Tρομοκρατία και ανθρωπιστικές οργανώσεις

Τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη αλλά και αλλού, επικρατεί η
άποψη ότι η Δύναμη δεν μπορεί παρά να είναι αντίπαλος της Δικαιοσύνης και ότι,
στην πράξη, είναι δύσκολο – αν όχι αδύνατον – να συνυπάρξουν οι δυο τους. Εκεί
οφείλεται και ο προκλητικός τρόπος με τον οποίο φέρονται τόσο η Ουάσιγκτον
στον κόσμο όσο και η Άγκυρα στους Έλληνες, αλλά και κάθε κράτος που υπερτερεί
των γειτόνων του σε οπλισμό, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, το Ισραήλ, κ.ά.

Τα κράτη αυτά αδυνατούν να δεχθούν ότι δεν πρέπει να επεμβαίνουν στρατιωτικά
εναντίον τρίτων, γιατί, εκτός από το υποτιθέμενο άμεσο «συμφέρον» τους, πρέπει
να συνυπολογίσουν και την ειρήνη, η οποία μπορεί τελικά να τους αποφέρει
περισσότερα οφέλη από τον πόλεμο. Ουσιαστικά, γίνονται οι καταπατητές και οι
νεκροθάφτες μιας τάξης, που οι ίδιοι επέλεξαν και επέβαλαν – όπως στην
περίπτωση του ΟΗΕ. Αυτό, όμως, δεν φαίνεται να τους απασχολεί ιδιαίτερα.

Το λάθος των ισχυρών έγκειται, λοιπόν, στο ότι – από τις αρχές του 20ού αιώνα
– δεν αρκέστηκαν στη δύναμη και τη βία, αλλά θέλησαν να έχουν και νομικώς το
δίκαιο με το μέρος τους, επιζητώντας και την ηθική κάλυψη των πράξεών τους. H
τεράστια εξάπλωση, όμως, των μέσων επικοινωνίας, η δίψα για μια καλύτερη ζωή
και το αίσθημα τάξης (δηλαδή, δικαιοσύνης) των λαών, δημιούργησαν νέες
παράλληλες πρακτικές στις διεθνείς σχέσεις. Έτσι, ήδη από τις αρχές του 20ού
αιώνα, η απόλυτη βία που επέβαλαν οι γενοκτονίες – με αποκορύφωμα την εβραϊκή
– και ο ρατσισμός, γέννησαν δύο νέες δυνάμεις: την τρομοκρατία και το ακριβώς
αντίθετό της, τις ανθρωπιστικές οργανώσεις. Και οι δύο προϋπήρχαν, βέβαια,
αλλά παρέμεναν ουσιαστικά αδύναμες, τοπικές και περιθωριακές.

Σήμερα, τόσο η τρομοκρατία όσο και οι ανθρωπιστικές μη κυβερνητικές
οργανώσεις, διαθέτουν αξιόλογη και συχνά παγκόσμια – λόγω διακλαδώσεων –
εμβέλεια. H τρομοκρατία, από ασήμαντη στη διεθνή σκακιέρα, έγινε το μόνο
υπολογίσιμο όπλο, ικανό να αντισταθεί στους δυνατούς. Ένας ιρακινός,
παλαιστινιακός ή άλλος στρατός αντιμετωπίζεται και εξουδετερώνεται εύκολα. Οι
τρομοκράτες όμως;

Παράλληλα, οι ανθρωπιστικές μη κυβερνητικές οργανώσεις γεννήθηκαν κάτω από τις
ίδιες συνθήκες και ισχυροποιήθηκαν από τις αποτυχίες των κρατικών και
διακρατικών οργανισμών, τους οποίους ευτέλισαν οι ίδιοι οι ιδρυτές τους.
Δρώντας ανεξέλεγκτα, έγιναν ο στόχος διαφόρων κυβερνήσεων, οι οποίες
προσπάθησαν – και συχνά επέτυχαν – να τις ελέγξουν με τους πράκτορές τους.
Γιατί έχουν και αυτές, όπως και η τρομοκρατία με την τυφλή της βία, τα
αρνητικά τους σημεία, με τις ευκαιρίες που έδωσαν – και συνεχίζουν να δίνουν –
σε ορισμένες αντιδραστικές δυνάμεις να επεμβαίνουν και να δρουν ασύδοτα, με το
πρόσχημα της προστασίας των αδυνάτων. Είναι, επίσης, γνωστό, στον ευρωπαϊκό
τουλάχιστον χώρο, ότι τα διάφορα έξοδα παράστασης και κίνησης (γιατί περί
μισθών σπάνια γίνεται λόγος) δεν είναι αμελητέα και πως οι θέσεις αυτές, εκτός
από το ότι κολακεύουν τη ματαιοδοξία ορισμένων, ανοίγουν πολύ συχνά και τον
δρόμο προς την εξουσία. Πολλοί και πολλές έγιναν ανώτατοι υπάλληλοι, ή και
υπουργοί, χάρη σε αυτές ακριβώς τις οργανώσεις. Ο κόσμος αγαπάει πάντα όσους
δεν είναι «διεφθαρμένοι πολιτικοί» αλλά «αγνοί ανθρωπιστές».

Τελικά, και πέρα από κάθε ουσιαστική αξιολόγηση, αποτελεί γεγονός πλέον ότι
τόσο η τρομοκρατία όσο και οι ανθρωπιστικές μη κυβερνητικές οργανώσεις
συνιστούν δύο από τους βασικούς άξονες των διεθνών σχέσεων, τους οποίους οι
λαοί εμπιστεύονται, συχνά στα τυφλά.

Ο Δημήτρης T. Άναλις είναι σύμβουλος Διεθνών Σχέσεων σε θέματα
γεωστρατηγικής και μέλος του Συμβουλίου Επιτήρησης της Ομάδας Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων.