TPITH AΠOΨH Συμψηφιστική 3η Σεπτέμβρη;

Τουλάχιστον εσύ αντιστέκεσαι στους αντιδραστικούς και στους
γκάνγκστερ

Stewart Home, Blowjob

Παλιό το κόλπο, δοκιμασμένο αλλά και με κάποιο όριο (επιτυχίας και αντοχής).
Κάθε δέκα χρόνια καλούμε τους «παλιούς συντρόφους» που παροπλίσθηκαν (το
ορθότερο: που εμείς εκ-τροχιάσαμε, εκ-θέσαμε, υπο-νομεύσαμε) να συμπαραταχθούν
και πάλι για τη μεγάλη νίκη. Και μόλις η νίκη επιτευχθεί τότε ξεχνάμε τα λόγια
τα μεγάλα και τους ξαναστέλνουμε στο περιθώριο της πολιτικής.

Χρυσός (ίσως και Χρυσο-χοϊδικός) κανόνας άγρας ψήφων. Απευθυνόμενοι στα
συναισθήματα των αγνών ιδεολόγων κερδοσκοπούν οι άτεγκτοι μηχανισμοί της
κομματικής λογικής.

Άλλωστε το κάλεσμα των «παλιών» για την αυριανή φιέστα ενότητας σε τίποτα δεν
ανακόπτει τη διαδικασία ανίχνευσης / ανα-κάλυψης / κατασκευής «νέων
πολιτικών», οι οποίοι είναι βέβαιο ότι στο παρελθόν κινούνταν σε τελείως
διαφορετική εθνικο-πολιτική γραμμή με τους «παλιούς» (αν δεν ήσαν ορκισμένοι
εχθροί).

H 3η Σεπτέμβρη από πολιτικό χρονοσύμβολο της Αλλαγής μετεξελίσσεται σε κοσμικό
gala της Παραλλαγής (ή και της Συναλλαγής). Αν ως εχθρός ορίζεται ο εκάστοτε
συνδιεκδικητής της εξουσίας και ως φίλος ο οποιοσδήποτε δεν τα βρίσκει με τον
εχθρό, τότε δεν έχουμε ούτε Κίνημα ούτε Κόμμα. Το παραμάζωμα των διαφόρων
νεο-φιλόδοξων, οι οποίοι έσπευσαν να καταθέσουν τα βιογραφικά τους για ν’
αξιολογηθούν ως «δυνάμει υποψήφια θύματα διεύρυνσης» (σιγά μήπως εκλεγεί
κανείς από αυτούς τους άνωθεν εισοδιστές), δείχνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο το
πλάτος και το βάθος της συμψηφιστικής πολιτικής (και κατ’ επέκταση της
συμψηφιστικής δημοκρατίας μας).

Όλο το πολιτικό και κοινωνικό μας σύστημα βασίζεται σε μια light αντίληψη και
πρακτική περί δημοκρατίας, που συνίσταται όχι στο laissez-faire, αλλά στο «σ’
αφήνω – μ’ αφήνεις και στο τέλος τα πατσίζουμε».

Παρανομεί ο ένας, παρανομεί κι ο πλαϊνός του, κανείς δεν καταγγέλλει κανέναν
κι έτσι επιτυγχάνεται η κοινωνική ειρήνη (ίσως και η οικονομική ανάπτυξη).

Περιορίζεται λίγο η κερδοσκοπία κι αυξάνεται πολύ το ποσοστό κέρδους.
Τιμωρούνται αυστηρά οι παραβάσεις αλλά κυκλοφορούν ελεύθερα οι παραβάτες. Όλα
κρίνονται με βάση τις σκοπιμότητες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της συμψηφιστικής παρα-πολιτικής λειτουργίας στο
δημόσιο χώρο είναι το αναδρομικό ξέπλυμα ανθρώπων με σκοτεινό παρελθόν (το
οποίο έχουν σχεδόν εργολαβικά αναλάβει γιάπις-υπουργοί και σύμβουλοι
πρωθυπουργικοί) ώστε ν’ αποδοθούν λευκοί και πατριώτες στη μετά το 2004 εποχή.
Τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας θα υποστούν τις ίδιες με το
παρελθόν συνέπειες της συμψηφιστικής λογικής της εξουσίας. Δηλαδή πάλι οι
«εκτός» θα νικήσουν χωρίς ν’ αγωνισθούν.

Εν είδει εξαγνίζουσας κολυμβήθρας το ΠΑΣΟΚ εκδίδει συγχωροχάρτια (πάντα για
τους άλλους, ποτέ για τα δικά του άτακτα παιδιά), δημιουργεί τεχνητό /
επικοινωνιακό κλίμα συναίνεσης (όλα τα αλέθει ο μύλος των επιτροπών και των
επιτρο-πάτων), διαλαλεί «ευλογημένοι οι ερχόμενοι» (και καταραμένοι οι
απερχόμενοι;) και επιχειρεί ολική επαναφορά δίχως όρια.

Το αυριανό κάλεσμα των παλιών και των νέων σε μια εθνική γιορτή συμφιλίωσης
(ποιών ακριβώς; των έντιμων με τους ανέντιμους; των χουντικών με τους
αντιστασιακούς; των παντός καιρού με τους συνεπείς ιδεολόγους;) έχει τα ίδια
χαρακτηριστικά με τον εκσυγχρονισμό: πρόκειται στην ουσία για έναν
αντικατοπτρισμό που μπορεί να μη συμβαίνει σε έρημο αλλά σίγουρα σε ερημία
αξιών και ξηρασία ιδεών.

Το ΠΑΣΟΚ – όσο κι αν θέλει να μοιάσει στην Coca Cola ώστε να «πηγαίνει με όλα»
(και με όλους) – δεν μπορεί πια να το παίζει κόμμα-λάστιχο και να εκτείνεται
μια προς τ’ αριστερά και μια προς τα δεξιά (κατά περίσταση και κατά βούληση).

Αν δεν αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θ’ αφήσει είναι σχεδόν βέβαιο
ότι στο τέλος θα μετράει όχι τα πολιτικά του στελέχη αλλά τα στελέχη των
εισιτηρίων που έκοψε η παράσταση. Αυτό άραγε θέλει και μπορεί να κάνει;

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.