Δρόμοι

Στη μόδα…

… ξανάρχεται η Ανατολική Γερμανία, τουλάχιστον από τότε που άρχισε να
προβάλλεται η ταινία «Αντίο, Λένιν». Περισσότεροι από έξι εκατομμύρια Γερμανοί
πήγαν να τη δουν και έχει πουληθεί σε 65 χώρες. Παρόμοια επιτυχία σημειώνουν
τα απομνημονεύματα και οι βιογραφίες πολιτών της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας
Γερμανίας. H αρχή έγινε με το βιβλίο της Γιάνα Γένσελ για τα παιδικά της
χρόνια («Παιδιά της ζώνης») και συνεχίστηκε με δεκάδες άλλα.

Το παρελθόν…

… όσο πιο πολύ ξεθωριάζει τόσο πιο ζωηρές γίνονται οι αναμνήσεις. Το ίδιο
ζωηρό είναι και το φαινόμενο αυτής της νοσταλγίας για την πρώην Ανατολική
Γερμανία. Περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι έχουν ήδη επισκεφθεί το Ανάκτορο της
Δημοκρατίας στο Βερολίνο – τον τόπο συνάντησης της κομμουνιστικής ελίτ. Όλες
οι ξεναγήσεις είναι κλεισμένες. H έκθεση «H τέχνη στη ΛΔΓ», στη Νέα Εθνική
Πινακοθήκη του Βερολίνου, είναι η μεγαλύτερη που έγινε ποτέ για την τέχνη στην
Ανατολική Γερμανία. Και μόλις μέσα σε μία εβδομάδα έχει ήδη μεγάλη επιτυχία:
οι επισκέπτες που θέλουν να αγοράσουν τον κατάλογο της έκθεσης πρέπει να
σταθούν στην ουρά, όπως στέκονταν κάποτε στην Ανατολική Γερμανία.

Το περασμένο…

… Σαββατοκύριακο, στο δέκατο μουσικό φεστιβάλ, ο υπέροχος καιρός θύμισε σε
πολλούς στο Βερολίνο την πόλη όπως ήταν πριν από 30 χρόνια, όταν οι νέοι
καλλιτέχνες έπαιζαν μουσική στη λιακάδα, στην πρωτεύουσα της Ανατολικής
Γερμανίας. Τέτοιες σκέψεις έκαναν τα μέλη του ροκ συγκροτήματος Ρενφτ, που
ήταν πολύ δημοφιλές στην Ανατολική Γερμανία πριν από 30 χρόνια. Δημοφιλές ναι,
αλλά μόνο όταν τέσσερα από τα έξι μέλη του συγκροτήματος αποσκίρτησαν στη Δύση
έγινε πασίγνωστο το όνομά του. Το 1973, το τραγούδι «Οι αλυσίδες σπανίζουν»
ήταν η μεγάλη επιτυχία τους σε αυτό το φεστιβάλ. Δεκατρία χρόνια μετά τη
διάλυσή της, τι είναι άραγε εκείνο που κάνει τη ΛΔΓ τόσο δημοφιλή; Ίσως το
γεγονός πως δεν υπάρχει πια, γράφει η «Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ». Στην έκθεση «H
τέχνη στη ΛΔΓ» τα έργα που παρουσιάζονται μπορούν να εκφράζουν μόνον
αισθητικές αναζητήσεις. Οι ιδεολογικές συζητήσεις δεν ακούγονται πια. Στην
ιδιωτική τηλεόραση, «Το εργατοαγροτικό κράτος» δεν είναι παρά ένα
αξιοπερίεργο.

Λίγοι…

… από εκείνους που έζησαν κάποτε στην Ανατολική Γερμανία μπορούν ή θέλουν να
θυμούνται τα πάντα σε όλες τις λεπτομέρειές τους. Άλλωστε, έκτοτε μεγάλωσαν
γενιές που δεν έχουν αναμνήσεις. Οι νέοι πηγαίνουν στις ντίσκο φορώντας τα
γαλάζια μπλουζάκια της Ελεύθερης Γερμανικής Νεολαίας ή τα άλλα με το κόκκινο
αστέρι ή πηγαίνουν στο σχολείο φορώντας τη φόρμα του πρώην ανατολικογερμανικού
στρατού. Λατρεύουν το Τράμπαντ, το περίφημο ανατολικογερμανικό «αυτοκίνητο»,
και τη Βίτα-Κόλα. Κανείς δεν υψώνει τη φωνή του για να τους πει: «Δεν ξέρετε
τι απάνθρωπο σύστημα αντιπροσωπεύουν αυτά τα σύμβολα». Στην άλλη «όχθη», με
την κρίση και την ανεργία, το αντίπαλο σύστημα δείχνει και αυτό στους νέους
τις πιο απάνθρωπες πλευρές του.