Διαστάσεις Ποιος φοβάται τους Σουηδούς;

H Σουηδία είναι τελικά μια επικίνδυνη χώρα: όλο αντιαμερικανούς διπλωμάτες
βγάζει. Μήπως πρέπει να περιληφθεί στην επόμενη εκδοχή τού «άξονα του κακού»;

Πιερ Σόρι. Ως επικεφαλής της ομάδας παρατηρητών της E.E. στη Ζιμπάμπουε, προσπάθησε – μάταια – να εποπτεύσει την εκλογική παρωδία

Ο Πιερ Σόρι βρέθηκε για πρώτη φορά στην Αμερική ως ναυτικός, στα δεκατέσσερά
του, και τον θάμπωσαν αυτά που είδε. Ύστερα το ‘ριξε στην πολιτική, εξελέγη
στο Κοινοβούλιο της χώρας του κι έπειτα στο Ευρωκοινοβούλιο. Σήμερα είναι
πρεσβευτής της Σουηδίας στα Ηνωμένα Έθνη, την κατάρρευση των διδύμων πύργων
την παρακολούθησε από το νότιο παράθυρο της σουηδικής αποστολής, έβλεπε τη
φωτιά να καίει και όλοι έρχονταν στο γραφείο του κι έκλαιγαν. Τον τελευταίο
καιρό όμως προετοιμαζόταν για τη μετακόμισή του: από το Upper East Side, όπου
έζησε με την οικογένειά του τα τρία τελευταία χρόνια, θα πήγαινε στην
Πρίστινα, όπου θα αναλάμβανε επικεφαλής της ειρηνευτικής αποστολής των
Ηνωμένων Εθνών. Αυτό τουλάχιστον είχε αποφασίσει ομόφωνα η Ευρωπαϊκή Ένωση,
που χρηματοδοτεί το 80% των προγραμμάτων. H Ρωσία συμφώνησε, οι Φαϊνάνσιαλ
Τάιμς τον υποστήριξαν με θέρμη. Αλλά η κυβέρνηση Μπους είχε άλλη άποψη. H
Σουηδία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ και ο Σόρι δεν έχει την εμπειρία που
χρειάζεται, είπε ο Κόλιν Πάουελ, απορρίπτοντας την υποψηφιότητά του. Στην
πραγματικότητα, οι Αμερικανοί δεν μπορούν να συγχωρήσουν στον Σόρι ότι
αντιτάχθηκε στον πόλεμο στο Ιράκ, όπως είχε αντιταχθεί και στην πολιτική των
κυβερνήσεων Νίξον και Ρήγκαν στο Βιετνάμ και τη Λατινική Αμερική.

Ο 64χρονος Σουηδός διπλωμάτης θυμάται με νοσταλγία την επίσκεψη που είχε κάνει
στην Ουάσιγκτον το 1987, λίγο καιρό μετά τη δολοφονία του Πάλμε. Μετά το
παραδοσιακό δείπνο στον Λευκό Οίκο είχε ξεκινήσει ο χορός, και κάποια στιγμή
έπεσε πάνω στον πατέρα Μπους. «Ω, Πιερ», του είπε, «είμαι τόσο λυπημένος που
δεν βρίσκεται εδώ μαζί μας ο Όλαφ Πάλμε!». H εποχή εκείνη ήταν πολιτισμένη,
λέει ο Σόρι στον Νιου Γιόρκερ. Σήμερα, αυτό το στοιχείο δεν υπάρχει στη
Νέα Υόρκη. Να χαρακτηρίσουν αυτόν «αντιαμερικανό»; Να του κάνουν τον ίδιο
πόλεμο που είχαν κάνει και στον συμπατριώτη του, τον Χανς Μπλιξ; Να του
φερθούν όπως του φέρθηκε ο Μουγκάμπε, ο οποίος τον πέταξε πέρυσι έξω από τη
Ζιμπάμπουε για να μη διαταράξει την παρωδία εκλογών; «Αυτά μυρίζουν
μακαρθισμό. Μήπως φοβάται κανείς τους ανεξάρτητους Σουηδούς;»

Δεν είναι η πρώτη φορά που η σημερινή αμερικανική κυβέρνηση επεμβαίνει σε
κάποιο διεθνή οργανισμό, χρησιμοποιώντας μια ψευδή δικαιολογία. Τον περασμένο
Απρίλιο είχε αναγκάσει τον Ζοζέ Μπουστάνι να παραιτηθεί από την Οργάνωση για
την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, κατηγορώντας τον για κακοδιαχείριση και
«άστοχες πρωτοβουλίες». Ο πραγματικός λόγος ήταν ότι ο Βραζιλιάνος διπλωμάτης
είχε προτείνει να σταλούν επιθεωρητές χημικών όπλων στο Ιράκ. Στην άσκηση της
προσωπικής τους διπλωματίας, τα γεράκια της Ουάσιγκτον δεν θέλουν να
μπλέκονται στα πόδια τους άνθρωποι που έχουν μια άλλη άποψη για τη δημοκρατία.