TPITH AΠOΨH H κουλτούρα της ψευδο-ανοχής

Ο Δήμος της Νέας Υόρκης ανακοίνωσε την ίδρυση του πρώτου δημόσιου Λυκείου στην
Αμερική αποκλειστικά για ομοφυλόφιλους, λεσβίες, αμφιφυλόφιλους, τρανσέξουαλ
και «νέους με αμφιβολίες» (βλέπε Μιχάλης Μητσός, «TA NEA» 1-8-03). Σύμφωνα με
τις δηλώσεις του δημάρχου της Νέας Υόρκης Μάικλ Μπλούμπεργκ, στο σχολείο αυτό
τα παιδιά θα είναι προστατευμένα από τις παρενοχλήσεις των υπολοίπων, δεν θα
τα κοροϊδεύουν, δεν θα τα γρονθοκοπούν, δεν θα παραβιάζονται τα δικαιώματά
τους. Με λίγα λόγια θα δέχονται «μια εκπαίδευση χωρίς προβλήματα».

Μένει κανείς εκστατικός μπροστά στο άψογο της επιχειρηματολογίας. Στο γκέτο οι
δακτυλοδεικτούμενοι θα μπορούν ανενόχλητοι να εκπαιδεύονται. Ίσως σε λίγο να
τους δούμε να ταξιδεύουν σε χωριστά λεωφορεία ή να βαδίζουν ειδικές ώρες και
κατά μόνας στην πέμπτη λεωφόρο. Επιστροφή στο απαρτχάιντ; Με άλλους όμως
μοντέρνους όρους. Ο διαχωρισμός εξυπηρετεί την περιφρούρηση των δικαιωμάτων
τους!!!!…

H εποχή μιας ψευδο-ανοχής απέναντι στον διαφορετικό μοιάζει να ανατέλλει…

Αξίζει να ανατρέξουμε στις διάφορες φάσεις που έχει κατά καιρούς χαρακτηρίσει
τη στάση της ανθρωπότητας απέναντι στο «διαφορετικό». H πρώτη και παλαιότερη
φάση: ποινικοποίηση. Το διαφορετικό (πχ. η ομοφυλοφιλία) είναι έγκλημα και
χρήζει τιμωρίας. H επόμενη πιο «σύγχρονη και μοντέρνα» φάση: ψυχιατρικοποίηση.
H διαφορετικότητα είναι αρρώστια και χρήζει θεραπείας.

H υπέρβαση των δύο φάσεων ταιριάζει στα ήθη της παγκοσμιοποιημένης εποχής μας.
Ούτε κακοί ούτε άρρωστοι. Διαφορετικοί. Βλέπε «εναλλακτικοί», κατά τη μόδα
ενός πολιτικά ορθού λεξιλογίου.

Και το «διαφορετικό» μεταμορφώνεται σε ένα εναλλακτικό είδος που του
επιτρέπουμε ως «κοινωνία της ανοχής» να ζει και να αναπτύσσεται ανάμεσά μας.

Από την εποχή όμως που ανθεί η ρητορεία του σεβασμού των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, από την εποχή που πρυτανεύει ένας περί σεβασμού των μειονοτήτων
λόγος, άρχισαν και επί της ουσίας οι παρενέργειες. Λες και τόσο πολύ ανοχή –
έστω και στο επίπεδο του λόγου – δεν είναι υποφερτή…

Οι χαραμάδες που ανοίγουν, οφείλουν να κλείνουν. Το σύστημα οφείλει να μένει
συμπαγές και κυρίως αεροστεγές. Στο όνομα των δικαιωμάτων του ανθρώπου
καταστρατηγούνται και η έννοια του δικαιώματος και η έννοια του ανθρώπου. H
αλλαγή αγγίζει μόνο την επιδερμίδα, δηλαδή τον λόγο. Εκεί και μόνον εκεί
αλλάζουν τα πράγματα. Τότε «οι εγκληματίες, και οι άρρωστοι». Σήμερα «οι
εκπρόσωποι εναλλακτικών τρόπων ζωής που πρέπει δήθεν να προστατεύσουμε».

Όσο πιο που αλλάζει τόσο παραμένει ίδιο.

Σε χωριστά σχολεία οι ομοφυλόφιλοι, όχι για να τιμωρηθούν, όχι για να
θεραπευθούν, αλλά για να προστατευθούν από την πλειονότητα!!!

Τα νομιμοποιητικά τεχνάσματα του «νέου» λόγου: Για το δικό σου καλό, θα
εξολοθρεύσουμε το καλό σου.

Για τα μάτια σου και μόνο θα αφήσουμε δύο σκοτεινές οπές στη θέση των ματιών
σου, να αγναντεύουν την άβυσσο.

Όλα μένουν ίδια. Μόνον ο λόγος αλλάζει. Ο λόγος που ντύνει-αυτό-που-δεν-
αλλάζει.

Και αυτό-που-δεν-αλλάζει και αναλλοίωτα μέσα στον χρόνο ταξιδεύει έχει να
κάνει με την άρνηση του άλλου, του ξένου, του διαφορετικού, του μειονοτικού. H
δυσανεξία, οι διακρίσεις, το στίγμα, διαιωνίζονται ως ακλόνητο, σχεδόν
αταβιστικό κληροδότημα.

H άρνηση της ετερότητας που ο καθείς από εμάς κομίζει μέσα του.

Αν το ξένο είναι εν τέλει μη ξένο, δικό μας, τότε οι κάθε λογής διακρίσεις
άλλο δεν κάνουν παρά να συγκαλύπτουν αυτήν τη διαταρακτική αλήθεια.

Στην εποχή της παγκοσμιοποιημένης, εκσυγχρονισμένης, ανασφάλειας οι διακρίσεις
απαγορεύονται. Όμως αυτές ήπια, έντεχνα, κεκαλυμμένα (και άρα πιο χθόνια και
άγρια) συνεχίζονται.

H καταστολή μεταμφιέζεται και διεισδύει μέσα σε γλυκές ηθικοπλαστικές φράσεις:
«Για το δικό τους καλό», «Για τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων».

Πόσο εύκολα αλήθεια ανατρέπεται η κατάκτηση του φιλελευθερισμού για την
ισότητα των πολιτών που στηρίζει αυτό τούτο το μοντέλο της δυτικής
δημοκρατίας;

Γκετοποιημένοι, στιγματισμένοι, περιφρουρημένοι, οι παρίες της
φυσιολογικότητας θα διαγράφουν τη μοναχική πορεία τους. Οι υπόλοιποι,
μακάριοι, οικτίρμονες, ηθικά άψογοι, πολιτικά ορθοί, συναισθηματικά νεκροί,
διανοητικά έκθετοι θα προστατεύονται από τα μιάσματα. Και ταυτόχρονα θα τα
προστατεύουν.

H σύγχυση περισσεύει… Να νοσταλγήσει κανείς τη διαύγεια και την τιμωρητική
καθαρότητα της Παλαιάς Διαθήκης; Και των κανονιστικών Ιερών Γραφών. Οι
παρεκκλίσεις καταδικαστέα αμαρτήματα που επισύρουν τη θεϊκή καταστροφή.

Πόσο διαταρακτική είναι σήμερα η ψευδο-ανοχή. Ο θρίαμβος της ασάφειας ως προς
το Δέον, τον Κανόνα, την Επιθυμία;

Η Φωτεινή Τσαλίκογλου είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.