Ο… διάλογος του αίματος

Άλλο ένα ανώτατο στέλεχος της παλαιστινιακής ισλαμικής οργάνωσης Χαμάς
σκότωσαν χθες οι Ισραηλινοί, σε εκκαθαριστική επιχείρηση με ελικόπτερα στη
Γάζα. Το ερώτημα που προβάλλει από αυτό αλλά και από άλλα παρόμοια πρόσφατα
πλήγματα είναι: Γιατί τώρα;

Πυραυλική επίθεση. Παλαιστίνιοι ανασύρουν το πτώμα στελέχους της Χαμάς, που επλήγη μέσα στο αυτοκίνητό του από ισραηλινό ελικόπτερο, στη Γάζα

Ο Χαντέρ αλ-Χουσάρι, που το αυτοκίνητό του επλήγη χθες με πύραυλο στη Γάζα,
ήταν το ενδέκατο στέλεχος της Χαμάς που σκοτώνεται τις τελευταίες δύο
εβδομάδες, σε μια εκστρατεία στην οποία οι Ισραηλινοί χρησιμοποιούν την
τελευταία λέξη της τεχνολογίας: από πληροφορίες μέσω κινητών τηλεφώνων μέχρι
πυραύλους με κάμερες στη «μύτη» τους. Υπάρχει όμως κάτι αινιγματικό σε αυτή τη
νέα εκστρατεία του Ισραήλ, με τους φόνους μελών και ηγετών της Χαμάς, ένα
μυστήριο που καταλήγει στην καρδιά του αδιεξόδου με τους Παλαιστίνιους: Γιατί
το Ισραήλ δεν το έκανε αυτό πριν από ένα χρόνο, πριν από δύο χρόνια; Και αν
ήταν κακή ιδέα τότε, γιατί είναι καλή ιδέα τώρα;

Κανείς δεν έχει ικανοποιητική απάντηση. H αλλαγή στρατηγικής εκφράζει τις
βαθιές μεταβολές στο διπλωματικό και στρατιωτικό πεδίο και την ένδεια λύσεων.
Για πολλά χρόνια το Ισραήλ πραγματοποιούσε «σκοπούμενους φόνους» – δολοφονίες
τις έλεγαν οι Παλαιστίνιοι – στελεχών της Χαμάς. Όμως άφηνε ήσυχους τους
πολιτικούς ηγέτες της. Αυτό τώρα έχει αλλάξει. Τον Ιούνιο, το Ισραήλ έπληξε με
πύραυλο κορυφαίο πολιτικό στέλεχος της Χαμάς, τον Αμπντέλ Αζίζ Ράντισι, στη
Γάζα. Ύστερα από την πολύνεκρη επίθεση αυτοκτονίας της Χαμάς στην Ιερουσαλήμ,
στις 19 Αυγούστου, οι Ισραηλινοί σκότωσαν το πολιτικό στέλεχος Ισμαήλ Αμπού
Σανάμπ, που ήταν γνωστό ότι υποστήριζε τον προσωρινό τερματισμό των επιθέσεων
της οργάνωσης κατά του Ισραήλ. Έκτοτε, οι Ισραηλινοί έχουν σκοτώσει άλλα πέντε
στελέχη της Χαμάς.

Οι αμφιβολίες

Στην ερώτηση γιατί το Ισραήλ δεν ανέλαβε νωρίτερα παρόμοια δράση κατά της
Χαμάς, ο Αριέλ Μεράρι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ένας από τους
πιο έγκυρους ειδικούς του Ισραήλ σε ζητήματα αντιτρομοκρατικού πολέμου, λέει:
«Δεν έχω απάντηση». Έχει όμως αμφιβολίες για το πόσο αποτελεσματική θα
αποδειχθεί η νέα πολιτική στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Στο παρελθόν όσο το Ισραήλ απέφευγε να χτυπήσει στελέχη της Χαμάς και έσφιγγε
τον κλοιό γύρω από τον Αραφάτ, πολλοί Παλαιστίνιοι κατέληγαν στο συμπέρασμα
ότι ο πραγματικός στόχος του δεν ήταν η καταστροφή της Χαμάς, αλλά της
Παλαιστινιακής Αρχής. Από την αρχή, η Χαμάς εκμεταλλεύτηκε έξυπνα την
ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία, λέει ο Ιμάντ Φαλούτζι, Παλαιστίνιος
αξιωματούχος ο οποίος υπήρξε μέλος της οργάνωσης και διατηρεί ακόμη στενούς
δεσμούς μαζί της. H Χαμάς, λέει, δεν επιθυμούσε να ρισκάρει τη δημοτικότητά
της, αφού με μία απευθείας επίθεση κατά της Παλαιστινιακής Αρχής θα εθεωρείτο
ότι προκαλεί εμφύλια σύγκρουση. Γι’ αυτό, υιοθέτησε μια στρατηγική που ο
Φαλούτι ονομάζει «κύκλο»: η Χαμάς επιτίθεται στο Ισραήλ, το Ισραήλ επιτίθεται
στην Παλαιστινιακή Αρχή και η Παλαιστινιακή Αρχή είτε θα πρέπει να υποστεί τις
επιθέσεις είτε να συμμορφωθεί με τις ισραηλινές αξιώσεις και να επιτεθεί στην
Χαμάς – γεγονός που θα κάνει να φανεί στα μάτια των Παλαιστίνιων ότι η
Παλαιστινιακή Αρχή προκαλεί την εμφύλια σύγκρουση. Από τη στιγμή όμως που το
Ισραήλ αποδέχτηκε το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο και η Φατάχ του Γιάσερ
Αραφάτ κήρυξε μονομερώς εκεχειρία, η Χαμάς δεν είχε άλλη επιλογή παρά να
παίξει αυτό το «παιχνίδι», λένε Παλαιστίνιοι αναλυτές.

Τα αντίμετρα

Πάντως, το Ισραήλ δεν διαθέτει πια πολλά αποτελεσματικά μέσα ως αντίποινα. Ήδη
ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Όχθης και ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός
Μαχμούντ Αμπάς και ο υπουργός Ασφαλείας Μουχάμαντ Νταχλάν έχουν τη στήριξη του
Μπους ως εναλλακτικές λύσεις αντί του Αραφάτ.

Ίσως η Χαμάς να ξανασκεφτεί τη βίαιη στρατηγική της ή ίσως η Παλαιστινιακή
Αρχή αποφασίσει να δράσει εναντίον της. Δεν αποκλείεται να ενταθεί η βία. Ο
Μεράρι λέει ότι στην αρχή περίμενε αυτή η σύγκρουση να διαρκέσει μόνο μερικούς
μήνες, αλλά τώρα δεν μπορεί να προβλέψει το τέλος της.