Aνοιχτή πληγή η Xιροσίμα

Πενήντα οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τότε που συνέβη ένα από τα
πιο αμφισβητήσιμα από ηθική άποψη γεγονότα του εικοστού αιώνα: η ρίψη της
ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα. Μολονότι έχουν περάσει τόσα χρόνια, το ηθικό
ερώτημα παραμένει: Μπορούσαν να κάνουν αλλιώς οι Αμερικανοί;

Ημέρα μνήμης. Ζευγάρι Γιαπωνέζων μπροστά στο μνημείο για τα θύματα της ατομικής βόμβας, στη Χιροσίμα

Τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό, ακούγεται συχνά το
επιχείρημα ότι η Αμερική έχει μειωμένο ηθικό κύρος όταν μιλάει για όπλα
μαζικής καταταστροφής, επειδή πρώτη εκείνη χρησιμοποίησε την ατομική βόμβα.

Πολλοί «αναθεωρητές» ιστορικοί, όπως ο Γκαρ Αλπέροβιτς, έχουν ανοίξει μεγάλες
«τρύπες» στην παραδοσιακή αμερικανική θέση ότι η ρίψη των βομβών στη Χιροσίμα
και το Ναγκασάκι ήταν απαραίτητη για να τερματιστεί ο πόλεμος και να σωθούν
ζωές. Υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον θεωρούσε πως οι ατομικές βόμβες ήταν από
στρατιωτική άποψη περιττές (πέραν της χρησιμότητάς τους για την επιβολή της
αμερικανικής κυριαρχίας στη μεταπολεμική τάξη) και εκτιμούσε ότι πιθανότατα η
Ιαπωνία θα παραδιδόταν ακόμη και χωρίς αυτές τις βόμβες.

Από την άλλη μεριά, την ώρα που Αμερικανοί αναλυτές αμφισβητούν το ηθικό κύρος
της αμερικανικής απόφασης, έρχονται Ιάπωνες ιστορικοί για να το στηρίξουν. Ο
Σαντάο Ασάντα του Πανεπιστημίου Ντοσίσα στο Κιότο υποστηρίζει ότι οι Ιάπωνες
ηγέτες που ήταν υπέρ της παράδοσης είδαν τις ατομικές βόμβες σαν σωτηρία τους.

Σύμφωνα με αυτούς τους ιστορικούς, οι Ιάπωνες στρατιωτικοί αρνούνταν επίμονα
να παραδοθούν και έτσι όσοι ήταν υπέρ της παράδοσης είδαν τις ατομικές βόμβες
ως ένα ακόμη ισχυρό επιχείρημα. Φαίνεται ανάρμοστο να υπερασπίζεται κανείς την
κονιορτοποίηση δύο πόλεων – κάτι που θεωρήθηκε από τις πιο τερατώδεις πράξεις
του εικοστού αιώνα.

Πενήντα οκτώ χρόνια από τότε, η συζήτηση δεν έχει κλείσει ακόμη. H μεγαλύτερη
τραγωδία στη Χιροσίμα ήταν άραγε το γεγονός ότι 150.000 άνθρωποι αποτεφρώθηκαν
μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα; Ή μήπως το ότι οποιαδήποτε εναλλακτική λύση θα ήταν
χειρότερη από αυτήν;

Μέτρα ασφαλείας και κατά των βανδάλων

58 Χρόνια μετά η συζήτηση δεν έχει κλείσει ακόμη. H μεγαλύτερη τραγωδία στη Χιροσίμα ήταν άραγε το γεγονός ότι 150.000 άνθρωποι αποτεφρώθηκαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα; Ή μήπως το ότι οποιαδήποτε εναλλακτική λύση θα ήταν χειρότερη από αυτήν;

Με αυστηρά μέτρα σφαλείας θα γίνουν σήμερα στη Χιροσίμα οι επετειακές
εκδηλώσεις για τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας στον κόσμο, ύστερα από ένα
κύμα βανδαλισμών που σημειώθηκε στην μαρτυρική πόλη. Μπροστά στον Ιάπωνα
πρωθυπουργό Γιουνισίρο Κοϊζούμι, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι θα προσευχηθούν για
την ειρήνη 58 χρόνια από τότε που το αμερικανικό βομβαρδιστικό B29 «Ινόλα
Γκέι» έριξε τη βόμβα, στις 6 Αυγούστου 1945. Όμως, για πρώτη φορά, η τελετή
στο πάρκο της ειρήνης θα ελέγχεται από κάμερες ασφαλείας και υπέρυθρες
ακτίνες. Εδώ και μερικούς μήνες, βάνδαλοι καταστρέφουν τα αναθήματα στο πάρκο,
γράφουν συνθήματα πάνω στο μνημείο της ατομικής βόμβας και λερώνουν με μπογιές
το κενοτάφιο. Μολονότι η Χιροσίμα έχει γίνει το σύμβολο της ειρήνης για όλον
τον κόσμο, ολοένα και λιγότεροι νεαροί Ιάπωνες συμμερίζονται την ευλάβεια των
γονέων τους. Οι «καταρίμπε», όπως λέγονται εκείνοι που επιβίωσαν από τον
βομβαρδισμό και ταξιδεύουν στη χώρα διηγούμενοι την ιστορία τους στα σχολεία,
συχνά χλευάζονται από τους μαθητές.

Μερικοί πιστεύουν ότι οι βάνδαλοι είναι μέλη ακροδεξιών οργανώσεων, οι οποίες
αποστρέφονται την αριστερή τοποθέτηση του ειρηνιστικού κινήματος της Χιροσίμα.
Άλλοι υποψιάζονται Κορεάτες από εκείνους που επιβίωσαν από τον βομβαρδισμό, οι
οποίοι διεκδικούν αποζημιώσεις από την ιαπωνική κυβέρνηση.

Ένας νέος συνελήφθη την Παρασκευή, όταν έβαλε φωτιά σε 140.000 χάρτινους
γερανούς (οριγκάμι) στο μνημείο. Δεκάδες χιλιάδες οριγκάμι αφήνουν κάθε χρόνο
εκεί οι Ιάπωνες σε ανάμνηση του μικρού κοριτσιού Σαντάκο, που είχε προσβληθεί
από τη ραδιενέργεια της βόμβας και πίστευε πως θα γιατρευόταν αν έφτιαχνε
1.000 τέτοιους χάρτινους γερανούς. Πέθανε πριν προλάβει να το κάνει.