διακοπές 5. ΦPAΓKΟKAΣTEΛΛΟ

Φραγκοκάστελλο

Μια πασίγνωστη αμμουδιά και ένα διάσημο κάστρο στην άγρια γειτονιά των
Σφακιών, σε ένα τοπίο που δύσκολα θα ξεχάσετε. Για την ακρίβεια είναι
περισσότερες από μία οι αμμουδιές που απλώνονται κάτω από τις στιβαρές
επάλξεις του Φραγκοκάστελλου, όλες πολύ καλές με πιο ξεχωριστή την Ορθή
Άμμο στα ανατολικά. Το Φραγκοκάστελλο, όπως λέει και τα όνομά του, το
έχτισαν οι Φράγκοι (για την ακρίβεια οι Βενετοί) το 1370, αλλά ουδέποτε
υπερασπίστηκε τίποτε εδώ στην ερημιά μέχρι το 1828, όταν στη μάχη του
Φραγκοκάστελλου το εγκαταλελειμμένο κάστρο έγινε καταφύγιο των 400 περίπου
Ελλήνων στρατιωτών του Ηπειρώτη οπλαρχηγού Χατζημιχάλη Νταλιάνη, όταν τους
κυνηγούσαν οι 8.000 Τούρκοι του Μουσταφά πασά. Μετά την επταήμερη πολιορκία οι
Έλληνες εκκένωσαν το Φραγκοκάστελλο και έφυγαν αφήνοντας 400 νεκρούς μαζί και
τον αρχηγό τους. Πίσω τους όμως άφησαν ένα περίεργο φαινόμενο: κάθε χρόνο,
ξημερώματα, στα τέλη Μαΐου τα φαντάσματα των μαυροντυμένων στρατιωτών
σηκώνονται από το κάστρο και χάνονται βαθιά στο Λιβυκό. Είναι οι
Δροσουλίτες (καθότι βγαίνουν με την πρωινή δροσιά) και αν βρεθείτε εδώ
στις αρχές του καλοκαιριού αξίζει να τους παρατηρήσετε (πρόκειται μάλλον για
δυσερμήνευτο αντικατοπτρισμό). Βόρεια από το Φραγκοκάστελλο υψώνονται οι
ανατολικές υπώρειες των Λευκών Ορέων με τα ανυπότακτα χωριά των Σφακιών.

Εκκλησία στο χωριό Ασφένδου

Μπορείτε να γνωρίσετε μερικά ακολουθώντας μια ωραία διαδρομή παίρνοντας τον
δρόμο προς Κομιτάδες και Ίμπρο και να στρίψετε ανατολικά προς Ασή Γωνιά. Ο
παλιός χωματόδρομος (σήμερα ασφαλτοστρώθηκε) προσέθετε ακόμη μια νότα αγριάδας
στην ήδη εντυπωσιακή και άγρια διαδρομή μέσα στο βασίλειο της πέτρας. Ο δρόμος
περνάει από τα χωριά Ασφένδου και Καλλικράτης, όπου ζουν
ελάχιστοι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι συντηρούν και τα παμπάλαια πέτρινα σπιτάκια
και μερικά γκρίζα από τον χρόνο αρχαία εκκλησάκια. H διαδρομή είναι κάτι σαν
ταξίδι στον χρόνο, σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τοπία των Σφακιών. Από τον
Καλλικράτη μπορείτε να αφήσετε την άσφαλτο και να χωθείτε σε έναν ζόρικο
χωματόδρομο, ο οποίος κατηφορίζει πάνω από του γκρεμούς του Καλλικρατιανού
Φαραγγιού και καταλήγει στο Καψόδασος πάνω ακριβώς από το Φραγκοκάστελλο.
Αν συνεχίσετε στον ασφαλτόδρομο θα φθάσετε στο κεφαλοχώρι Ασή Γωνιά, το
οποίο είναι χτισμένο – για την ακρίβεια σφηνωμένο – σε μια γωνιά των πελώριων
βουνών, στην άκρη της κοιλάδας του ποταμού Μουσελά. Το όνομα Ασή δόθηκε στο
χωριό λόγω επαναστατικού παρελθόντος, αφού στα αραβικά ασής είναι ο αντάρτης.
Χωριό κτηνοτρόφων και η Ασή Γωνιά φημίζεται για τα γαλακτοκομικά της προϊόντα
και για το δροσερό νερό που κυλάει σχεδόν σε κάθε δρόμο του, ανάμεσα στους
μαυροντυμένους, αγριωπούς στην όψη ορεσίβιους Κρητικούς. Όλο το κομμάτι των
βουνών που κατεβαίνει στον κάμπο του Φραγκοκάστελλου χαρακώνεται από τέσσερα
μεγάλα φαράγγια (και από πολλά μικρότερα). Το πιο διάσημο στους πεζοπόρους
είναι το Ιμπριώτικο (τρία χιλιόμετρα μήκος), στο οποίο είναι πανεύκολη
η πρόσβαση από το χωριό Ίμπρος και το τέλος του είναι έξω από τους Κομιτάδες.
Το Καλλικρατιανό Φαράγγι είναι πιο σύντομο (ένα χιλιόμετρο μήκος) και εύκολο
σε διάσχιση, ενώ τα άλλα δύο, το φαράγγι της Κάπνης και το
Ασφενδιανό είναι λιγότερο γνωστά αλλά εξίσου ωραία.

ΠΩΣ ΘΑ ΦΤΑΣΕΤΕ

Το Φραγκοκάστελλο είναι σχεδόν ανάμεσα στο Ρέθυμνο και τα Χανιά οπότε
διαλέγετε από πού θέλετε να ξεκινήσετε. Αν φύγετε από το Ρέθυμνο ακολουθείτε
τον κεντρικό δρόμο Ρεθύμνου – Αγίας Γαλήνης και στα 16 χλμ. στρίβετε δυτικά
προς Πλακιά. Περνάτε τον Άγιο Βασίλειο, τα Αγκουσελιανά, και μετά τον Κάνεβο
στρίβετε δυτικά, περνάτε μέσα από το εντυπωσιακό φαράγγι του Κοτσιφού και
στρίβετε δυτικά. Και ύστερα από 25 χλμ., αφού περάσετε τα Σελλιά, το Άνω και
Κάτω Ροδάκινο, τον Αγρουλέ και τη Σκαλωτή φθάνετε στο Φραγκοκάστελλο. Αν
έρχεστε από Χανιά βγείτε στην Εθνική Οδό Χανίων – Ρεθύμνου και ύστερα από 32
χλμ. στον κόμβο των Βρυσών στρίψτε νότια προς Χώρα Σφακίων. Περάστε το
εντυπωσιακό οροπέδιο Ασκύφου και ακολουθώντας τις κλειστές στροφές του δρόμου
στρίβετε ύστερα από 36 χλμ. ανατολικά. Περνάτε τους Κομιτάδες, τα Νομικιανά
και τον Πατσιανό και θα δείτε μακριά το κάστρο στην άμμο.

ΦΑΓΗΤΟ

Στο Φραγκοκάστελλο, κοντά στην αμμουδιά, υπάρχουν δύο πολύ καλές ταβέρνες η
«Όαση» και η «Ορθή Άμμος», με κρητικούς μεζέδες και φρέσκο ψάρι. H αληθινή
όμως μύηση στα γευστικά μυστικά της σφακιανής κουζίνας γίνεται στο χωριό
Κομιτάδες, όπου υπάρχουν αρκετές καλές ταβέρνες με κορυφαίες το «Μελτέμι» και
τη «Σπηλιά» (με το τέλειο setting μέσα σε ένα αυθεντικό κρητικό σπήλαιο), όπου
θα απολαύσετε νοστιμότατο σφακιανό τσιγαριστό κατσίκι και τις διάσημες
σφακιανές πίτες.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Κορυφαία επιλογή στο Φραγκοκάστελλο είναι τα δύο συγκροτήματα «Παράδεισος»
και «Φάτα Μοργκάνα» (28250 – 92.077), αμφότερα με υπέροχη θέα στο Λιβυκό πάνω
από την εντυπωσιακή ακτή της Ορθής Άμμου. Κοντά στους Κομιτάδες υπάρχει το
πολύ καλό ξενοδοχείο «Vritomartis» (28250 – 91.112), ενώ μία άλλου είδους
επιλογή ψηλά στο οροπέδιο Ασκύφου είναι το εντυπωσιακό καινούργιο πέτρινο
συγκρότημα διαμερισμάτων «Lefkoritis Resort» (28250 – 95.454).