Tα δάση αντιστέκονται!

Ρεκόρ πενήντα ετών πετύχαμε φέτος όσον αφορά τις πυρκαγιές των δασών. H
καμένη δασική έκταση – μέχρι τώρα τουλάχιστον – ήταν η μικρότερη από το 1950
και μετά.

H συνολική έκταση που κάηκε υπολογίζεται σε κάτι λιγότερο από 2.800 στρέμματα
(η καταμέτρηση συνεχίζεται από τις τοπικές υπηρεσίες της Πυροσβεστικής). Ακόμα
και πέρσι – μια χρονιά όπου ο απολογισμός ήταν «θετικός» – τα καμένα στρέμματα
ήταν περισσότερα από 2.900. «Και να σκεφθεί κανείς ότι φέτος οι κλιματικές
συνθήκες δυσκόλεψαν το έργο μας», εξηγεί ο πυραγός Γιάννης Καπάκης,
προϊστάμενος του Γραφείου Δημοσίων Σχέσεων της Πυροσβεστικής. «Οι πολλές
βροχές του χειμώνα έφεραν… χόρτα που ξεράθηκαν το καλοκαίρι και αποτελούσαν
ένα πρώτης τάξεως… προσάναμμα».

Ποικιλία φυτών

Παράλληλα όμως, τα ελληνικά δάση που έγιναν στάχτη τις δεκαετίες του ’80 και
του ’90… ξαναγεννώνται και μάλιστα με μεγαλύτερη ποικιλία σε είδη φυτών και
δένδρων. Οι επιστήμονες από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι
οποίοι μελέτησαν το θέμα στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «Προμηθέας»,
δεν αναφέρονται βέβαια στις περιοχές όπου έπειτα από κάθε φωτιά ξεφυτρώνουν
οικισμοί.

Μιλούν όμως, για τους φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης του δάσους, για το πώς
έχουν μάθει τα φυτά, τα ζώα, οι μικροοργανισμοί, το έδαφος, μέσα από την ίδια
τη διαδικασία της εξέλιξης να αντιμετωπίζουν τη φωτιά .

«Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως αυτό που προκαλεί την υποβάθμιση στα δάση δεν
είναι η ίδια η φωτιά, αλλά η ανυπαρξία σωστής μεταπυρικής διαχείρισής τους»,
εξηγεί η κ. Μαργαρίτα Αριανούτσου – Φαραγκιτάκη, καθηγήτρια του Τμήματος
Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, επικεφαλής της έρευνας. H ίδια εξηγεί πως
«ύστερα από μια πυρκαγιά και μέσα σε δύο χρόνια, τα φυτά αναγεννώνται και το
οικοσύστημα ανακάμπτει. Τα φυτά, μάλιστα, αυτή την περίοδο αναπτύσσονται με
ταχύτατους ρυθμούς.

Στην έρευνα που συμμετείχε το Πανεπιστήμιο Αθηνών, οι ειδικοί επιβεβαίωσαν πως
τα μεσογειακά φυτά έχουν αναπτύξει προσαρμοστικότητα στη φωτιά .

Σύμφωνα με τη μελέτη, μια πυρκαγιά που καίει ένα δάσος μια φορά στα 10 ή 30
χρόνια, δεν είναι καταστροφική. Μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί «κυκλική
διαταραχή». Υπάρχουν βέβαια ορισμένες προϋποθέσεις. «Δεν πρέπει να ξανακαεί η
ίδια έκταση δεύτερη φορά μέσα σε μια πενταετία», όπως εξηγεί ο δασολόγος και
πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Γεωτεχνικών Μελετητών κ. Νίκος Χλύκας. «Οι
καμένες εκτάσεις πρέπει να προστατευτούν από τη βοσκή και φυσικά από τους
ανθρώπινους… οικισμούς», συμπληρώνει.