάλογα με την περιοδικότητα των δόσεων. Αν είναι απαραίτητο,
πρέπει να υπάρχει ειδοποίηση που να διευκρινίζει ότι ο φορέας αποπληρωμής
μπορεί να μην καλύπτει το ύψος του δανείου. Αν ο πιστωτής παρέχει τον φορέα
αποπληρωμής και τον έχει περιλάβει με την ιδιότητα αυτή στην προσφορά του, μια
ένδειξη πρέπει να αναφέρει σαφώς ότι η προσφορά εξαρτάται ή όχι από την
αποδοχή του φορέα αποπληρωμής από τον καταναλωτή.

10. Πρόσθετα μη επαναλαμβανόμενα (εφάπαξ) έξοδα (αν υπάρχουν).
Πρέπει να παρέχεται κατάλογος με τα αρχικά μη επαναλαμβανόμενα έξοδα που θα
πρέπει να καταβάλει ο καταναλωτής για τη λήψη του στεγαστικού δανείου. Όταν το
κόστος αυτό εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από τον πιστωτή, πρέπει να παρέχεται
εκτίμησή του. Πρέπει να αναφέρεται το γεγονός ότι το κόστος αυτό πρέπει να
καταβάλλεται ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της αίτησης για δάνειο, αν ισχύει
κάτι τέτοιο. Το κόστος αυτό μπορεί να περιλαμβάνει για παράδειγμα: διοικητικά
έξοδα, νομικά έξοδα, εκτίμηση του ακινήτου. Όταν μια προσφορά εξαρτάται από
τον όρο ότι οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται στον καταναλωτή από τον πιστωτή
(εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία), ο όρος αυτός θα πρέπει να αναφέρεται
σαφώς.

11. Πρόσθετα επαναλαμβανόμενα έξοδα. Ο κατάλογος αυτός πρέπει να
περιλαμβάνει, για παράδειγμα: την ασφάλεια αποπληρωμής του δανείου (ασφάλεια
για ανεργία, ζωή), την ασφάλεια πυρός, την ασφάλεια κατοικίας και εξοπλισμού.
Όταν μια προσφορά εξαρτάται από τον όρο ότι οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται στον
καταναλωτή από τον πιστωτή (εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία), ο όρος
αυτός θα πρέπει να αναφέρεται σαφώς.

12. Πρόωρη αποπληρωμή. Ο πιστωτής πρέπει να παρέχει πληροφορίες
σχετικά με τη δυνατότητα και τους όρους πρόωρης αποπληρωμής και για τυχόν
πρόσθετα σχετικά έξοδα. Όταν το ύψος των εξόδων αυτών δεν μπορεί να καθοριστεί
στο συγκεκριμένο στάδιο, πρέπει να αναφέρεται ότι θα είναι πληρωτέο ένα ποσό,
το οποίο να καλύπτει το κόστος για τον πιστωτή λόγω της πρόωρης λύσης της
σύμβασης του στεγαστικού δανείου.

13. Όργανα εσωτερικού ελέγχου παραπόνων. Επωνυμία, διεύθυνση και
αριθμός τηλεφώνου της αρμόδιας υπηρεσίας. Σε περίπτωση που το πρόβλημα δεν
επιλυθεί, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Τραπεζικό Μεσολαβητή, Καραγιώργη
Σερβίας 12-14 (τηλ.: 210-3376.700).

14. Ενδεικτικός πίνακας αποπληρωμής. Ο πιστωτής πρέπει να
παρέχει ενδεικτικό και συνοπτικό πίνακα αποπληρωμής που να περιλαμβάνει
τουλάχιστον: τις μηνιαίες ή τριμηνιαίες (κατά περίπτωση) δόσεις αποπληρωμής
για το πρώτο έτος. Επίσης, πρέπει να περιλαμβάνει τα ετήσια ποσά για τη
συνολική διάρκεια του δανείου. Ο πίνακας πρέπει να περιέχει στοιχεία για την
αποπληρωμή του κεφαλαίου, την πληρωμή των τόκων, το οφειλόμενο κεφάλαιο, το
ύψος κάθε δόσης, το σύνολο του κεφαλαίου και των τόκων. Θα πρέπει να
αναφέρεται ότι ο πίνακας είναι αποκλειστικά και μόνο ενδεικτικός και πρέπει να
περιέχει σχετική μνεία αν το προτεινόμενο στεγαστικό δάνειο είναι δάνειο με
κυμαινόμενο επιτόκιο.

15. Υποχρέωση ανοίγματος τραπεζικού λογαριασμού και πίστωσης της
μισθοδοσίας του καταναλωτή στον πιστωτή (τράπεζα).

Τι είναι ο Εθελοντικός Κώδικας

Ο Εθελοντικός Κώδικας Συμπεριφοράς κατά την Προσυμβατική Ενημέρωση για
Στεγαστικά Δάνεια αποτελεί μια ευρωπαϊκή συμφωνία μεταξύ των ενώσεων
καταναλωτών και των ενώσεων του πιστωτικού τομέα (τράπεζες) που χορηγούν
στεγαστικά δάνεια.

H συμφωνία αυτή αποτελεί τη βάση ενός Εθελοντικού Κώδικα Συμπεριφοράς, τον
οποίο εφαρμόζουν τα πιστωτικά ιδρύματα που χορηγούν στεγαστικά δάνεια στους
καταναλωτές. Στόχος του Κώδικα είναι να εξασφαλίσει τη διαφάνεια και τη
συγκρίσιμη πληροφόρηση μεταξύ των τραπεζών, όταν ο ενδιαφερόμενος κάνει έρευνα
αγοράς για να καταλήξει και να επιλέξει την τράπεζα και το είδος του δανείου
που τον συμφέρει περισσότερο. Με βάση αυτόν τον Κώδικα δίνεται μάλιστα και ο
ορισμός του στεγαστικού δανείου. Συγκεκριμένα, ως στεγαστικό δάνειο νοείται η
πίστωση που χορηγείται σε καταναλωτή για την απόκτηση ή τη διαμόρφωση
ιδιωτικού ακίνητου, του οποίου είναι ιδιοκτήτης ή το οποίο σκοπεύει να
αγοράσει και εξασφαλίζεται είτε με υποθήκη σε ακίνητο είτε με ασφάλεια που
χρησιμοποιείται για τον σκοπό αυτό σε ένα κράτος – μέλος. Μάλιστα, τα δάνεια
που καλύπτονται από την οδηγία για την καταναλωτική πίστη (87/102/ΕΟΚ)
αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του Κώδικα.

Τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν «προσχωρήσει» στον Κώδικα αυτόν, δεσμεύονται
να παρέχουν στον καταναλωτή:

* Γενικές πληροφορίες για τα στεγαστικά δάνεια που προσφέρουν.

* Εξατομικευμένες πληροφορίες σε προσυμβατικό στάδιο, που παρέχονται με τη
μορφή ενός «τυποποιημένου ευρωπαϊκού δελτίου πληροφοριών».

H τελική απόφαση για την αποδοχή μιας προσφερόμενης εκ μέρους του δανειστή
πίστωσης ανήκει στον καταναλωτή.

O δεκάλογος του καλού δανειολήπτη

Δέκα κρίσιμα σημεία θα πρέπει να προσέχουν οι υποψήφιοι δανειολήπτες για την
επιλογή του δανείου αλλά και της τράπεζας από την οποία θα το πάρουν.

Αυτά είναι τα ακόλουθα:

1. Ο σκοπός για τον οποίο δίδεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί το
δάνειο.

2. Το είδος της ασφάλειας που απαιτεί η τράπεζα.

3. Οι διαφορές που παρουσιάζουν μεταξύ τους τα είδη των στεγαστικών
δανείων καθώς και οι επιπτώσεις τους.

4. Το είδος των επιτοκίων (σταθερό ή κυμαινόμενο).

5. Το κόστος αποπληρωμής του δανείου.

6. Τα έξοδα που απαιτούνται για τη λήψη του δανείου (διοικητικά, έξοδα
ασφάλισης, νομικά έξοδα, έξοδα μεσάζονται κ.τ.λ.).

7. Οι προσφερόμενες εναλλακτικές λύσεις για την αποπληρωμή του δανείου
(περιλαμβανομένων του αριθμού, της περιοδικότητας και του ύψους των δόσεων).

8. H δυνατότητα πρόωρης αποπληρωμής και οι όροι που τίθενται στην
περίπτωση αυτή.

9. Αν είναι υποχρεωτική η εκτίμηση του ακινήτου και από ποιον.

10. Γενικές πληροφορίες σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των τόκων των
στεγαστικών δανείων, το καθεστώς των επιδοτήσεων, επιτοκίων κ.ά.