Kομπιούτερ μαθαίνουν ξένες γλώσσες… άνευ διδασκάλου

Τα αραβικά και άλλες «εξωτικές» γλώσσες θα μπορούν σύντομα να είναι η… μητρική γλώσσα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή

Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο John’s Hopkins, των Ηνωμένων Πολιτειών,
σχεδιάζουν ήδη «μεθόδους» για την «εκμάθηση» της γλώσσας του Ουζμπεκιστάν, του
Νεπάλ, ακόμη και του «Σταρ Τρεκ»! Όλα τα παραπάνω βασίζονται σε προγράμματα
μηχανικής μετάφρασης, που δεν είναι παρά λογισμικά προγράμματα, τα οποία
λειτουργούν στη βάση επαναλαμβανόμενων παραμέτρων (δηλαδή στη βάση της
στατιστικής!) και δίνουν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή τη δυνατότητα να
μεταφράζει αυτόματα σε διάφορες γλώσσες του κόσμου.

Έρχονται να αντικαταστήσουν τα «παραδοσιακά» προγράμματα μετάφρασης, που
απαιτούσαν πολύωρη εργασία από γλωσσομαθείς τεχνικούς, οι οποίοι «περνούσαν»
στον υπολογιστή μια σειρά από δεδομένα, για τη σύνταξη, τη γραμματική και το
λεξιλόγιο των διαφόρων γλωσσών.

Με δύο κείμενα

H νέα τεχνολογία βασίζεται στην εισαγωγή δύο κειμένων – το ένα είναι αγγλικό
κείμενο και το δεύτερο η μετάφρασή του σε μια άλλη γλώσσα. Ο υπολογιστής
χρησιμοποιεί στατιστική ανάλυση για να «μάθει» τη δεύτερη γλώσσα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι δύο απλές αραβικές φράσεις: «rajl
kabir» και «rajl tawil». Τα μόνα δεδομένα που εισάγονται στον υπολογιστή είναι
ότι η πρώτη φράση σημαίνει «μεγάλος άνδρας» και η δεύτερη «ψηλός άνδρας». Με
τη βοήθεια του λογισμικού, ο υπολογιστής συγκρίνει τις δύο φράσεις και
«συμπεραίνει» τη σημασία κάθε λέξης. Τέτοιου είδους φράσεις αποτελούν τα
βασικά στοιχεία των προγραμμάτων μηχανικής μετάφρασης. H τεχνολογία αυτή
επιτρέπει τη μετάφραση κειμένων σε πολύ λιγότερο χρόνο και με πολύ μικρότερο
κόστος.

«Αδύνατα» σημεία

Οι επιστήμονες επικεντρώνουν σήμερα τις προσπάθειές τους στην όλο και
μεγαλύτερη βελτίωση των προγραμμάτων αυτών, κυρίως από την πλευρά της
γραμματικής και του συντακτικού – που είναι και τα «αδύνατα» σημεία τους. Όπως
και να ‘χει, υπάρχει πλέον η δυνατότητα μετάφρασης, όχι μόνο σπάνιων γλωσσών
από κάθε άκρη της Γης, αλλά ακόμη και… φανταστικών ιδιωμάτων, που λίγη σχέση
έχουν με τον πλανήτη μας…

Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο John’s Hopkins σχεδιάζουν ήδη λογισμικά μηχανικής
μετάφρασης για τη γλώσσα που μιλούν οι κάτοικοι στο Νεπάλ, της Βεγγάλης αλλά
ακόμη και για τη γλώσσα των Κλίνγκον του «Σταρ Τρεκ»! Δεν αποκλείεται σε λίγο
καιρό να είναι στη διάθεση των ενδιαφερόμενων η… Βίβλος σε ηλεκτρονική
Κλίνγκον – αγγλική έκδοση!

100 γλώσσες

Οι ειδικοί του John’s Hopkins υπολογίζουν, μάλιστα, πως σε σύντομο διάστημα θα
έχουν έτοιμα τα προγράμματα μετάφρασης 100 γλωσσών του κόσμου. H εξάπλωση του
Ίντερνετ βοηθά τους επιστήμονες, καθώς κείμενα σε διάφορες γλώσσες είναι πλέον
εύκολα διαθέσιμα. Ανάμεσα στις τελευταίες προσπάθειες της ερευνητικής ομάδας
του Πανεπιστημίου είναι και ο συνδυασμός μηχανικών και «παραδοσιακών»
προγραμμάτων μετάφρασης, ώστε να επιτυγχάνεται η μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια.
Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα θα γίνει πιο προσιτό στον μέσο χρήστη
ηλεκτρονικών υπολογιστών.