Διαστάσεις H ρήξη γενικεύεται

Αυτή τη φορά το κίνημα δεν «τράβηξε». Ίσως επειδή το Κανκούν είναι μακριά,
ίσως επειδή οι συμμαχίες ήταν λίγο μπερδεμένες. Ίσως πάλι επειδήοι στόχοι
έχουν διευρυνθεί και η δουλειά έχει αυξηθεί πολύ.

Στο Κανκούν. Διαδηλωτής διαμαρτύρεται στην είσοδο της ζώνης που περικλείει τον χώρο της Συνόδου

Μια μηχανή που διευρύνει τις ανισότητες, τόσο ανάμεσα στις χώρες του Βορρά και
στις χώρες του Νότου όσο και στο εσωτερικό αυτών των χωρών: αυτό είναι η
φιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, και γι’ αυτό εκατομμύρια άνθρωποι κατεβαίνουν
στους δρόμους για να την καταγγείλουν. Άνθρωποι διαφορετικοί μεταξύ τους, τόσο
διαφορετικοί που κάποιοι αναλυτές είχαν προβλέψει πως το κίνημα αυτό δεν θα
αντέξει και θα καταρρεύσει κάτω από το βάρος των αντιφάσεών του. Αλλά άντεξε.
Κι όχι μόνο άντεξε, αλλά διεύρυνε τους στόχους του: από την καταγγελία της
χρηματιστηριακής κερδοσκοπίας πέρασε σε μια ριζικότερη και συνολικότερη
αμφισβήτηση του φιλελεύθερου καπιταλισμού, κι από την κριτική εναντίον των
διεθνών οικονομικών θεσμών πέρασε στην απόρριψη της λογικής του πολέμου.
Οικολόγοι, συνδικαλιστές, μειονότητες, μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων,
μοιάζουν με τα τούβλα μιας στέγης που είναι μεν ανεξάρτητα, αλλά όλα μαζί
εξασφαλίζουν τη στεγανότητα του κτιρίου.

H ποιητική παρομοίωση ανήκει στον Κριστόφ Αγκιτόν, Γάλλο συνδικαλιστή και
μέλος της επιστημονικής επιτροπής της οργάνωσης Attac, που πέρασε χθες από την
Αθήνα και μίλησε στο Πολυτεχνείο. Κατά την άποψή του, πίσω από την έννοια της
«φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης» βρίσκεται μια συγκεκριμένη στιγμή του
παγκόσμιου καπιταλισμού, που είναι τόσο διαφορετική από την περίοδο 1950-70
όσο εκείνη ήταν διαφορετική από τον καπιταλισμό της δεκαετίας του ’20. Αυτό
που χαρακτηρίζει την εποχή μας είναι το τέλος μιας ιδέας ή έστω μιας αίσθησης:
ότι ζούμε καλύτερα απ’ ό,τι ζούσαν στην ηλικία μας οι γονείς μας, κι ότι τα
παιδιά μας θα ζήσουν καλύτερα από μας. Αυτό είναι που απογοητεύει, που
εξοργίζει, που κινητοποιεί.

Παραφράζοντας τον Τσώρτσιλ, δεν θα μπορούσαμε άραγε να πούμε ότι ο
φιλελευθερισμός ή ο καπιταλισμός «είναι το λιγότερο καλό απ’ όλα τα συστήματα,
με εξαίρεση όλα τα άλλα»; Όχι, απαντά ο Αγκιτόν στη Φιγκαρό. Βλέπουμε
να αναδύεται μια κουλτούρα που υποστηρίζει το «κοινό καλό» της ανθρωπότητας,
το δικαίωμα κάθε κατοίκου αυτού του πλανήτη να έχει πόσιμο νερό, τροφή,
στέγαση, θέρμανση. Αυτή την έννοια του «κοινού καλού» πρεσβεύουν, για
παράδειγμα, εκείνοι που αγωνίζονται να γίνουν πιο χαλαροί οι νόμοι που διέπουν
την πνευματική ιδιοκτησία, και πιο συγκεκριμένα την ιδιοκτησία προγραμμάτων
των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Είναι μαχητές ενός νέου τύπου, που
επεξεργάζονται δωρεάν προγράμματα – όπως το Linux – σε πλήρη ρήξη με τη λογική
του αυταρχικού σχεδιασμού και τη λογική του κέρδους.

H ρήξη αυτή γενικεύεται, η φιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση δεν είναι πλέον
αποδεκτή ως έχει, απόδειξη το αποτέλεσμα πολλών εκλογικών αναμετρήσεων, τόσο
στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Όπως είπε και η αρχηγός του Αριστερού
Κόμματος της Σουηδίας ερμηνεύοντας το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για το
ευρώ: «H δημοκρατία απορρέει από τη βάση, όχι από την κορυφή».