Tρεις σε μία

Φαίνεται ότι το δικαστήριο έχει πλέον θέσει ως βασική προτεραιότητα να
κερδίσει τον χαμένο χρόνο. Δεν εξηγείται αλλιώς το ότι χθες είχαμε τρεις
απολογίες σε μια συνεδρίαση, χωρίς αυτά που είχαν να πουν τα συγκεκριμένα
πρόσωπα να υστερούν σε σημασία πολλών άλλων. Πέρα από το ζήτημα της ισότιμης
μεταχείρισης των κατηγορουμένων – για τους οποίους η στιγμή της απολογίας τους
έχει ιδιαίτερη ψυχολογική και δικαιική βαρύτητα -, η συμπύκνωση μπορεί να έχει
πάντως και άλλη, έξω από την καθαρά διαδικαστική, χρησιμότητα. Δημιουργεί
άτυπες αντιπαραθέσεις στάσεων, επιχειρημάτων και αντιφάσεων, ικανές ίσως να
φωτίσουν, αν όχι την ίδια την αλήθεια, τουλάχιστον την πολυπλοκότητά τους.

Από τους τρεις κατηγορουμένους που απολογήθηκαν χθες, οι δύο, ο Παύλος Σερίφης
και ο Νίκος Παπαναστασίου, επέλεξαν την οδό της πλήρους άρνησης της συμμετοχής
τους στη 17N, ο δε τρίτος, ο Σωτήρης Κονδύλης, προστέθηκε σε εκείνους που
ομολόγησαν συγκεκριμένες ενέργειές τους και συνομολόγησαν την εμπλοκή και
άλλων συγκατηγορουμένων τους. Ο Σερίφης ανήκει στην υποκατηγορία όσων είχαν
ομολογήσει κατά την προανάκριση και ανακάλεσαν στο ακροατήριο επικαλούμενοι
«πιέσεις και απειλές». Ιδιοτυπία, στην περίπτωσή του, η συγγενική του σχέση με
τον Γιάννη Σερίφη, που του επιτρέπει να υπονοεί τώρα ότι αποτέλεσε τον μοχλό
εξαναγκασμού του από τις Αρχές (γιατί όμως δεν συνέβη το ίδιο και με τον Θωμά
Σερίφη, ο οποίος επίσης «παρενοχλήθηκε» για τον θείο του, αλλά δεν μίλησε για
αυτόν, χωρίς όμως και να πει ψέματα για τον προσωπικό του ρόλο;). Αναπάντητο
επίσης ερώτημα το γιατί ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος «έδωσε» τον Νίκο
Παπαναστασίου (που δεν αρνήθηκε, λίγο αργότερα, τη γνωριμία τους) και γιατί
δεν είπε τίποτε ειδικότερο περί αυτού χθες.

O Παπαναστασίου, από την πλευρά του, ανήκει σε εκείνους – τους πολύ λίγους –
που ουδέποτε παραδέχθηκαν σχέση με την οργάνωση. H στάση αυτή, όπως και η
συγκριτική ένδειά του εις βάρος του αποδεικτικού υλικού, ενδυναμώνουν το
δικαίωμά του να ισχυρίζεται ότι έπεσε θύμα «φανταστικών σεναρίων». H
κατηγορούσα Αρχή έχει σίγουρα εδώ βαρύ έργο απόδειξης. Πάντως, δεν πρέπει να
περάσουν απαρατήρητες και δύο αιχμές της απολογίας του: γιατί τον κατηγόρησαν
μόνον ο Π. Σερίφης και ο Χριστόδουλος Ξηρός (τον οποίο, όσο περνούν οι ημέρες,
αρκετοί συγκατηγορούμενοί του φαίνονται να αντιμετωπίζουν με ολοένα μειούμενη
αβρότητα) και ποιος «προσάρμοσε» το χτύπημά του σε ποιον; Και από πού
συνάγεται ότι αν οι Αρχές διέθεταν (επαρκή υπονοείται) στοιχεία εις βάρος του
ο συγγενής του – και πλέον ελεύθερος με περιοριστικούς όρους – Ανέστης
Παπαναστασίου δεν «θα βρισκόταν κατηγορούμενος»;

O Κονδύλης είχε ήδη προαναγγείλει τη στάση του επιβεβαιώνοντας, την περίοδο
της πιο μεγάλης μέχρις στιγμής έντασης της δίκης, τους ισχυρισμούς του
Πάτροκλου Τσελέντη για τις εις βάρος του «παρασκηνιακές κινήσεις» μέσα στις
φυλακές. Αλλά και η απολογία του είχε κυρίως επιβεβαιωτική αξία: παραδοχή
συμμετοχής σε συγκεκριμένες ενέργειες, στρατολόγηση σε δύο φάσεις (στην
περίπτωσή του, πρώτα από τον Χρ. Ξηρό και μετά από τον Δ. Κουφοντίνα), μη
άμεση αντίληψη ότι «δούλευε» για τη 17N, πεποίθηση – που μάλλον ισχύει ακόμα –
ότι συμμετείχε σε «πολιτικό» αγώνα, άμεση γνώση ότι υπήρχε κάποιος «Λάμπρος»,
ότι ο ρόλος του ήταν ηγετικός και ότι αυτός είναι ο Γιωτόπουλος, οικειοθελής,
τέλος, αποχώρηση από την οργάνωση. Όλα αυτά έχουν πλέον, για όσους τα ακούμε,
κάτι το οικείο. Χωρίς να σημαίνει ότι όλες οι σκιές έχουν τραβηχτεί.

Ο δικηγόρος Κώστας B. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.