ΘANOΣ MIKPOΥTΣIKOΣ «Kάποτε είχα το σύνδρομο της αθανασίας»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Περιέχω τους ανθρώπους και τα πράγματα που αγαπώ μέσα στη δουλειά μου, ενώ |
H πρώτη εικόνα που έρχεται στον νου με την απλή αναφορά του ονόματός του. Ο
Θάνος Μικρούτσικος καθισμένος στο πιάνο να σηματοδοτεί την εποχή του,
πολλαπλασιάζοντάς την. Μια περίεργη προσωπικότητα που σε κατακτά με την
εκρηκτικότητά της, την πολιτικοποιημένη αβάν γκαρντ, τη δυναμική της φόρμας,
τη γνώση και το ταλέντο του. Και αυτό που βγαίνει τελικά ως αποτέλεσμα
εκφράζει μια τόλμη, γιατί «Με νοιάζει η χειρονομία της απελευθέρωσης».
Χάρις στον Θάνο Μικρούτσικο και το έργο του «Music Stories», με τη συμμετοχή
του διακεκριμένου Αμερικανού βιμπραφωνίστα Γκάρι Μπάρτον, η σύγχρονη ελληνική
μουσική, πριν από δύο μήνες, πέρασε στην ιστορία της τζαζ και στο ρεπερτόριο
της θρυλικής δισκογραφικής εταιρείας των μεγάλων μουσικών της τζαζ «Blue Note»
με διεθνή αναγνώριση και κυκλοφορία… Μια πρωτιά στον διεθνή χώρο που δεν
είναι η πρώτη, αφού ήταν ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που δισκογραφήθηκε με τρία
CD στην ιστορική εταιρεία ΕΜΙ Classics.
Στη σούμα της δουλειάς του αθροίζονται τα 40 CD, μουσικές για περισσότερες από
70 θεατρικές παραστάσεις, από τις οποίες οι 15 είναι παραγωγές στο εξωτερικό,
ενώ από την κλασική και τη σύγχρονη μουσική τα έργα του ξεπερνούν τα 50. Αν δε
μιλήσουμε για τραγούδια, η παραγωγή είναι τεράστια – χωρίς αμφιβολία έχει
γράψει μερικά από τα ωραιότερα ελληνικά τραγούδια – αφού ξεπερνάει τα 700. Και
αν βάλουμε και τις live εμφανίσεις, που από τη δεκαετία του ’70 είναι
περισσότερες από 1.500, συμπληρώνεται μια καριέρα ολοκληρωμένη.
Τα τελευταία 17 χρόνια, στη δραστηριότητά του προστίθεται και η
πολιτιστική διαχείριση, με την ίδρυση του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, τη δουλειά
του στο Μουσικό Αναλόγιο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, τη θητεία του στο
υπουργείο Πολιτισμού, την αναδιοργάνωσή του στο Ελληνικό Φεστιβάλ και τώρα
στον Οργανισμό Αθήνα 2004, τη διεύθυνση στον τομέα διακίνησης πολιτισμού.
«Δεν έδωσα ποτέ κάτι στη μουσική, χωρίς να το βασανίσω. Το ευτύχημα είναι ότι
με την πολλή δουλειά απέκτησα γρηγοράδα στο χέρι. Γιατί η σύνθεση είναι μια
ιστορία που συνδέει μ’ ένα περίεργο νήμα το μυαλό με την καρδιά και το χέρι.
Ξεκινάς να γράψεις ένα έργο και ενδέχεται να μην έχεις καμία ιδέα. H λογική
τού να βάλεις σε λειτουργία το χέρι ξυπνάει την έμπνευση και γεννάει τη
διαδικασία της σύνθεσης. Αυτό ανέκαθεν συνέβαινε και επιβεβαιώνεται ιστορικά.
Βέβαια σήμερα κάθε συνθέτης χρειάζεται να ψάξει για να βρει τη φόρμα που
απαιτείται στη συγκεκριμένη συγκυρία. Γιατί η φόρμα δεν είναι τίποτα άλλο παρά
η κοινωνική συγκυρία, αποκρυσταλλωμένη. H φόρμα υπήρχε, απλώς ο μεγαλοφυής την
έσπαγε. Όσο πλησιάζουμε στον 20ό αιώνα, ο συνθέτης καλείται να είναι και
εξερευνητής. Το ζητούμενο όμως δεν είναι η έρευνα. Είναι η προσωπική έκφραση
και το ίχνος που θα αφήσεις περνώντας από τον μάταιο κόσμο. Όχι με την πρόθεση
να βασανίσεις με τη μουσική σου τις επόμενες γενιές, όσο να αφορά τις
παρούσες, αυτές που ζεις μαζί τους».
H κινητήρια δύναμη στη δεκαετία του ’70 ήταν για τον Θάνο οι κοινοί αγώνες,
όπου «η μεγάλη σημασία της τέχνης είναι πώς θα εκφράσεις αυτό που θέλεις να
πεις, όχι τι θα εκφράσεις». Στη δεκαετία του ’80 έγινε πιο προσωπικός, πιο
εσωτερικός. Από το ’90 έως σήμερα ομολογεί πως είναι η πάλη του με τον χρόνο.
Μόνο που εδώ υπάρχει μια τραγικότητα, αφού αυτή η πάλη είναι μάταιη και άνιση.
«Φαντάσου ένα ρινγκ με δύο πυγμάχους. Ο ένας είναι ο χρόνος. Ο άλλος ο Θ. M.
Το αποτέλεσμα είναι δεδομένο. Στον 150ό γύρο ο Θ.M. θα είναι ξαπλωμένος στο
καναβάτσο. Εκείνο που θέλω, είναι να κερδίζω τους γύρους στα σημεία».
Και η κούραση;
«Ασυνείδητα είχα το σύνδρομο της αθανασίας. Τώρα είναι αλήθεια την νιώθω την
κούραση. Κι έτσι, πριν περάσω στην Αχερουσία, αποφάσισα να περνάω όσες
περισσότερες φορές μπορώ από τον Αχέροντα».
H δραστηριότητά του στην πολιτική του πολιτισμού, ο συγχρωτισμός του με την
«εξουσία», είναι ένα ζήτημα που ζητάει εξήγηση:
«Πριν από το 1986, προσπαθούσαμε να κάνουμε κάποιες κινήσεις, γιατί
διαπιστώναμε πως ή δεν υπήρχαν θεσμοί, ή ήσαν ελλιπείς και προβληματικοί. Κι
έτσι, όπως συζητούσαμε στην Πάτρα, που είναι και τόπος καταγωγής μου, έγινε
φανερό πως έχω μια ικανότητα όχι μόνο να οραματίζομαι πράγματα, αλλά και να τα
οργανώνω και να τα πραγματώνω. Κι έτσι προέκυψε το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας.
Από ‘κεί και ύστερα, το ένα έφερε το άλλο. Όσο για τον καλλιτέχνη
αντιεξουσιαστή, πρέπει να πω ότι είναι μύθος. Οι καλλιτέχνες ήταν ανέκαθεν με
την εξουσία. Το έργο τους πρέπει να είναι αντιεξουσιαστικό. Κι εδώ είναι η
αντίφαση. Ο καλλιτέχνης συμπορεύεται με την εξουσία, το έργο του την μάχεται.
Κι σ’ αυτή τη “σχιζοφρένεια” οφείλει να κρατάει “ζωντανό” ένα στοίχημα. Να μην
αλλοτριωθεί στην πορεία του. Να μην πέσει χίλιες φορές, και πάντως να μπορεί
να σηκωθεί».
Μια γιορτή σε πλατείες για το 2004
Ως σύμβουλο στον τομέα πολιτισμού του Οργανισμού Αθήνα 2004, του ζητάμε να μας
δώσει πληροφορίες για το πολιτιστικό πρόγραμμα που έχει αναλάβει. Έναν χρόνο
πριν από τους Ολυμπιακούς, δεσμευμένος από το γεγονός ότι δεν έχουν υπογραφεί
ακόμα συμβόλαια με καλλιτέχνες και συγκροτήματα, κρατάει τα χαρτιά του
κλειστά. Και ωστόσο, ξεκαθαρίζει το θολό για τους περισσότερους από εμάς τοπίο
λέγοντας:
«Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις αφορούν το χρονικό διάστημα που θα διεξάγονται οι
αθλητικοί Ολυμπιακοί Αγώνες (13 έως 29 Αυγούστου) και οι Παραολυμπιακοί (17
έως 30 Σεπτεμβρίου) με περιεχόμενο που θα εκπορεύεται από τη φύση των Αγώνων,
από τους δεδομένους χώρους, τις διαμορφωμένες Ολυμπιακές Πλατείες (Ζάππειο,
Γουδί, Φάληρο) στην Αθήνα και τις τέσσερις Ολυμπιακές πόλεις (Θεσσαλονίκη,
Πάτρα, Βόλο, Ηράκλειο). Επιλογή της προέδρου Γιάννας Αγγελοπούλου είναι να
δοθεί στις εκδηλώσεις η αίσθηση γιορτής, με μεικτά θεάματα. Παράλληλα, και
σύμφωνα με το τελετουργικό της ΔΟΕ, θα έχουμε ανάμεσα σε δύο
προγραμματισμένους ποδοσφαιρικούς αγώνες, που θα διεξαχθούν στις 11 Αυγούστου
στις Ολυμπιακές πόλεις, ένα εικοσάλεπτο εκδηλώσεων, με ανάλογο χαρακτήρα και
ύφος προς τον χαρακτήρα της κάθε πόλης».
Επιστροφή στο μέλλον
Ο όγκος της δουλειάς και των υποχρεώσεών του, εν όψει του 2004, δεν
υποσκέλισαν το δημιουργικό κομμάτι της μουσικής του. «Κατ’ αρχήν, δεν θα
συμμετάσχω με δική μου συναυλία στο πολιτιστικό πρόγραμμα των Ολυμπιακών
Αγώνων. H καλλιτεχνική δραστηριότητά μου υπάρχει, αλλά ανεξάρτητη από την
εμπλοκή μου με το “Αθήνα 2004”. Σε χρόνο ανύποπτο, το 1990, ο Διεθνής Σύλλογος
Ολυμπιονικών μού ανέθεσε να γράψω τον ύμνο της εκεχειρίας. Αυτόν θα μεταγράψω
για διεθνή ορχήστρα και το CD θα ηχογραφηθεί στην ΕΜΙ Classics. Με την ίδια
εταιρεία θα κάνω νέα ηχογράφηση για το διπλό κοντσέρτο για βιολιά. Θα εκδοθεί
στη His Master’s Voice ένα CD με μελοποιημένα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου,
“Κιγκλίδωμα II”. Προγραμματίζονται περιορισμένες live εμφανίσεις, ενώ
συζητιέται η έκδοση παλαιότερων τραγουδιών επεξεργασμένων από την Καμεράτα, με
σημαντικούς Έλληνες και ξένους τραγουδιστές. Τέλος, συνθέτω μια σειρά μικρών
έργων με δύο διαφορετικά όργανα, πιάνο – φλάουτο, πιάνο – φαγκότο, πιάνο –
τρομπέτα, σχεδόν όλους τους συνδυασμούς και με τίτλο “Επιστροφή στο μέλλον”,
γιατί θα είναι όλα τονάλ (δηλαδή του παρελθόντος)».
Google news
